Nuôi mẹ già mỗi nhà 3 tháng, ngày bàn giao mẹ sang nhà tôi, câu nói của bà khiến anh cả chết lặng
GĐXH - Khi mẹ bước vào giai đoạn lẫn tuổi già, ba anh em chúng tôi họp gia đình và đưa ra một quyết định mang tính "sòng phẳng": Mỗi nhà sẽ đón mẹ về chăm sóc đúng 3 tháng rồi bàn giao sang nhà tiếp theo. Chúng tôi cứ nghĩ việc phân chia gối đầu ấy là giải pháp vẹn toàn, cho đến ngày anh cả xách vali quần áo của mẹ sang giao cho vợ chồng tôi.
Mẹ tôi năm nay gần 80 tuổi. Sau trận tai biến nhẹ vào năm ngoái, trí nhớ của bà giảm sút nghiêm trọng, lúc nhớ lúc quên và xuất hiện những dấu hiệu của chứng lẫn tuổi già. Ba anh em ruột chúng tôi đều đã lập gia đình và sinh sống trên thành phố, kinh tế thuộc diện ổn định.
Vì ai cũng bận rộn với công việc cơ quan, con cái học hành, việc đón mẹ về phụng dưỡng lâu dài trở thành một bài toán khó phân chia. Sau một buổi tối ngồi lại bàn bạc, anh cả đưa ra ý kiến: "Để công bằng và không ai chịu thiệt, từ giờ anh em mình chia ca gối đầu. Mỗi nhà nuôi mẹ đúng 3 tháng. Hết lịch thì thu xếp quần áo, bàn giao mẹ sang nhà kế tiếp". Lúc đó, tôi và chú út đều gật đầu tán thành, cho rằng đây là giải pháp văn minh, vừa tròn chữ hiếu vừa không làm đảo lộn cuộc sống riêng của bất kỳ ai.
Mẹ tôi giống như một vị khách đặc biệt, cứ đều đặn 90 ngày lại thu dọn hành lý để chuyển sang một "nơi ở" mới. Vì bị lẫn, bà không còn nhận thức rõ về thời gian, chỉ biết ngoan ngoãn đi theo các con mỗi khi được bảo lên xe đổi chỗ.
Nuôi mẹ già và sự sòng phẳng tàn nhẫn nhân danh "chữ hiếu"
Mẹ vừa hoàn thành xong "nhiệm kỳ" 3 tháng đầu tiên tại nhà anh cả. Theo đúng lịch trình trên nhóm chat chung của gia đình, sáng chủ nhật tuần này, anh cả sẽ chở mẹ cùng hành lý sang bàn giao cho vợ chồng tôi chăm sóc chặng tiếp theo.
Khoảng 9 giờ sáng, chiếc xe ô tô của anh cả đỗ trước cửa nhà tôi. Anh chị bước xuống xe, đỡ mẹ từ hàng ghế sau vào phòng khách. Điều khiến lòng tôi đột ngột thắt lại không phải là sự xuất hiện của mẹ, mà là cách chị dâu cả lật đật kéo chiếc va li cũ của mẹ ra giữa bàn, mở khóa rồi lôi ra một cuốn sổ nhỏ.
Việc phân chia nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ một cách máy móc vô tình biến đấng sinh thành thành gánh nặng trong chính gia đình. Ảnh minh họa AI
Trước mặt đông đủ vợ chồng tôi và người mẹ già đang ngơ ngác ngồi trên ghế sofa, chị dâu cả bắt đầu hạch toán một cách rành rọt: "Cô chú thứ kiểm tra lại giúp anh chị nhé. Trong va li có đủ 7 bộ quần áo mùa thu, 3 cái áo khoác dày. Còn đây là túi thuốc huyết áp và thuốc bổ não của mẹ, anh chị đã chia sẵn theo liều hằng ngày, còn dư đúng 12 vỉ cho nửa tháng tới. Tháng trước mẹ bị đi ngoài phải mua thêm hai bịch bỉm giấy ngoài danh mục cô chú gửi, tiền ấy anh chị tự bù vào, giờ bàn giao lại sòng phẳng để cô chú tiếp quản cho dễ".
Ngồi cạnh chị dâu, anh cả vừa lướt điện thoại vừa gật gù phụ họa, bảo rằng việc kiểm đếm rõ ràng như vậy để sau này đỡ mất lòng nhau. Nhìn chị dâu lách cách đếm từng vỉ thuốc, vuốt lại từng chiếc áo sờn vai của mẹ ngay giữa phòng khách, tôi thấy lồng ngực mình nghẹn ứ, một nỗi xót xa xen lẫn bẽ bàng dâng lên nghẹn đắng. Hóa ra, đằng sau cái gọi là "phụng dưỡng sòng phẳng" mà chúng tôi tự hào, người mẹ mang nặng đẻ đau ra ba anh em tôi lúc này chẳng khác nào một gói bưu kiện được kiểm kê thừa thiếu, hạch toán chi li trước khi chuyển phát.
Chiếc va li của mẹ và câu nói khiến anh cả chết lặng
Giữa lúc anh chị cả đang bận rộn bàn giao cuốn sổ chi phí, mẹ tôi ngồi co ro ở góc ghế, đôi bàn tay gầy gò nua có những đường gân xanh lồi lên cứ siết chặt lấy vạt áo. Ánh mắt bà lờ mờ, ngơ ngác nhìn quanh căn phòng khách nhà tôi — nơi bà đã ở cách đây nửa năm nhưng giờ đây trí óc lẫn lộn đã xóa sạch ký ức.
Bà ngước nhìn anh cả, rồi quay sang nhìn tôi, giọng nói run rẩy, nhỏ nhẹ cất lên phá tan bầu không khí hạch toán tiền bạc trong phòng: "Hải ơi, hôm nay mẹ lại phải đi chuyển trọ hả con? Căn trọ này người ta có cho mẹ ở lâu không, hay ít bữa họ lại đuổi mẹ đi chỗ khác?".
Câu nói ngây ngô của người mẹ bị lẫn giống như một gáo nước lạnh dội thẳng vào lòng tất cả những người đang có mặt. Anh cả đang cầm điện thoại bỗng khựng lại, gương mặt anh biến sắc, ngón tay cứng đờ rồi cúi gầm mặt xuống bàn không dám nhìn vào mắt mẹ. Chị dâu cả cũng lúng túng buông vội vỉ thuốc đang cầm trên tay vào va li, mặt đỏ ửng vì bàng hoàng.
Mẹ tôi không còn nhớ chúng tôi là con ruột, bà chỉ cảm nhận được một thực tế tàn nhẫn qua bản năng của người già: Bà đang không có một mái nhà cố định, hằng tháng phải xách va li đi "ở trọ" tại chính những căn nhà của các con mình, luôn sống trong nỗi sợ hãi mơ hồ rằng mình là gánh nặng và sẽ bị đùn đẩy đi bất cứ lúc nào.
Bước qua tuổi trưởng thành, đi qua những toan tính chi li của cuộc sống thành thị, tôi bừng tỉnh nhận ra sai lầm lớn nhất của ba anh em. Bổn phận làm con và việc nuôi mẹ già khi đau ốm, nếu chỉ được gượng ép thực hiện bằng những bản kế hoạch sòng phẳng, chia đều nghĩa vụ cơ học, thì đó không phải là hiếu thảo. Đó là sự vô cảm được hợp thức hóa bằng trách nhiệm.
Chữ hiếu không có chỗ cho sự hạch toán
Chiếc xe của anh cả lẳng lặng ra về trong không khí trầm mặc nặng nề. Tôi ôm lấy bờ vai gầy guộc của mẹ, nhẹ nhàng dắt bà vào căn phòng ngủ đã được dọn dẹp sạch sẽ, thơm mùi chăn đệm mới.
Ngay chiều hôm đó, tôi chủ động gọi điện cho anh cả và chú út, đề xuất hủy bỏ hoàn toàn cái lịch trình "nuôi mẹ gối đầu 3 tháng" sáo rỗng trước đây. Tôi xin phép được đón mẹ về ở hẳn với vợ chồng tôi cho đến những năm tháng cuối đời để bà có một mái nhà thực sự tĩnh lặng, không còn phải hoang mang lo sợ cảnh "chuyển trọ" theo chu kỳ. Anh cả và chú út sẽ cùng đóng góp chi phí thuốc men, bỉm sữa hằng tháng dựa trên tinh thần tự nguyện chứ không hạch toán chi li nữa.
Trận đấu của nửa sau cuộc đời mỗi người thực chất là quay về nhìn lại cách đối xử với đấng sinh thành. Nhà cao cửa rộng, tiền bạc đủ đầy trên thành phố sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng ta để người mẹ già phải sống những năm tháng cuối đời trong sự cô độc và bất an. Hạ thấp cái tôi, bớt đi sự chi li tính toán và dành cho cha mẹ một chỗ nương tựa vững chãi về mặt tinh thần - đó mới là cái gốc của một gia đình an yên, bền vững thực sự ở tuổi xế chiều.
Mạnh Phương
