Sắp áp dụng quy định mới về Luật Công chứng liên quan đến bất động sản, hàng triệu người cần lưu ý
GĐXH - Từ ngày 1/1/2027, áp dụng quy định về Luật Công chứng liên quan đến bất động sản theo Nghị định số: 413/2026/NĐ-CP. Dưới đây là thông tin cụ thể.
Từ ngày 1/1/2027, Nghị định số: 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Công chứng.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 413/2026/NĐ-CP là bổ sung Điều 42a quy định về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng đối với các giao dịch có đối tượng là bất động sản.
Công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2028. Trường hợp đến ngày 31 tháng 12 năm 2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định tại khoản 2 Điều 44 của Luật số 46/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16 thì việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.
Theo đó, từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của các tổ chức hành nghề công chứng sẽ chính thức được quyền công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.
Trong trường hợp đến ngày 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định thì việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.

Từ 1/1/2027, quy định mới về Luật Công chứng liên quan đến bất động sản có nhiều sửa đổi, bổ sung. Ảnh minh họa: TL
Ngoài ra, Nghị định số: 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 43 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP về lý do chính đáng khác được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.
Theo đó các quy định được sửa đổi, bổ sung như sau:
Bổ sung điểm đ vào sau điểm d khoản 1 như sau: Việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản hoặc giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền mà các bên tham gia giao dịch thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
Bổ sung khoản 3, khoản 4 vào sau khoản 2 như sau:
Trong trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở thì những người còn lại có thể đến cùng địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở để công chứng viên thực hiện việc công chứng giao dịch đó.
Công chứng viên tiếp nhận yêu cầu công chứng ngoài trụ sở phải kiểm tra, bảo đảm việc công chứng thuộc các trường hợp được công chứng ngoài trụ sở và phải ghi rõ trong lời chứng về lý do, địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở.
Trước Điều 44 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP cũng được bổ sung Điều 44a quy định về thủ tục niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản.
Giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết quy định tại điểm a khoản 2 Điều 59 và điểm a khoản 2 Điều 60 của Luật Công chứng bao gồm một trong các loại giấy tờ sau đây:
- Trích lục khai tử;
- Bản án hoặc quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết;
- Giấy báo tử hoặc văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ quan giám định ghi nhận sự kiện chết hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp ghi nhận sự kiện chết;
- Giấy tờ hộ tịch hoặc giấy tờ khác có ghi nhận sự kiện chết được cấp qua các thời kỳ;
- Giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận theo quy định của pháp luật chứng minh người để lại di sản đã chết.
Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản quy định tại điểm b khoản 2 Điều 59 và điểm b khoản 2 Điều 60 của Luật Công chứng bao gồm một trong các loại giấy tờ sau đây:
- Giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh; trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con; bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án xác định quan hệ cha, mẹ, con, quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ nhân thân khác; kết luận giám định về quan hệ huyết thống, văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về việc sinh; quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hoặc giấy chứng nhận nuôi con nuôi; giấy tờ hộ tịch hoặc giấy tờ khác có ghi nhận sự kiện sinh được cấp qua các thời kỳ;
- Giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ hộ tịch hoặc giấy tờ khác có ghi nhận sự kiện kết hôn được cấp qua các thời kỳ;
- Giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận theo quy định của pháp luật chứng minh mối quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản.
Đối với quy định công bố di chúc lưu giữ tại tổ chức hành nghề công chứng Nghị định mới cũng sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 3 Điều 45 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP như sau:
Tổ chức hành nghề công chứng tiến hành việc niêm yết văn bản thông báo gồm các nội dung sau: Họ tên người lập di chúc; họ tên người thừa kế, quan hệ giữa người thừa kế và người lập di chúc; tên tổ chức hành nghề công chứng lưu giữ di chúc; thời gian dự kiến công bố di chúc. Việc niêm yết văn bản thông báo được thực hiện theo thời hạn và thủ tục được quy định tại Điều 44 của Nghị định này.