Sau tuổi 40, ngủ đủ 7-8 tiếng vẫn mệt mỏi: 5 nguyên nhân không nên bỏ qua
GĐXH - Sau tuổi 40, nhiều người nhận thấy cơ thể nhanh xuống sức, sáng thức dậy vẫn uể oải, làm việc một lúc đã thấy kiệt sức dù mỗi đêm vẫn ngủ đủ 7-8 tiếng.
Tình trạng này có thể liên quan đến thay đổi nội tiết, chất lượng giấc ngủ, thiếu máu, bệnh lý mạn tính hoặc căng thẳng kéo dài. Nếu mệt mỏi thường xuyên và không rõ nguyên nhân, bạn đừng vội cho rằng đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác.
5 nguyên nhân khiến bạn ngủ đủ vẫn mệt mỏi sau tuổi 40
1. Thay đổi nội tiết khiến cơ thể dễ mệt mỏi
Ở phụ nữ ngoài 40 tuổi, sự thay đổi nội tiết trong giai đoạn tiền mãn kinh có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và mức năng lượng ban ngày. Nồng độ estrogen dao động, chu kỳ kinh nguyệt thay đổi, những cơn bốc hỏa và vã mồ hôi ban đêm có thể khiến bạn tỉnh giấc nhiều lần, sáng hôm sau vẫn cảm thấy thiếu sức sống.
Tình trạng mệt mỏi, đau đầu kéo dài sau tuổi 40 ngay cả khi đã ngủ đủ giấc có thể là dấu hiệu cảnh báo những rối loạn sức khỏe ẩn sâu cần kiểm tra sớm. Ảnh minh họa iStock
Theo Trường Cao đẳng Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), các triệu chứng thường gặp trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh bao gồm bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm và rối loạn giấc ngủ. Những cơn nóng bừng xuất hiện về đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ, khiến phụ nữ mệt mỏi, uể oải vào ban ngày.
Ở nam giới, nồng độ testosterone có thể giảm dần theo tuổi, nhưng mức độ thay đổi khác nhau giữa mỗi người. Mệt mỏi, giảm ham muốn tình dục, giảm sức mạnh cơ bắp hoặc thay đổi tâm trạng đôi khi xuất hiện trong tình trạng testosterone thấp. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào cảm giác mệt mỏi để kết luận cơ thể đang thiếu hormone.
Nếu mệt mỏi đi kèm rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa, giảm ham muốn hoặc suy giảm sức mạnh cơ bắp, bạn nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá. Việc sử dụng hormone cần có chỉ định sau khi cân nhắc lợi ích, nguy cơ và tình trạng sức khỏe cụ thể, không nên tự mua thuốc bổ sung nội tiết.
2. Ngủ đủ giờ nhưng giấc ngủ không đủ chất lượng
Ngủ đủ 7-8 tiếng không đồng nghĩa với việc cơ thể đã được phục hồi hoàn toàn. Nếu thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, ngủ chập chờn hoặc mắc chứng ngưng thở khi ngủ, bạn sẽ thức dậy trong trạng thái mệt mỏi.
Ngưng thở khi ngủ là tình trạng đường thở bị tắc nghẽn từng lúc trong khi ngủ, khiến hơi thở ngừng hoặc giảm trong những khoảng thời gian ngắn. Người mắc bệnh có thể ngáy to, thở hổn hển, thức giấc nhiều lần hoặc buồn ngủ vào ban ngày mà không nhận ra nguyên nhân.
Theo thông tin tư vấn chuyên môn của ThS.BS Vũ Duy Dũng, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, tình trạng buồn ngủ, mệt mỏi ban ngày có thể liên quan đến giấc ngủ ban đêm không tốt, trong đó có ngưng thở khi ngủ và rối loạn vận động trong giấc ngủ. Một số trường hợp cần được đánh giá chuyên sâu, thậm chí đo đa ký giấc ngủ để xác định nguyên nhân.
Ngoài ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên, đau nhức xương khớp, uống rượu bia hoặc sử dụng caffeine muộn trong ngày cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Nếu thường xuyên thức dậy không tỉnh táo, đặc biệt khi có ngáy lớn, người nhà nhận thấy những lúc ngừng thở hoặc bản thân buồn ngủ nhiều vào ban ngày, người bệnh nên đi khám thay vì chỉ tìm cách ngủ lâu hơn.
3. Thiếu máu hoặc thiếu hụt vi chất
Thiếu máu là một nguyên nhân cần được xem xét khi tình trạng mệt mỏi kéo dài. Hemoglobin trong hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy đến các mô. Khi thiếu máu, cơ thể có thể không cung cấp đủ oxy cho nhu cầu hoạt động, khiến người bệnh nhanh mệt, giảm khả năng gắng sức, chóng mặt, da xanh hoặc hồi hộp.
Thiếu sắt là một nguyên nhân thường gặp, nhưng thiếu máu cũng có thể liên quan đến thiếu vitamin B12, folate, bệnh thận, bệnh mạn tính hoặc mất máu kéo dài. Ở phụ nữ còn kinh nguyệt, tình trạng kinh nhiều có thể làm tăng nguy cơ thiếu sắt. Với người trung niên, thiếu máu không rõ nguyên nhân cần được tìm hiểu cẩn thận, không nên chỉ tự bổ sung sắt.
Theo thông tin y khoa của Vinmec, thiếu máu do thiếu sắt, folate hoặc vitamin B12 có thể gây mệt mỏi, buồn ngủ; các xét nghiệm máu giúp xác định tình trạng thiếu máu và hỗ trợ tìm nguyên nhân.
Ngoài ra, thiếu vitamin B12 hoặc vitamin D cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, không phải ai mệt mỏi cũng thiếu vi chất và không nên mặc định rằng tuổi càng cao thì khả năng hấp thu dưỡng chất càng giảm.
Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, xét nghiệm ferritin hoặc các xét nghiệm vi chất dựa trên triệu chứng và tiền sử. Việc bổ sung nên căn cứ vào tình trạng thực tế, tránh uống nhiều loại vitamin hoặc khoáng chất cùng lúc khi chưa rõ nhu cầu.
4. Bệnh lý mạn tính có thể biểu hiện bằng sự mệt mỏi kéo dài
Sau tuổi 40, nguy cơ mắc một số bệnh lý mạn tính tăng lên. Đôi khi, dấu hiệu ban đầu không rõ ràng, chỉ là cảm giác thiếu năng lượng, làm việc nhanh đuối sức hoặc khó tập trung.
Suy giáp là một nguyên nhân có thể gây mệt mỏi. Khi tuyến giáp không sản xuất đủ hormone, quá trình chuyển hóa của cơ thể bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể kèm tăng cân, sợ lạnh, táo bón, da khô, yếu cơ hoặc giảm trí nhớ.
Theo Mayo Clinic, mệt mỏi là một trong những triệu chứng của suy giáp; các biểu hiện thường phát triển từ từ và có thể bị nhầm với thay đổi do tuổi tác. Chẩn đoán cần dựa vào đánh giá y tế và xét nghiệm máu, thường gồm TSH và hormone tuyến giáp phù hợp. Nguồn: Mayo Clinic.
Đái tháo đường cũng có thể khiến người bệnh mệt mỏi, đặc biệt khi đường huyết chưa được kiểm soát tốt. Những biểu hiện đi kèm có thể là khát nhiều, tiểu nhiều, nhìn mờ hoặc sụt cân không chủ ý. Bên cạnh đó, bệnh tim mạch, bệnh thận, viêm khớp và một số bệnh mạn tính khác cũng có thể làm giảm sức bền.
Không thể xác định bệnh chỉ qua triệu chứng mệt mỏi. Nếu tình trạng kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được đánh giá tổng thể. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc kiểm tra đường huyết, chức năng tuyến giáp, công thức máu, chức năng thận hoặc các chỉ số tim mạch.
5. Căng thẳng kéo dài khiến cơ thể khó hồi phục
Không phải mọi trường hợp mệt mỏi đều bắt nguồn từ bệnh lý thể chất. Áp lực công việc, tài chính, chăm sóc con cái và cha mẹ già có thể khiến người trung niên luôn trong trạng thái căng thẳng. Ngay cả khi nằm nghỉ, đầu óc vẫn bận rộn với những việc chưa giải quyết, các mối lo hoặc những tình huống phải đối mặt vào ngày hôm sau.
Căng thẳng kéo dài có thể gây khó ngủ, ngủ không sâu, đau đầu, căng cơ, giảm tập trung và cảm giác kiệt sức. Lo âu hoặc trầm cảm cũng có thể biểu hiện bằng sự thiếu năng lượng, thay đổi giấc ngủ và giảm hứng thú với những hoạt động thường ngày.
Theo Vinmec, lo âu và trầm cảm có thể liên quan đến tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ; người bị lo âu còn có thể khó ngủ, dễ kích động và cảm thấy luôn trong trạng thái cảnh giác.
Nếu gần đây thường xuyên cảm thấy quá tải, khó thư giãn, dễ cáu gắt hoặc không còn hứng thú với những điều từng yêu thích, người bệnh nên quan tâm đến sức khỏe tinh thần bên cạnh sức khỏe thể chất. Duy trì giờ ngủ ổn định, vận động phù hợp, dành thời gian nghỉ ngơi và chia sẻ với người tin cậy có thể hữu ích. Khi các biểu hiện kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống, nên tìm sự hỗ trợ chuyên môn.
Khi nào mệt mỏi cần được kiểm tra y tế?
Nếu thường xuyên mệt mỏi dù đã ngủ đủ, tình trạng kéo dài vài tuần, ngày càng nặng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân. Bác sĩ sẽ hỏi về thời gian ngủ, chế độ ăn, thuốc đang sử dụng, những thay đổi gần đây và các triệu chứng đi kèm trước khi quyết định xét nghiệm cần thiết.
Đặc biệt, bạn cần được đánh giá sớm nếu mệt mỏi kèm khó thở, hồi hộp, da xanh, sụt cân không rõ nguyên nhân, khát và tiểu nhiều bất thường hoặc thay đổi rõ rệt về tâm trạng. Nếu xuất hiện đau ngực, khó thở dữ dội, ngất hoặc lú lẫn đột ngột, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Ở tuổi trung niên, cảm giác mệt mỏi có thể liên quan đến nhịp sống bận rộn, nhưng cũng có thể là dấu hiệu đầu tiên của một vấn đề sức khỏe cần được phát hiện. Thay vì cố ngủ thêm hoặc tự mua thuốc bổ, điều hữu ích hơn là bạn cần theo dõi triệu chứng, điều chỉnh lối sống và đi khám khi tình trạng kéo dài.
