Thai phụ 30 tuổi tiền sản giật nặng, mẹ con nguy kịch khi sinh non ở tuần 31
GĐXH - Mang thai hơn 7 tháng nhưng không biết, chị Tú, 30 tuổi, phát hiện tiền sản giật nặng trên nền đái tháo đường và suy thận mạn, kèm tràn dịch màng ngoài tim.
Tiền sản giật nặng trên nền nhiều bệnh lý
Chị Tú mắc đái tháo đường type 2 hơn 10 năm, từng bị nhiễm trùng bàn chân trái và phải cắt bỏ 3 ngón bàn chân phải do hoại tử. Gần đây, chị xuất hiện tình trạng phù chân nên đi khám và bất ngờ phát hiện đã mang thai hơn 7 tháng. Trước đó, chị không có kinh nguyệt trong nhiều tháng nhưng nghĩ do rối loạn nội tiết.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, kết quả xét nghiệm và siêu âm cho thấy tình trạng sức khỏe của thai phụ phức tạp. Lượng đạm trong nước tiểu cao gấp 300 lần bình thường, albumin máu giảm còn 21,7 g/L so với mức bình thường khoảng 35 g/L. Chị đồng thời bị tăng huyết áp mạn tính 180/110 mmHg, tổn thương thận cấp trên nền suy thận mạn và rỉ ối không rõ nguyên nhân.
BS.CKI Phạm Phong Luân, Trung tâm Tim mạch của bệnh viện cho biết thai phụ rơi vào tình trạng “bệnh chồng bệnh”, các bệnh lý tác động qua lại tạo thành vòng xoáy khiến tình trạng của mẹ ngày càng nặng. Chị được xác định tiền sản giật nặng, kèm tràn dịch màng ngoài tim mức độ trung bình.
Thai phụ đối mặt nguy cơ sản giật, hội chứng HELLP, phù phổi cấp, suy tim cấp, suy thận tiến triển phải chạy thận lâu dài, thậm chí tử vong. Trong khi đó, thai nhi có nguy cơ suy thai cấp, sinh non, suy hô hấp và hạ đường huyết sau sinh.
Các bác sĩ hồi sức tích cực cho bé ngay tại phòng sinh. Ảnh: BVCC
Tiền sản giật khiến quyết định sinh con trở nên cấp thiết
Ở tuần thai 31, ê-kíp Sản Phụ khoa, Nội tiết, Tim mạch và Sơ sinh phối hợp đánh giá nguy cơ và chuẩn bị các phương án điều trị. Một trong những vấn đề khó khăn là thuốc trưởng thành phổi cho thai nhi có thể khiến đường huyết của mẹ tăng cao, trong khi huyết áp vốn khó kiểm soát, từ đó làm tình trạng của thai phụ thêm phức tạp.
Tuy nhiên, nếu không tiêm thuốc trưởng thành phổi và thai nhi phải chào đời sớm, nguy cơ suy hô hấp nặng do phổi chưa phát triển hoàn thiện cũng tăng lên. Các bác sĩ vừa kiểm soát đường huyết, huyết áp, dự phòng nhiễm trùng cho mẹ, vừa tiêm thuốc trưởng thành phổi và liên tục theo dõi các chỉ số sinh tồn của cả hai mẹ con.
Sau 24 giờ, thai nhi xuất hiện dấu hiệu suy cấp. Ê-kíp quyết định mổ lấy thai nhằm đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Bé trai chào đời ở tuần 31, nặng 1,8 kg, xuất hiện nhiều cơn ngưng thở và nhịp tim chậm. Ê-kíp Sản Phụ khoa và Sơ sinh lập tức hồi sức tích cực, hỗ trợ hô hấp không xâm lấn bằng CPAP và duy trì thân nhiệt cho bé bằng giường sưởi chuyên dụng.
BS.CKI Tô Vũ Thiên Hương, Trung tâm Sơ sinh, cho biết tình trạng rỉ ối kéo dài mà người mẹ không nhận biết làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và có thể khiến tình trạng hô hấp của trẻ nặng hơn. Vì vậy, bé được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, theo dõi sát nhịp tim, nhịp thở và kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt.
Một tháng sau sinh, sức khỏe chị Tú ổn định. Bé trai bú tốt, tự thở hoàn toàn, tình trạng xuất huyết não không tiến triển, cân nặng tăng lên gần 2,4 kg và được tiêm phòng đầy đủ.
“Con đến quá bất ngờ, nhưng may mắn con đã qua nguy kịch”, chị Tú nói.
Hành trình chăm sóc sức khỏe của hai mẹ con vẫn còn dài. Bé sinh non có tiền sử xuất huyết não cần được theo dõi định kỳ để đánh giá sự phát triển tâm thần, vận động theo độ tuổi. Chị Tú cần tái khám đúng lịch để kiểm tra chuyên sâu chức năng thận và các bệnh lý nền.
Tiền sản giật ở thai phụ có bệnh nền cần được theo dõi chặt
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết trong thai kỳ, cơ thể người mẹ phải tăng cường hoạt động để vừa đáp ứng nhu cầu của bản thân vừa cung cấp máu và oxy cho thai nhi. Tim và hệ mạch máu vì vậy cũng phải điều chỉnh để thích nghi với những thay đổi này.
Ở người khỏe mạnh, phần lớn các thay đổi có thể được cơ thể thích nghi. Tuy nhiên, ở thai phụ có nhiều bệnh lý nền, thai kỳ có thể làm bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng.
Trường hợp chị Tú có nhiều bệnh lý cùng lúc, gồm đái tháo đường, tăng huyết áp, suy thận và biến chứng tim mạch, khiến quá trình điều trị phức tạp hơn, đặc biệt khi xuất hiện tiền sản giật nặng và nguy cơ sinh non.
Theo bác sĩ, thai phụ mắc các bệnh lý nền cần được theo dõi thai kỳ tại cơ sở y tế có khả năng phối hợp đa chuyên khoa. Việc đánh giá nguy cơ sớm, theo dõi chặt chẽ sức khỏe của mẹ và thai nhi, điều trị các bệnh lý nền và xây dựng kế hoạch sinh phù hợp có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.
