Tiêu chảy ở trẻ: Ảnh hưởng chỉ số thông minh

Thông tin trên được đưa ra trong buổi hội thảo khoa học "Dịch bệnh và nguy cơ ảnh hưởng chiều cao, chỉ số thông minh ở trẻ" do Viện Dinh dưỡng Quốc gia và Chi hội Dinh dưỡng lâm sàng tổ chức tại Hà Nội chiều 26/7.

 

Bệnh tiêu chảy ảnh hưởng rất lớn đến chiều cao của trẻ. Ảnh minh họa

Tác động xấu đến thể chất, trí tuệ

Theo BS.TS Hà Vinh, Trưởng Khoa Nhi B, BV Bệnh nhiệt đới TP HCM, tiêu chảy ở trẻ em được ví như một "vòng xoắn chết người". Theo đó, tiêu chảy dẫn đến suy dinh dưỡng rồi đến lượt suy dinh dưỡng khiến trẻ dễ bị tiêu chảy. Vòng lặp luẩn quẩn kéo dài cuối cùng dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, ngoài tử vong, các tác động xấu dài lâu trên sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ được thế giới gần đây quan tâm nghiên cứu nhiều hơn, khiến nhiều người phải giật mình vì những hệ lụy của nó.

TS Hà Vinh đã đưa ra một dẫn chứng: Tháng 3/2011, Weisz và các cộng sự (Malawi, châu Phi) đã đưa ra công bố: Mặc dù cùng được tiếp nhận dinh dưỡng bổ sung như nhau, các trẻ bị tiêu chảy càng nhiều ngày thì sau 24 tháng sự tăng trưởng chiều cao và cân nặng càng bị suy giảm. Trong khi các trẻ bị sốt hoặc ho mà không tiêu chảy thì chỉ sút giảm về cân nặng mà thôi. Nghiên cứu này được đưa ra sau khi nhóm nghiên cứu trên theo dõi một chương trình cung cấp thực phẩm bổ sung cho trẻ em ở Malawi, châu Phi.

Trước đó, Moore và cộng sự theo dõi một nhóm 119 trẻ em trong 10 năm (1989-1998) ở một khu nhà phía Bắc Brasil. Năm 2001 họ công bố những nhận xét về mối liên quan giữa bệnh tiêu chảy lúc nhỏ (từ mới ra đời tới tròn 2 tuổi) và sự phát triển chiều cao khi bé được 7 tuổi. Theo đó, trung bình cứ 7 đợt tiêu chảy bé mắc phải trong 2 năm đầu đời liên quan tới sút giảm 3,6cm chiều cao khi bé đến 7 tuổi. Nếu trẻ có mắc giun sán trong thời gian đó, chiều cao sút giảm thêm 4,6cm nữa, tổng cộng có thể sút giảm tới 8,2cm chiều cao nếu vừa bị tiêu chảy vừa có giun sán trong người.

TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cũng khẳng định: Chiều cao và trí thông minh của trẻ ngoài ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền, dinh dưỡng còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường. Trong đó, những bệnh như: Nhiễm khuẩn đường ruột, tay chân miệng với những biến chứng viêm não cấp có thể làm giảm chỉ số IQ (chỉ số thông minh) của trẻ đến 10 điểm.

Bàn tay-nguyên nhân truyền bệnh 

IQ của con phụ thuộc vào:   - Bố mẹ là người cùng vùng, trẻ có chỉ số IQ trung bình là 102.   - Bố mẹ là người khác tỉnh, trẻ có chỉ số trung bình là 109.   - Bố mẹ có quan hệ họ hàng xa, chỉ số IQ của trẻ giảm rõ rệt.   Theo TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia

Thạc sỹ Ngũ Duy Nghĩa, Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ cho biết: Hiện có 57 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm được chia làm 3 nhóm: Nhóm đặc biệt nguy hiểm là nhóm bệnh lây truyền nhanh, rộng, tỷ lệ tử vong cao như các bệnh bại liệt, tả, cúm, viêm hô hấp cấp, dịch hạch, sốt vàng... Nhóm nguy hiểm là các bệnh uốn ván, cúm, ho gà, bạch hầu, lao phổi, liên cầu lợn, quai bị, tay chân miệng, tiêu chảy do virus Rota... và nhóm ít nguy hiểm.

Thạc sỹ Ngũ Duy Nghĩa cho rằng, trong các vấn đề bệnh tật bàn tay người đóng một vai trò khá lớn. Vì vậy, việc cần làm là mỗi người phải thay đổi hành vi nhận thức trong phòng chống dịch bệnh như: Phối hợp với ngành y thực hiện các biện pháp phòng dịch, tiêm chủng ngừa và xây dựng thói quen rửa tay với xà phòng để ngăn chặn sự lây lan của vi sinh vật gây bệnh.

Theo TS Hà Vinh, rửa tay với xà phòng chính là điểm thứ 5 trong 7 điểm phòng chống các bệnh tiêu chảy mà Tổ chức y tế Thế giới đề ra từ năm 2009. Đây là một hành động nhỏ nhưng mang lại ích lợi lớn vô cùng, giúp bảo vệ trẻ em khỏi các bệnh tiêu chảy và các bệnh lây lan qua đường miệng khác.

Theo TS Nguyễn Thị Lâm, để trẻ phát triển chiều cao, ngoài việc phòng tránh bệnh tật, nên cho trẻ luyện tập thể dục, thể thao ít nhất mỗi ngày 1 giờ, đồng thời nên cho trẻ ngủ đủ giấc. Chẳng hạn trẻ sơ sinh cần ngủ 22 giờ mỗi ngày, trẻ từ 2-6 tháng ngủ từ 15-18 giờ, trẻ từ --18 tháng ngủ từ 13-15 giờ, trẻ từ 18 tháng -3 tuổi ngủ từ 12-13 giờ và trẻ từ 3-7 tuổi nên ngủ từ 11-12 giờ mỗi ngày. Trong đó lưu ý giấc ngủ sâu từ 22 giờ đến 3 giờ sáng là lúc cơ thể tiết ra hormon tăng trưởng cao nhất.

Riêng với chỉ số thông minh, TS Nguyễn Thị Lâm khuyến cáo ngoài yếu tố di truyền và phòng tránh bệnh tật cho trẻ trong 10 năm đầu đời, nên bổ sung vi chất dinh dưỡng, phòng tránh thiếu hụt như: Protein, DHA, sắt, kẽm, cholin, B6, B12...

 

Mai Thúy