Chàng trai 24 tuổi suy thận giai đoạn cuối vì những thói quen nhiều người trẻ mắc phải
GĐXH - Thường xuyên thức đến 1-2h sáng, uống nước ngọt mỗi ngày, Quân nhập viện trong tình trạng suy thận giai đoạn cuối, hai thận teo nhỏ, độ lọc cầu thận chỉ còn 7-8%.
Thanh niên suy thận ở tuổi 24: Uống nước ngọt mỗi ngày, thức thâu đêm
Trước khi phát hiện suy thận giai đoạn cuối, Quân (24 tuổi) là nhân viên đóng hàng, công việc của Quân bắt đầu từ 7h sáng nhưng đêm nào anh cũng trằn trọc, lướt điện thoại đến 1-2h sáng. Suốt 5 năm, trung bình mỗi đêm anh chỉ ngủ khoảng 4 tiếng. Để chống chọi với mệt mỏi do công việc tay chân nặng nhọc và thiếu ngủ, Quân uống nước ngọt mỗi ngày để tỉnh táo và "nạp năng lượng".
Một ngày đầu năm 2026, Quân xuất hiện đau đầu, mệt mỏi nhưng vẫn đi làm. Đến chiều, sau khi tan ca, anh phải nhập viện cấp cứu.
Tại khoa Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, BS.CKII Đinh Cẩm Tú, Trưởng Đơn vị Thận nhân tạo cho biết khi nhập viện, huyết áp của Quân tăng cao khoảng 180/100 mmHg, người xanh xao, mệt mỏi.
Ảnh: BVCC
Kết quả xét nghiệm cho thấy độ lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn khoảng 7-8 mL/phút/1,73 m², trong khi ở người trưởng thành khỏe mạnh thường trên 90 mL/phút/1,73 m². Chỉ số Hemoglobin (Hb) khoảng 7 g/dL, cho thấy tình trạng thiếu máu nặng.
Đáng chú ý, siêu âm ghi nhận hai thận teo nhỏ, mất phân biệt vỏ tủy, chức năng thận chỉ còn 7-8%, tương đương suy thận giai đoạn cuối. Bác sĩ chỉ định điều trị thay thế thận bằng chạy thận nhân tạo, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để lọc máu cấp cứu.
Sau khi tình trạng ổn định, Quân được tạo cầu nối động-tĩnh mạch (AVF) để chuẩn bị cho việc lọc máu lâu dài, định kỳ 3 lần mỗi tuần.
"Tôi cứ nghĩ mệt mỏi do công việc, thức khuya không ngủ được, nào ngờ thận suy lúc nào không hay", Quân nhớ lại.
Thói quen của người trẻ có thể làm tăng nguy cơ bệnh thận
Theo bác sĩ Tú, người trẻ thường chủ quan, bỏ qua những dấu hiệu ban đầu như mệt mỏi, chán ăn, căng thẳng vì cho rằng đây là hậu quả của áp lực công việc hoặc thiếu ngủ. Khi xuất hiện phù, tiểu bọt, tiểu máu hoặc tăng huyết áp, bệnh có thể đã tiến triển.
Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện bất thường ở thận qua xét nghiệm máu, nước tiểu hoặc siêu âm trong những lần khám sức khỏe định kỳ.
Bác sĩ Tú cho biết bệnh thận ở người trẻ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như bệnh cầu thận, bệnh thận IgA, viêm thận Lupus, bệnh thận di truyền, bẩm sinh hoặc bất thường đường tiết niệu. Các bệnh lý chuyển hóa như tăng huyết áp, đái tháo đường, thừa cân, béo phì, gout cũng có thể gây tổn thương thận kéo dài nếu không được phát hiện và điều trị.
Bên cạnh đó, lối sống không lành mạnh như thường xuyên thức khuya, ăn nhiều thức ăn nhanh, uống nhiều nước ngọt, ăn mặn, ít vận động, stress kéo dài hoặc lạm dụng thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể góp phần làm gia tăng các yếu tố nguy cơ chuyển hóa và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thận.
Trường hợp của Quân có nhiều yếu tố bất lợi về lối sống kéo dài nhiều năm, trong khi các triệu chứng ban đầu không được chú ý. Vì vậy, đến khi phát hiện bệnh, chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Suy thận giai đoạn cuối có thể phải điều trị thay thế thận
Khi bệnh thận tiến triển đến giai đoạn cuối, thận không còn đảm bảo chức năng đào thải chất độc và cân bằng nước, điện giải cho cơ thể. Người bệnh có thể tăng kali máu, rối loạn nhịp tim, ứ dịch gây phù phổi, khó thở và có nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.
Thiếu máu nặng do suy thận cũng khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí ngất. Nếu xảy ra trong lúc lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc, nguy cơ tai nạn có thể tăng lên.
Theo bác sĩ Tú, ở giai đoạn cuối, người bệnh cần điều trị thay thế thận bằng một trong ba phương pháp gồm chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng hoặc ghép thận.
Trong đó, ghép thận có thể giúp người bệnh không còn phải chạy thận hoặc lọc màng bụng, nhưng sau ghép vẫn cần theo dõi và điều trị lâu dài.
Dấu hiệu suy thận không nên bỏ qua
Sau 8 tháng điều trị, tình trạng thiếu máu và huyết áp của Quân được cải thiện, sức khỏe ổn định hơn. Tuy nhiên, cuộc sống của chàng trai 24 tuổi giờ đây phải gắn với lịch lọc máu hàng tuần. Anh đã đăng ký ghép thận với hy vọng có cơ hội thoát khỏi chạy thận nhân tạo.
Theo bác sĩ Tú, khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận nhiều bệnh nhân trẻ vào viện khi suy thận đã ở giai đoạn cuối. Nhiều người không có bệnh sử rõ ràng trước đó và chỉ phát hiện bệnh khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Bệnh thận mạn có thể được làm chậm tiến triển nếu phát hiện và điều trị sớm. Một số bệnh lý như viêm cầu thận mạn, bệnh thận IgA, Lupus hoặc dị dạng mạch máu có thể được kiểm soát bằng thuốc hoặc phẫu thuật khi có chỉ định, qua đó hạn chế nguy cơ suy thận tiến triển.
Ngay cả khi độ lọc cầu thận đã dưới 15 mL/phút/1,73 m², một số trường hợp vẫn có thể được điều trị nội khoa bảo tồn nhằm trì hoãn điều trị thay thế thận, nếu người bệnh tuân thủ phác đồ, chế độ ăn và sinh hoạt theo hướng dẫn.
"Đừng mặc định còn trẻ là không mắc bệnh thận", bác sĩ Tú khuyến cáo. Người trẻ nên chú ý các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi kéo dài, phù, tiểu bọt, tiểu máu, tăng huyết áp và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về thận.
