Da, đầu và sụn cá có chứa collagen: Ăn thế nào để tận dụng giá trị dinh dưỡng?
GĐXH - Khi ăn cá, nhiều người thường chỉ giữ lại phần thịt, bỏ qua da, đầu và sụn. Thực tế, một số bộ phận này có chứa collagen và các protein cấu trúc. Tuy nhiên, việc ăn da cá hay đầu cá không đồng nghĩa với làn da sẽ căng mịn hoặc giảm nếp nhăn.
Cá là thực phẩm cung cấp protein cùng nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Bên cạnh phần thịt thường được sử dụng trong bữa ăn, da, đầu và một số phần sụn cá cũng có thể được tận dụng để chế biến thành nhiều món ăn khác nhau.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, khi lựa chọn thực phẩm, cần nhìn nhận giá trị dinh dưỡng một cách tổng thể, thay vì chỉ tập trung vào một thành phần riêng lẻ. Với những bộ phận của cá có chứa collagen, điều quan trọng là hiểu đúng thành phần dinh dưỡng, cách cơ thể sử dụng dưỡng chất và cách chế biến an toàn.
Da cá chứa collagen, có thể chuyển một phần thành gelatin khi nấu chín, góp phần tạo độ mềm và dai cho món ăn. (Ảnh minh hoạ)
3 bộ phận của cá có chứa collagen, nhiều người thường bỏ phí
Da cá chứa collagen, có thể chuyển thành gelatin khi nấu chín
Da cá chứa collagen – một loại protein cấu trúc có trong mô liên kết. Khi được đun nóng trong điều kiện phù hợp, một phần collagen có thể chuyển thành gelatin, tạo độ mềm, dai hoặc sánh cho món ăn.
Da cá có thể được chế biến bằng cách hấp, kho hoặc nấu canh. Việc tận dụng phần da giúp đa dạng thực đơn, nhưng không nên vì thế mà cho rằng da cá luôn bổ dưỡng hơn phần thịt. Thành phần dinh dưỡng còn phụ thuộc vào loài cá, lượng chất béo và cách chế biến.
Collagen trong da cá không trực tiếp đi đến da sau khi ăn. Cơ thể phân giải collagen trong quá trình tiêu hóa thành các peptide và axit amin để sử dụng. (Ảnh minh hoạ)
Để bảo đảm an toàn thực phẩm, nên chọn cá tươi, có nguồn gốc rõ ràng, sơ chế sạch và nấu chín kỹ. Các món da cá chiên nhiều dầu mỡ cũng cần được sử dụng với khẩu phần hợp lý, đặc biệt ở người cần kiểm soát cân nặng hoặc lượng chất béo trong chế độ ăn.
Đầu cá có mô liên kết, cần chú ý nguy cơ hóc xương
Đầu cá thường được dùng để nấu canh chua, nấu lẩu hoặc om. Phần da và mô liên kết quanh đầu cá cũng có thể chứa collagen, đồng thời việc tận dụng đầu cá giúp giảm lãng phí thực phẩm. Tuy nhiên, đầu cá có cấu trúc xương phức tạp, nguy cơ mắc xương cần được lưu ý khi ăn. Người chế biến nên làm sạch kỹ, nấu chín và kiểm tra xương cẩn thận trước khi sử dụng, nhất là khi chuẩn bị món ăn cho trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Không nên mặc định đầu cá có giá trị dinh dưỡng vượt trội so với phần thịt. Việc lựa chọn bộ phận nào để ăn cần dựa trên chất lượng nguyên liệu, khả năng ăn được và cách chế biến phù hợp.
Xương và sụn cá góp phần tạo độ sánh cho nước dùng
Xương cá chứa các thành phần khoáng chất và mô liên kết, trong đó collagen là một thành phần quan trọng. Khi ninh, một phần collagen có thể chuyển thành gelatin, góp phần tạo độ sánh cho nước dùng.
Sụn cá cũng chứa các thành phần của mô liên kết, nhưng hàm lượng và thành phần dinh dưỡng không giống nhau ở mọi loài cá. Vì vậy, không thể khẳng định tất cả các loại xương và sụn cá đều có giá trị dinh dưỡng tương đương.
Khi nấu nước dùng từ cá, cần sơ chế nguyên liệu đúng cách và bảo đảm thực phẩm được nấu chín. Nước dùng có vị ngọt hoặc độ sánh không đồng nghĩa với việc chứa nhiều collagen có thể được cơ thể hấp thu nguyên vẹn. Nước dùng cũng không nên thay thế phần thịt cá trong khẩu phần ăn.
Ăn da cá có giúp da căng mịn, giảm nếp nhăn?
Da cá, đầu cá và sụn cá có thể chứa collagen, góp phần đa dạng giá trị dinh dưỡng của bữa ăn; tuy nhiên, ăn các bộ phận này không đồng nghĩa với việc giúp da căng mịn hay giảm nếp nhăn. (Ảnh minh hoạ)
Collagen là một thành phần quan trọng góp phần duy trì cấu trúc và độ đàn hồi của da. Tuy nhiên, collagen trong thực phẩm không đi nguyên vẹn từ đường tiêu hóa đến da sau khi ăn.
Theo BS Bình, trong quá trình tiêu hóa, collagen được phân giải thành các peptide và axit amin. Cơ thể hấp thu những thành phần này và sử dụng cùng các dưỡng chất khác cho quá trình tổng hợp protein, phục vụ nhiều chức năng sinh học. Do đó, ăn da cá, đầu cá hay sụn cá không có nghĩa collagen sẽ trực tiếp đến da, làm đầy nếp nhăn hoặc giúp da căng mịn rõ rệt.
Để hỗ trợ sức khỏe làn da, cần duy trì chế độ ăn đa dạng, cung cấp đủ protein và các dưỡng chất thiết yếu. Rau củ, trái cây giàu vitamin C góp phần hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen bình thường của cơ thể. Bên cạnh đó, ngủ đủ giấc và bảo vệ da trước tác động của tia cực tím cũng là những yếu tố cần chú ý.
Việc tận dụng các bộ phận ăn được của cá có thể giúp đa dạng bữa ăn, nhưng không nên xem đây là biện pháp riêng lẻ để làm đẹp da. Lựa chọn thực phẩm tươi, chế biến an toàn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối vẫn là những nguyên tắc quan trọng để chăm sóc sức khỏe lâu dài.
