Người trung niên, cao tuổi đột ngột chóng mặt khi xoay đầu: Cảnh giác với bệnh lý thường gặp này
GĐXH - Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính thường gây ra những cơn chóng mặt dữ dội khi người bệnh xoay đầu, trở mình hoặc thay đổi tư thế. Tình trạng này khá phổ biến ở người trung niên và người cao tuổi...
Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115 cho biết từng tiếp nhận một nữ bệnh nhân 62 tuổi nhập viện vì chóng mặt xoay tròn kéo dài 3 ngày. Người bệnh cho biết các cơn chóng mặt xuất hiện rõ khi trở mình trên giường, xoay đầu hoặc thay đổi tư thế, kèm buồn nôn và nôn, khiến việc đi lại rất khó khăn.
Sau thăm khám lâm sàng và thực hiện các cận lâm sàng phù hợp, bệnh nhân được chẩn đoán chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (BPPV), đồng thời ghi nhận tăng huyết áp là bệnh lý kèm theo.
Người bệnh được điều trị theo chỉ định của bác sĩ, kết hợp kiểm soát triệu chứng và tư vấn phục hồi chức năng tiền đình. Sau 3 ngày, tình trạng chóng mặt giảm dần, khả năng đi lại cải thiện và bệnh nhân được xuất viện.
Trường hợp trên cho thấy những cơn chóng mặt xuất hiện khi xoay đầu, trở mình tưởng chừng đơn giản nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, đặc biệt ở người trung niên và người cao tuổi.

Ảnh minh họa.
Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính là gì?
Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính (BPPV) là một rối loạn thường gặp của tai trong. Nguyên nhân thường gặp là các tinh thể canxi (calcium carbonate) trong tai trong bị lệch khỏi vị trí bình thường, gây ra những tín hiệu kích thích sai lệch khi đầu thay đổi tư thế.
Vì vậy, người mắc bệnh có thể đột ngột cảm thấy mọi vật xung quanh xoay tròn, nhất là khi thực hiện những động tác như xoay đầu, cúi xuống, ngẩng đầu, nằm xuống, ngồi dậy hoặc trở mình trên giường.
Đặc trưng của chóng mặt kịch phát là các cơn thường xuất hiện theo từng đợt, kéo dài trong thời gian ngắn nhưng có thể gây cảm giác rất khó chịu. Một số người còn bị buồn nôn, nôn hoặc mất thăng bằng thoáng qua.
Người trung niên, người cao tuổi cần chú ý những dấu hiệu nào?
Theo các chuyên gia Bệnh viện Tâm Anh, bất kỳ ai cũng có thể mắc chóng mặt kịch phát tư thế lành tính, tuy nhiên bệnh thường xuất hiện ở những người trên 50 tuổi. Người trẻ tuổi ít gặp tình trạng này hơn.
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
- Tuổi tác: Chóng mặt kịch phát tư thế lành tính thường gặp hơn ở người trên 50 tuổi.
- Giới tính: Theo thông tin từ các chuyên gia Bệnh viện Tâm Anh, nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới.
- Chấn thương đầu: Những người từng bị chấn thương vùng đầu có thể tăng nguy cơ gặp tình trạng này.
- Rối loạn hệ thống tiền đình: Các vấn đề liên quan đến hệ thống tiền đình ở tai trong cũng là yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh.
Người trung niên và người cao tuổi cần chú ý nếu thường xuyên xuất hiện cảm giác chóng mặt xoay tròn khi thay đổi tư thế, đặc biệt khi vừa thức dậy, ngồi lên khỏi giường hoặc quay đầu sang hai bên.
Các cơn chóng mặt có thể khiến người bệnh mất thăng bằng, khó đi lại và dễ té ngã. Vì vậy, không nên chủ quan hoặc tự ý điều trị khi triệu chứng xuất hiện, nhất là khi tình trạng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.

Ảnh minh họa.
Chóng mặt kịch phát: Những dấu hiệu nào cần đi khám ngay?
Chóng mặt không phải lúc nào cũng xuất phát từ chóng mặt kịch phát tư thế lành tính. Trong một số trường hợp, đây có thể là biểu hiện của những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn. Do đó, người bệnh cần được thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân.
Đặc biệt, nếu chóng mặt đi kèm một trong những dấu hiệu dưới đây, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá kịp thời: Yếu hoặc tê bì tay chân, nói khó, méo miệng, nhìn đôi; đau đầu dữ dội bất thường, lơ mơ; sốt, đau cổ; giảm thính lực hoặc ù tai xuất hiện rõ rệt.
Thông thường, chóng mặt kịch phát tư thế lành tính có đặc điểm liên quan đến sự thay đổi tư thế đầu và xuất hiện thành những cơn ngắn. Tuy nhiên, nếu chóng mặt đi kèm các biểu hiện bất thường kể trên, người bệnh không nên tự suy đoán nguyên nhân mà cần được bác sĩ thăm khám để loại trừ những bệnh lý nguy hiểm.
Làm gì để hạn chế chóng mặt kịch phát và phòng tránh té ngã?
Hiện không có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối chóng mặt kịch phát tư thế lành tính. Tuy nhiên, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp để hạn chế nguy cơ tái phát, đồng thời giảm thiểu những tai nạn có thể xảy ra trong sinh hoạt.
Một số lời khuyên dành cho người mắc bệnh gồm:
- Hạn chế các cử động mạnh hoặc thay đổi tư thế đột ngột, chẳng hạn bất ngờ ngồi xuống hoặc nằm xuống.
- Khi có cảm giác chóng mặt, nên tìm vị trí an toàn để nằm hoặc ngồi tựa, tránh cố gắng di chuyển.
- Hạn chế đi lại, xoay người hoặc cử động khi đang bị chóng mặt để tránh té ngã, gây chấn thương.
- Nếu thức dậy vào ban đêm, nên bật đèn sáng để quan sát rõ môi trường xung quanh, hạn chế nguy cơ vấp ngã.
- Có thể sử dụng gậy chống khi đi bộ để tăng sự vững vàng và giảm nguy cơ té ngã.
- Tuân thủ hướng dẫn và phác đồ điều trị của bác sĩ.
Đối với người trung niên và người cao tuổi, những cơn chóng mặt xuất hiện khi xoay đầu, trở mình hoặc đứng dậy không nên bị xem nhẹ. Thăm khám đúng thời điểm, xác định nguyên nhân và tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng, cải thiện khả năng vận động và hạn chế nguy cơ té ngã trong sinh hoạt hằng ngày.
