Những chiến binh áo trắng lặng thầm xoa dịu vết thương chiến tranh

Chăm sóc thương binh đâu chỉ là chuyện thuốc men

Bước vào khoảng sân tràn ngập nắng vàng tại trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành, chúng tôi đã nghe tiếng chim hót trên tán cây và tiếng nói cười râm ran của những người lính già trước hiên nhà. Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành được xây dựng gồm 6 dãy nhà khu A và 4 dãy nhà khu B, toàn bộ đều được thiết kế không có bậc thềm, tạo lối đi bằng phẳng để những chiếc xe lăn dễ dàng di chuyển. 

Băng qua những dãy hành lang rợp bóng cây, chúng tôi đến thăm bà Vũ Thị Lành, năm nay đã ngoài 80 tuổi, đang được chăm sóc, điều trị tại trung tâm. Thấy căn phòng hơi tối, tôi tìm công tắc ở đầu giường theo lời chỉ dẫn để bật đèn. Bất ngờ, tiếng chuông báo động vang lên, chưa đầy một phút sau, một y sĩ đã có mặt, vội hỏi:

- “Bà Lành bấm chuông khẩn cấp ạ?”

- “Không, có bấm đâu” - bà Lành ngước lên đáp.

Hóa ra, người vừa vô tình kích hoạt chuông báo động chính là tôi. Nhầm công tắc đèn với nút gọi khẩn cấp, tôi đã khiến tín hiệu từ căn phòng truyền thẳng đến phòng trực. Ca trực ngày hôm đó là của y sĩ Nguyễn Đức Thắng. 

Ngay khi nhận được tín hiệu báo động, anh lập tức có mặt tại phòng riêng của thương binh. Tiếng chuông đó không đơn thuần là lời gọi hỗ trợ, đôi khi đó còn là tín hiệu của một cuộc chạy đua với thời gian. Suốt 27 năm gắn bó tại trung tâm, anh đã quen với những cuộc chạy đua nghẹt thở ấy.

Y sĩ Thắng nhớ lại: “Chuông báo khẩn cấp kêu là cả trung tâm nghe tiếng, lúc đấy phải chạy xuống nhanh nhất có thể để xem có việc gì. Tôi ở đây từ năm 1999, đã có 5 - 6 trường hợp khi nghe được tiếng chuông, chạy xuống đến nơi, chỉ kịp nghe các bác gọi: ‘Thắng ơi, cứu tao!’ được hai, ba câu thì họ đã đi luôn”. Nhưng không phải sự ra đi nào cũng được báo hiệu bằng một tiếng chuông cấp cứu. Có những tình huống xảy đến bất ngờ ngay trong những khoảnh khắc sinh hoạt bình thường nhất.

Anh xúc động: “Có trường hợp, buổi chiều tôi đang ngồi nói chuyện với các bác thì được bác nhờ đo huyết áp. Bác vẫn ngồi trên xe ba bánh, ngả người ra phía sau. Một lúc sau, bác kêu khó thở. Tôi còn chưa kịp lấy thuốc thì bác đã mất rồi”.

Đi dọc hành lang khu nhà, chúng tôi bắt gặp bác sĩ Phạm Thị Pha đang thăm khám cho một thương binh tại phòng A6-7. Là bác sĩ nữ duy nhất trong số 3 bác sĩ công tác tại Trung tâm, đồng thời là Phó Trưởng phòng Y tế - Phục hồi chức năng, công việc của chị không chỉ đòi hỏi chuyên môn cao mà còn cần sự kiên nhẫn, tỉ mỉ. 

Bác sĩ Pha chia sẻ: “Các bác ở đây hầu hết phần dưới bị teo cơ cứng khớp khiến việc di chuyển hạn chế. Đối với một nhân viên nữ chỉ nặng khoảng 45kg như tôi, việc nâng đỡ các bác di chuyển lên giường, lên xe cũng gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, qua thời gian tiếp xúc, tôi dần quen với công việc và nhận được sự tin tưởng của các bác để hoàn thành tốt nhiệm vụ”.

Với những thương, bệnh binh mang thương tật nặng, chăm sóc không đơn thuần là thăm khám, điều trị mà còn đòi hỏi sự quan tâm, đồng hành từ những kỹ thuật y tế đến sinh hoạt thường ngày. Bác sĩ Pha cho biết: “Việc khám, chữa bệnh đến chăm sóc hàng ngày rất khác so với những bệnh viện ở ngoài, vì nếu tiêm truyền không cẩn thận sẽ dễ dẫn đến áp xe. Với những bác mất cả hai tay, chúng tôi phải hỗ trợ sinh hoạt từ rửa mặt, đánh răng đến mặc quần áo. Ngay cả việc thay ga đệm hay dịch chuyển các bác trên giường cũng phải thật nhẹ nhàng để tránh động vào những vết thương trên cơ thể”.

Bà Vũ Thị Lành từng là quân y, tham gia kháng chiến chống Mỹ. Sau ngày đất nước giải phóng, bà được đưa về Trung tâm điều dưỡng thương binh. Những thương tật cùng tuổi tác khiến việc đi lại, cầm nắm của bà ngày càng khó khăn. Việc sinh hoạt đơn giản đều cần đến sự hỗ trợ của người khác. 

Mỗi ngày hai lần, các bác sĩ đến kiểm tra sức khỏe cho bà, tiêm thuốc tiểu đường. Hơn nửa cuộc đời gắn bó tại trung tâm, bà Lành đã coi các bác sĩ, điều dưỡng, hộ lý như những người thân trong gia đình.

Sợi dây gắn kết từ những điều thân thuộc

Ít ai biết rằng, quyết định gắn bó với công việc tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành của bác sĩ Phạm Thị Pha khởi đầu từ một chữ “thương” và chữ “hiếu” của người làm con. 

Bố chị từng là bộ đội tham gia kháng chiến chống Mỹ, ông phải gánh chịu di chứng nặng nề từ chất độc da cam cùng mảnh đạn găm lại trong đầu không thể lấy ra hết. Nhìn bố vật vã trong đau đớn dữ dội, trong lòng cô gái trẻ đã nung nấu quyết tâm theo nghề y.

Chị Pha chia sẻ:“Trong tâm trí mình luôn nghĩ phải đi học để có những kiến thức tốt nhất về y khoa, áp dụng vào môi trường an dưỡng, điều trị tại chỗ. Tại đây mình có điều kiện được chăm sóc các bác từ đầu đến cuối, chứ không như những bệnh viện, bệnh nhân đến khám đỡ rồi thì được về. Tôi cố gắng đi học để mang nhiều kiến thức về áp dụng điều dưỡng, phục hồi chức năng, giúp các bác yên tâm, tin tưởng vào sự chăm sóc tận tình của mình”.

Với y sĩ Nguyễn Đức Thắng, Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành không chỉ là nơi làm việc mà đã trở thành ngôi nhà thứ hai. Y sĩ bồi hồi nhớ lại: “Gia đình có truyền thống học y đã tạo điều kiện cho tôi có cơ hội làm quen với công việc. Từ nhỏ, tôi đã thường theo bố đến bệnh viện, được nhìn bố thăm khám, chăm sóc bệnh nhân. Gia đình đã hun đúc cho tôi niềm đam mê với ngành y.

Tôi không nghĩ về đây để phát triển, thăng tiến. Bản thân tôi thấy rằng mình cần làm điều gì đó để phục vụ cho các bác, như là thế hệ con cháu tri ân thế hệ đi trước. Nhìn các bác cũng tầm tuổi bố mình, lại phải chịu những cơn đau đớn như thế, tôi đã xác định mình sẽ gắn bó với nơi này”.

Có những người đến với Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành khi đã trưởng thành, mang trong mình niềm đam mê với ngành y. Nhưng cũng có người lại có mối “duyên” với nơi đây từ khi còn bé.

Sinh ra và lớn lên ở Thuận Thành, đây là nơi điều dưỡng Nguyễn Thị Thùy thường lui tới vui chơi, nơi có những người thương, bệnh binh mà chị đã quen mặt. Trong ký ức của chị, những người lính chính là những người ông, người bà hiền hậu.

Chị bồi hồi nhớ lại: “Ngày bé mình thường được các bác cho lên ngồi cùng trên chiếc xe lăn để đi chơi quanh đây. Mình cũng hay đến đây nghe đài, xem tivi. Các bác thương yêu mình lắm, nên mình đã quyết định học y để chăm sóc họ”.

Từng lớp ký ức được mở ra khiến chị chẳng thể kìm được nỗi xúc động. Nhắc đến họ, chị không giấu nổi những giọt nước mắt: “Gần 10 năm đi công tác ở các bệnh viện khác nhau, mình mới được quay trở lại làm việc ở đây. Các ông mình quen ngày xưa cũng có nhiều ông mất rồi. Các bác đã vất vả và đã cống hiến thanh xuân của mình cho đất nước, vậy nên mình luôn tự hào khi được quay trở lại và luôn hết lòng chăm sóc các bác”.

Thế nhưng, để giữ được sự gắn bó ấy qua năm tháng, tình cảm dành cho các bác thôi chưa đủ. Công việc ở Trung tâm không chỉ có những lời hỏi han, động viên hay những lần thăm khám thường ngày. 

Đó còn là những ca trực kéo dài, những tình huống bất ngờ giữa đêm và cả những công việc chăm sóc tưởng chừng rất nhỏ nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, bền bỉ mỗi ngày.

Nối dài sự tri ân giữa đời thường

Vào những ngày thời tiết trở trời, công việc chăm sóc các thương, bệnh binh của đội ngũ y, bác sĩ càng trở nên vất vả hơn. Các vết thương cũ tái phát, gây đau nhức kéo dài. 

Khi ấy, đội ngũ y, bác sĩ vừa phải điều chỉnh thuốc, theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe, vừa dành thời gian động viên để người bệnh ổn định tinh thần, vơi đi những khó chịu do cơn đau gây ra.

“Qua nhiều năm dùng thuốc thì các bác sẽ một là kháng thuốc, hai là tuổi cao, sức yếu rồi, vì thế sức đề kháng rất là kém. Một viên thuốc ngày xưa uống được nhưng bây giờ có thể là dị ứng, phản ứng, sốc thuốc rất là nhanh. Các bác có có thể ra đi bất cứ lúc nào, cho nên cần thực sự sát sao kiểm tra mỗi phòng bệnh”, bác sĩ Pha cho hay.

Với y sĩ Thắng, dù đã phần nào thấu hiểu tính chất ngành y, vẫn có những thời khắc công việc để lại nỗi day dứt không nguôi. Gần 28 năm công tác tại Trung tâm, anh đã quen với những ca trực bất kể ngày đêm, nhưng lúc gia đình có việc, bản thân không thể ở nhà lại là điều không dễ dàng. 

“Đợt bố ốm tôi vẫn đang trực ở đây. Lúc nhận được tin và về đến nhà bố đã mất rồi. Trách nhiệm với công việc khiến tôi không thể bỏ đơn vị đi đột xuất. Vậy nên việc cơ bản nhất là công việc phải hoàn thành đã”, anh Thắng nhớ lại.

Với đặc thù chăm sóc thương, bệnh binh có mức độ thương tật nặng, công việc tại Trung tâm luôn đòi hỏi đội ngũ nhân viên túc trực và hỗ trợ thường xuyên. Thế nhưng, theo ông Ngô Huy Phô, Phó Giám đốc Trung tâm, nhân lực hiện có vẫn chưa đáp ứng được khối lượng công việc. Không chỉ thiếu người, việc giữ chân nhân viên cũng là bài toán khó. 

Ông cho biết: “Các bác sĩ ở đây ngoài tiền lương ra thì mức phụ cấp vẫn còn thấp. Bên cạnh đó, áp lực công việc không chỉ về chuyên môn mà còn về tinh thần. Thương binh ở đây 90% có những cơn đau buốt, Mỗi khi cơn đau trở nên dữ dội, các bác dễ rơi vào trạng thái cáu gắt, nóng nảy hơn bình thường. Vì vậy, áp lực công việc rất là lớn. Cho nên khi tuyển dụng các y bác sĩ vào đây thì chỉ được 1 thời gian thôi. Dẫu vậy, chúng tôi vẫn động viên nhau thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc thương binh mỗi ngày, vì với chúng tôi, họ đã trở nên thân thuộc như người nhà”.

Mặc dù còn khó khăn về cơ sở vật chất và áp lực công việc, đội ngũ y, bác sĩ tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành vẫn luôn giữ vững tinh thần “Kỷ cương, tình thương, trách nhiệm”. 

Ngọn lửa tận tụy nơi đây không chỉ được giữ bằng y đức và trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn bằng sự biết ơn và tình cảm chân thành dành cho những người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Nhóm PV

Từ 1/10/2026, thương binh, bệnh binh được nhận mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng theo quy định mới

GĐXH - Từ ngày 1/10/2026, mức hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh được áp dụng theo Nghị định số 321/2026/NĐ-CP của Chính phủ.