Số người mắc bệnh tim mạch tại ASEAN tăng gần 150% sau hơn 3 thập kỷ
GĐXH - Với khoảng 700 triệu dân, Đông Nam Á đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tim mạch ngày càng lớn. Số người mắc bệnh tại 10 quốc gia ASEAN đã tăng gần 150% so với năm 1990, trong khi già hóa dân số, thay đổi lối sống và sự chênh lệch về năng lực y tế tiếp tục gây sức ép lên công tác dự phòng, phát hiện và điều trị.
Bệnh tim mạch đang trở thành một trong những thách thức y tế đáng chú ý tại Đông Nam Á, khi số người mắc bệnh gia tăng trong nhiều thập kỷ qua. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống, nhóm bệnh này còn tạo áp lực lên hệ thống chăm sóc y tế, nguồn lực xã hội và mục tiêu phát triển bền vững của các quốc gia.
Trong bối cảnh đó, tăng cường hợp tác giữa các nước, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn và nâng cao khả năng tiếp cận những tiến bộ y học được xem là những hướng đi quan trọng để cải thiện sức khỏe tim mạch trong khu vực.
Thông điệp này được nhấn mạnh tại Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 (AFCC 2026), tổ chức từ ngày 15 đến 18/10 tại Brunei Darussalam, với sự tham gia của hơn 700 nhà khoa học, bác sĩ và chuyên gia tim mạch từ ASEAN cùng nhiều quốc gia khác.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC), cho rằng những khác biệt về điều kiện kinh tế, văn hóa hay hệ thống y tế không làm thay đổi thực tế rằng các quốc gia trong khu vực đang cùng đối diện với gánh nặng bệnh tim mạch ngày càng lớn. Vì vậy, việc giải quyết thách thức này cần có sự phối hợp thay vì chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của từng nước.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng dẫn đầu đoàn Việt Nam dự Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á 2026 (Ảnh: BTC)
Số người mắc bệnh tim mạch tại ASEAN tăng gần 150%
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí The Lancet Public Health năm 2025, sử dụng dữ liệu từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2021 (GBD 2021), 10 quốc gia ASEAN ghi nhận khoảng 36,8 triệu người mắc bệnh tim mạch trong năm 2021. Số ca tử vong do nhóm bệnh này trong cùng năm ước tính khoảng 1,66 triệu.
Bệnh tim mạch đang là thách thức y tế lớn tại Đông Nam Á, với số người mắc bệnh gia tăng đáng kể trong nhiều thập kỷ qua. (Ảnh minh hoạ)
Đáng chú ý, số người mắc bệnh tim mạch tại khu vực đã tăng gần 150% so với năm 1990. Đây là mức gia tăng cho thấy quy mô vấn đề không còn giới hạn trong phạm vi điều trị tại các cơ sở y tế, mà đòi hỏi những giải pháp dự phòng lâu dài và sự tham gia của toàn hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nhiều yếu tố nguy cơ đang góp phần làm gia tăng gánh nặng bệnh tật, trong đó có tăng huyết áp, chế độ ăn thiếu lành mạnh, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá và ô nhiễm không khí. Béo phì cùng bệnh đái tháo đường cũng là những vấn đề ngày càng đáng quan tâm trong chiến lược phòng, chống bệnh tim mạch.
Bên cạnh các yếu tố nguy cơ, những thay đổi về dân số và môi trường sống khiến công tác kiểm soát bệnh trở nên phức tạp hơn. Quá trình già hóa dân số, đô thị hóa và sự thay đổi trong thói quen sinh hoạt đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với việc duy trì sức khỏe cộng đồng.
Trong khi đó, điều kiện kinh tế và năng lực y tế giữa các quốc gia chưa đồng đều. Sự khác biệt này có thể tạo ra khoảng cách trong khả năng tiếp cận dịch vụ dự phòng, phát hiện bệnh sớm và điều trị, khiến việc nâng cao chất lượng chăm sóc tim mạch cần được xem xét đồng thời ở cả cấp độ chuyên môn lẫn hệ thống.
Hợp tác khu vực là một trong những hướng giải quyết quan trọng
Trước những thách thức chung, GS.TS Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh việc chia sẻ tri thức, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy nghiên cứu có sự tham gia của nhiều quốc gia và mở rộng khả năng tiếp cận các tiến bộ y học.
GS.TS. Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (AFC) nhiệm kỳ 2025–2027, phát biểu tại lễ khai mạc Hội nghị Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 (AFCC 2026) (Ảnh: BTC)
Hợp tác không chỉ giúp các nước trao đổi kinh nghiệm chuyên môn mà còn tạo điều kiện để những thành tựu trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị được cập nhật rộng rãi hơn. Đây là vấn đề có ý nghĩa trong bối cảnh các quốc gia ASEAN có điều kiện phát triển và nguồn lực y tế khác nhau.
Các hoạt động hợp tác cũng cần hướng tới mục tiêu cuối cùng là cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh. Việc tham gia những diễn đàn chuyên môn quốc tế sẽ có ý nghĩa thiết thực khi kiến thức và kinh nghiệm được chuyển hóa thành các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, nâng cao năng lực chuyên môn và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.
Tim mạch Việt Nam tăng cường hiện diện tại các diễn đàn quốc tế
Tại AFCC 2026, các chuyên gia Việt Nam tham gia nhiều hoạt động chuyên môn với vai trò chủ tọa, báo cáo viên, thảo luận và đánh giá các nghiên cứu khoa học. Những lĩnh vực có sự đóng góp chuyên môn gồm tăng huyết áp, bệnh động mạch vành, suy tim, siêu âm tim, tim bẩm sinh, can thiệp tim mạch và chẩn đoán hình ảnh hiện đại.
Sự tham gia này cho thấy vai trò ngày càng chủ động của đội ngũ chuyên gia trong nước trong các hoạt động trao đổi học thuật và hợp tác quốc tế. Theo nội dung được đề cập tại hội nghị, nhiều trung tâm tim mạch Việt Nam đã phát triển năng lực thực hiện các kỹ thuật phức tạp, đồng thời tham gia nghiên cứu và chia sẻ kinh nghiệm điều trị với đồng nghiệp nước ngoài.
Một số lĩnh vực ghi nhận bước tiến chuyên môn gồm can thiệp động mạch vành phức tạp, thay van động mạch chủ qua ống thông, điều trị bệnh tim cấu trúc, rối loạn nhịp và suy tim.
Cùng với đó, sự hiện diện của chi hội thuộc Hội Tim mạch Hoa Kỳ (ACC) tại Việt Nam và các hoạt động hợp tác với Hội Tim mạch châu Âu (ESC) cũng tạo thêm cơ hội cho đào tạo, nghiên cứu và trao đổi kiến thức chuyên ngành.
Tuy nhiên, ý nghĩa của hội nhập không chỉ nằm ở số lượng hội nghị mà các chuyên gia tham dự hay những vị trí được đảm nhiệm trong các tổ chức quốc tế. Giá trị quan trọng hơn là khả năng ứng dụng kiến thức, kỹ thuật và kinh nghiệm vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe, qua đó nâng cao chất lượng điều trị và lợi ích cho người bệnh.
Sự hiện diện tích cực của các chuyên gia Việt Nam tại diễn đàn quốc tế phản ánh bước trưởng thành của ngành tim mạch trong nước. (Ảnh: BTC)
Các bác sĩ Viện Tim mạch - Bệnh viện 19-8 được kết nạp vào Liên Đoàn Tim mạch Đông Nam Á. (Ảnh: BTC)
Cập nhật tiến bộ y học để cải thiện chăm sóc người bệnh
Trong 4 ngày diễn ra, AFCC 2026 tổ chức gần 40 phiên khoa học, cùng các hội thảo thực hành và hoạt động nghiên cứu. Nội dung tập trung vào những tiến bộ trong chẩn đoán, dự phòng và điều trị bệnh tim mạch.
Các chủ đề được thảo luận bao gồm suy tim, hội chứng mạch vành, can thiệp tim mạch, bệnh van tim, tăng huyết áp, rối loạn nhịp, hình ảnh học tim mạch, y học chính xác và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Nhiều phiên khoa học được phối hợp tổ chức với các tổ chức chuyên ngành quốc tế như ESC, ACC và Hội Can thiệp Tim mạch Hoa Kỳ (SCAI). Đây là dịp để các bác sĩ cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm thực hành và tiếp cận những hướng phát triển mới của chuyên ngành tim mạch.
Trong bối cảnh số người mắc bệnh tim mạch tại Đông Nam Á tiếp tục gia tăng, những hoạt động như vậy có thể góp phần củng cố năng lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia. Dù vậy, để tạo ra thay đổi bền vững, tiến bộ trong điều trị cần song hành với các chiến lược dự phòng, phát hiện bệnh sớm và thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế.
Với năng lực chuyên môn đang được phát triển và sự tham gia ngày càng tích cực vào các mạng lưới quốc tế, tim mạch Việt Nam có thêm cơ hội đóng góp vào những chương trình hợp tác khu vực. Mục tiêu xuyên suốt vẫn là nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tim mạch cho người dân.
