Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai

GĐXH - Không ít người cho rằng nên ăn cá thay vì ăn nhiều thịt vì tin rằng trong cá ít chất béo hơn thịt. Bên cạnh đó, cũng có những ý kiến cho rằng 2 thực phẩm này cung cấp dinh dưỡng như nhau chỉ có điều cách chế biến và khẩu phần ăn cần phải lưu ý.

Cá và thịt, cái nào tốt hơn cho sức khoẻ?

Trong bữa cơm gia đình, cá và thịt là hai món ăn thường được liệt kê vào món chính trong bữa cơm. Các món ăn chế biến từ cá và thịt có thể kể đến như: hấp, kho, luộc, chiên,... Cá thường được xếp vào món ăn giàu omega-3 và có lợi có sức khoẻ tim mạch. Thịt là món ăn được xếp vào nhóm nhiều đạm và nhiều chất béo hơn cá. Chính vì những quan điểm này nên nhiều người cho rằng việc ăn nhiều cá, giảm ăn thịt sẽ có lợi nhiều hơn cho sức khoẻ. 

Nói về vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, Giảng viên Đại học Y Hà Nội cho biết, trong cá và thịt đều có những dưỡng chất riêng mà nhóm thực phẩm còn lại không thể thay thế được. Thay vì nghĩ loại bỏ một loại thực phẩm, các gia đình cần biết lựa chọn thực phẩm và cách chế biến để kết hợp dinh dưỡng của cả 2.

"Ăn cá hay thịt, cái nào tốt hơn là câu hỏi thường thấy của nhiều người khi quan tâm đến việc xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Cá có lợi thế về omega - 3, trong khi thịt cũng có những dưỡng chất quan trọng như vitamin B12, kẽm, heme. Mỗi nhóm thực phẩm này đều mang những giá trị dinh dưỡng quan trọng đối với cơ thể con người, điều quan trọng là người dùng hiểu đúng và biết cách chia khẩu phần hợp lý" - BS Bình chia sẻ.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 1.

Cá và thịt đều là nguồn cung cấp protein cùng nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Nên kết hợp đa dạng hai nhóm thực phẩm để cân bằng dinh dưỡng.

Ăn cá không hoàn toàn vượt trội về mặt dinh dưỡng hơn ăn thịt

Theo BS Bình, đối với những nhóm cá béo như cá trích, cá hồi, cá mòi hay cá thu là nhóm có lợi thế nhờ cung cấp các dưỡng chất EPA và DHA - đây là hai axit béo thuộc nhóm Omega-3. Những dưỡng chất này có vai trò quan trọng đối với hoạt động của não bộ, sức khoẻ tim mạch và thị giác của con người.

Đặc biệt, nhiều loại cá có hàm lượng chất béo bão hoà tương đối thấp, nếu đưa vào chế độ ăn bảo vệ sức khoẻ tim mạch là hợp lý. Chính vì những đặc điểm này nên các loại cá béo thường được đưa vào thực đơn thường xuyên. Tuy nhiên, điều này không khẳng định hoàn toàn rằng ăn cá luôn tốt hơn và vượt trội hơn ăn thịt về mặt dinh dưỡng.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 2.

Các loại cá béo như cá hồi, cá mòi, cá trích, cá thu giàu Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Thịt vẫn cung cấp những dưỡng chất mà cá không thể thay thế hoàn toàn

Trên các hội nhóm xây dựng khẩu phần ăn trên mạng xã hội, nhiều người chia sẻ răng ăn cá tốt hơn ăn thịt nên nhiều người có xu hướng giảm tối đa hoặc loại bỏ thịt khỏi thực đơn. Theo chuyên gia, cách nhìn nhận này chưa thực sự đầy đủ bởi thịt cũng cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Thịt bò và thịt lợn là nguồn cung cấp protein, vitamin B12, kẽm và sắt heme. Đây là dạng sắt có khả năng hấp thu tương đối tốt, cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 3.

Thịt bò và thịt lợn cung cấp protein, vitamin B12, kẽm và sắt heme cần thiết cho cơ thể.

Trong khi đó, thịt gà, đặc biệt là phần ức gà bỏ da, cung cấp protein chất lượng cao với hàm lượng chất béo tương đối thấp. Đây cũng là lựa chọn phù hợp đối với những người muốn kiểm soát lượng chất béo trong chế độ ăn.

BS Bình cho rằng, không nên đánh đồng tất cả các loại thịt là thực phẩm kém lành mạnh hơn cá. Giá trị dinh dưỡng của thịt còn phụ thuộc vào loại thịt, phần thịt được lựa chọn, lượng tiêu thụ và cách chế biến.

Điều đáng lưu ý là cần phân biệt thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da với những thực phẩm như thịt ba chỉ nhiều mỡ, xúc xích, thịt xông khói và các loại thịt chế biến sẵn. Việc ăn quá nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt nhiều mỡ và thịt chế biến sẵn, nên được hạn chế.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 4.

Ức gà bỏ da là nguồn protein chất lượng cao, tương đối ít chất béo, phù hợp với chế độ ăn cân đối.

Muốn bảo vệ tim mạch, nên ưu tiên ăn cá hay thịt?

Nếu xét riêng về lợi ích đối với tim mạch, cá béo thường có lợi thế nhờ hàm lượng EPA và DHA. Đây là lý do các loại cá như cá hồi, cá mòi, cá trích, cá thu thường được khuyến khích bổ sung vào chế độ ăn.

Việc thay thế một phần thịt đỏ nhiều mỡ bằng cá có thể giúp giảm lượng chất béo bão hòa tiêu thụ, đồng thời bổ sung các axit béo Omega-3 có lợi.

Không nên hiểu rằng chỉ cần ăn cá là có thể bảo vệ tim mạch hoặc ăn thịt đồng nghĩa với việc làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Một chế độ ăn lành mạnh cần được đánh giá tổng thể, bao gồm cả loại thực phẩm, khẩu phần và cách chế biến.

Chẳng hạn, thịt gà bỏ da hoặc thịt nạc có thể là lựa chọn phù hợp trong thực đơn cân đối. Ngược lại, cá được chế biến bằng cách chiên ngập dầu hoặc tẩm ướp quá nhiều muối cũng không còn là lựa chọn tối ưu cho sức khỏe.

Do đó, thay vì chỉ quan tâm ăn cá hay ăn thịt, mỗi người nên chú ý đến chất lượng thực phẩm và cách chế biến để tận dụng giá trị dinh dưỡng, đồng thời hạn chế những thành phần không có lợi.

Ăn nhiều cá hơn có phải lúc nào cũng tốt hơn không?

Dù cá mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng, việc ăn cá càng nhiều càng tốt không phải là quan niệm đúng. Một số loài cá lớn, sống lâu năm có khả năng tích lũy thủy ngân ở mức cao do quá trình hấp thụ chất ô nhiễm trong môi trường và chuỗi thức ăn. Nếu tiêu thụ thường xuyên những loại cá này, cơ thể có thể bị phơi nhiễm thủy ngân, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và trẻ nhỏ cần chú ý lựa chọn loại cá phù hợp, bởi đây là những nhóm nhạy cảm hơn với tác động của thủy ngân.

Theo đó, nên đa dạng các loại cá trong thực đơn, ưu tiên những loại thường có hàm lượng thủy ngân thấp như cá hồi, cá mòi, cá trích và cá cơm. Không nên chỉ ăn một loại cá trong thời gian dài hoặc lựa chọn những loài cá lớn có nguy cơ tích lũy thủy ngân cao mà không tìm hiểu kỹ.

Ngoài việc lựa chọn nguyên liệu, cách chế biến cũng rất quan trọng. Các phương pháp như hấp, luộc, nấu canh giúp hạn chế lượng dầu mỡ bổ sung so với chiên ngập dầu. Đồng thời, nên hạn chế cá muối quá mặn để tránh làm tăng lượng muối tiêu thụ trong khẩu phần ăn.

Ăn cá và thịt thế nào để cân bằng dinh dưỡng?

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 5.

Cá béo giàu Omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, có lợi cho sức khỏe tim mạch khi được bổ sung hợp lý trong chế độ ăn uống hằng ngày.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, thay vì chỉ lựa chọn một nhóm thực phẩm, mỗi người nên luân phiên cá, thịt gia cầm, thịt nạc và các loại đậu trong thực đơn để bảo đảm nguồn cung cấp protein và đa dạng dưỡng chất.

Người trưởng thành có thể hướng đến khoảng 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó nên có cá béo để bổ sung EPA và DHA. Với thịt, nên ưu tiên phần nạc, hạn chế phần nhiều mỡ và giảm tiêu thụ các loại thịt chế biến sẵn.

Bên cạnh đó, một chế độ ăn cân đối không thể thiếu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Sự kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm giúp cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều dưỡng chất cần thiết khác.

Như vậy, cá và thịt không phải hai nhóm thực phẩm đối lập để mỗi người buộc phải lựa chọn một trong hai. Điều quan trọng là biết tận dụng ưu thế dinh dưỡng của từng loại, ăn với lượng phù hợp và duy trì chế độ ăn đa dạng, lành mạnh.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 6.Bộ phận của con lợn ăn vừa giòn vừa ngon nhưng 4 nhóm người này nên cẩn trọng

GĐXH - Tràng lợn (dồi trường) có vị giòn béo, giàu protein và một số vi chất nhưng cũng chứa cholesterol, chất béo. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, một số nhóm người cần thận trọng, hạn chế sử dụng thực phẩm này để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 7.Món ăn sáng nhiều người cho là 'chắc dạ' nhưng với 5 nhóm người này bác sĩ khuyên nên hạn chế

GĐXH - Một gói xôi nóng có thể là lựa chọn tiện lợi cho bữa sáng, nhưng lượng tinh bột và năng lượng trong món ăn này không phải lúc nào cũng phù hợp với mọi người. Đặc biệt, 5 nhóm người dưới đây cần chú ý khi ăn xôi để tránh gây thêm áp lực cho sức khỏe.

Ăn cá hay ăn thịt tốt hơn cho sức khoẻ? Chuyên gia dinh dưỡng giải đáp điều nhiều người hiểu sai - Ảnh 8.Bữa ăn bệnh viện: Cần siết chặt an toàn thực phẩm từ khâu nhập nguyên liệu đến suất ăn

GĐXH - Không chỉ cần bảo đảm thực phẩm sạch, suất ăn trong bệnh viện còn phải đáp ứng yêu cầu dinh dưỡng và phù hợp với tình trạng bệnh lý của từng người. Trước yêu cầu sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, việc kiểm soát nguyên liệu, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc suất ăn bệnh viện cần được quy định chặt chẽ hơn.