Đổi từ đường trắng sang đường phèn, đường thốt nốt có thực sự tốt cho sức khoẻ không?
GĐXH - Đường là nguyên liệu quen thuộc được dùng chế biến trong những món ăn của nhiều gia đình. Không chỉ có một loại, thị trường hiện nay còn có nhiều loại đường như: đường thốt nốt, đường phèn, đường vàng,... Không ít người cho rằng với một số những loại đường tự nhiên, ít tinh luyện sẽ tốt hơn cho sức khoẻ.
Thay đường trắng bằng đường phèn, đường thốt nốt có thực sự tốt cho sức khoẻ?
Đường là nguồn cung cấp chủ yếu và đầu tiên cho cơ thể để hoạt động và tư duy não bộ. Trong khẩu phần ăn hàng ngày, glucid phải chiếm đến 40-55%. Bên cạnh đường trắng, có ý kiến cho rằng sử dụng đường thốt nốt hoặc đường vàng sẽ tốt hơn cho sức khoẻ vì những loại đường này ít tinh luyện, chứa nhiều khoáng chất và lành mạnh hơn. Thực tế, sự khác biệt giữa chúng có thực sự lớn như nhiều người vẫn nghĩ?
Bàn về vấn đề này, ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, Giảng viên Đại học Y Hà Nội cho biết: "Thực tế, một số loại đường ít tinh luyện có thể giữ lại một lượng nhỏ khoáng chất như kali, canxi, sắt và các hợp chất thực vật. Tuy nhiên, hàm lượng những chất này thường không đáng kể so với nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày".
Nhiều người sẵn sàng bỏ đường trắng để chuyển sang đường phèn, đường thốt nốt vì tin rằng đây là những lựa chọn tự nhiên, giàu dinh dưỡng hơn. Thế nhưng, sự thay đổi này có thực sự giúp bảo vệ sức khỏe hay chỉ là một quan niệm chưa chính xác?
Dù có sự khác biệt nhất định về mức độ tinh luyện và thành phần vi lượng, tuy nhiên, những loại đường này vẫn chủ yếu cung cấp đường và năng lượng cho cơ thể.
Thông thường, trong các món ăn truyền thống, các món chè và một số những loại nước giải khát, nhiều chị em nội trợ sử dụng đường phèn để chế biến vì cho rằng đường phèn có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc nên tốt hơn cho sức khoẻ. Quan niệm đường phèn có tác dụng thanh nhiệt, giải độc chủ yếu xuất phát từ kinh nghiệm dân gian. Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học mạnh để khẳng định những công dụng này.
"Xét về thành phần, đường phèn được tạo ra thông qua quá trình cô đặc và kết tinh dung dịch đường. Thành phần chính của đường phèn vẫn là sucrose, tương tự đường trắng" - BS Bình nhấn mạnh.
Điều này có thể hiểu là việc thay đường trắng bằng đường phèn không đồng nghĩa với việc giảm được lượng đường tiêu thụ hoặc loại bỏ những ảnh hưởng của việc ăn quá nhiều đường.
Đường trắng, đường phèn, đường thốt nốt hay đường vàng có thể khác nhau về màu sắc, hương vị, cách sản xuất và mức độ tinh luyện. Tuy nhiên, xét về năng lượng, các loại đường này đều cung cấp khoảng 4 kcal mỗi gram.
Một số loại đường ít tinh luyện có thể có chỉ số đường huyết thấp hơn đôi chút so với đường trắng. Dù vậy, điều này không có nghĩa người tiêu dùng có thể sử dụng chúng thoải mái mà không cần quan tâm đến khẩu phần.
Khi tiêu thụ quá nhiều, lượng đường bổ sung vẫn làm tăng tổng năng lượng nạp vào cơ thể. Nếu năng lượng tiêu thụ thường xuyên vượt quá nhu cầu, nguy cơ tăng cân và những ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe chuyển hóa có thể gia tăng.
Bởi vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc lựa chọn loại đường nào, người tiêu dùng cần chú ý hơn đến tổng lượng đường sử dụng mỗi ngày.
Bánh kẹo là nhóm thực phẩm có thể chứa nhiều đường bổ sung, cần được tiêu thụ với lượng hợp lý.
Mỗi ngày được ăn bao nhiêu đường?
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày. Việc giảm tỷ lệ này xuống dưới 5% có thể mang lại thêm lợi ích sức khỏe. Với một người có khẩu phần ăn cung cấp khoảng 2.000 kcal/ngày, mức tiêu thụ đường tự do dưới 5% tổng năng lượng tương đương khoảng 25g đường mỗi ngày.
Đường tự do không chỉ bao gồm đường trắng mà còn có đường phèn, đường thốt nốt, mật ong, siro và các loại đường được nhà sản xuất hoặc người chế biến thêm vào thực phẩm, đồ uống. Điều này có nghĩa, lượng đường sử dụng để pha cà phê, trà, nấu chè, làm bánh hay có sẵn trong các loại đồ uống đóng chai đều cần được tính đến khi kiểm soát khẩu phần.
BS Bình khuyến cáo: "Đối với người mắc tiểu đường, tiền tiểu đường, gan nhiễm mỡ, thừa cân hoặc rối loạn mỡ máu, việc kiểm soát lượng đường trong chế độ ăn càng cần được quan tâm".
Đường bổ sung có thể xuất hiện trong nhiều thực phẩm, đồ uống quen thuộc như nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo và các món tráng miệng. Nếu chỉ chú ý đến lượng đường cho thêm khi nấu ăn mà bỏ qua những nguồn đường khác, tổng lượng tiêu thụ trong ngày có thể vượt quá dự kiến.
Thay vì chỉ đổi đường trắng sang đường phèn hay đường thốt nốt, mỗi người nên tập giảm dần thói quen ăn uống quá ngọt. Có thể ưu tiên nước lọc, trà không đường và trái cây nguyên quả với khẩu phần phù hợp thay cho các loại đồ uống nhiều đường.
