Loại hạt quen thuộc mỗi dịp lễ, Tết có lợi cho tim mạch, nhiều người vẫn ăn chưa đúng cách

Không phải thực phẩm tốt cho sức khỏe nào cũng cần có giá thành cao hay được chế biến cầu kỳ. Một số loại hạt quen thuộc trong căn bếp gia đình cũng cung cấp những dưỡng chất cần thiết, nhưng giá trị của chúng thường bị bỏ qua vì thói quen chỉ xem đây là món ăn vặt.

Hạt bí ngô là một ví dụ. Ngoài hương vị bùi, dễ ăn, loại hạt này còn chứa protein, chất béo, magiê và một số hợp chất thực vật. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, việc bổ sung các loại hạt vào khẩu phần có thể góp phần cải thiện chất lượng chế độ ăn. Tuy nhiên, cần chú ý lượng ăn, cách chế biến và sự cân đối với những thực phẩm khác.

Hạt bí ngô có gì đáng chú ý về giá trị dinh dưỡng? 

1. Hạt bí ngô cung cấp magiê, góp phần duy trì huyết áp bình thường

Magiê là khoáng chất tham gia vào nhiều quá trình sinh lý, trong đó có hoạt động của cơ, hệ thần kinh và chức năng tim mạch. Cơ thể cần được cung cấp đủ magiê để duy trì các hoạt động bình thường, bao gồm cả quá trình điều hòa trương lực mạch máu.

Hạt bí ngô là một trong những thực phẩm có thể bổ sung magiê cho khẩu phần ăn. Bên cạnh đó, khoáng chất này còn có trong các loại hạt khác, đậu, rau lá xanh và ngũ cốc nguyên hạt.

Việc duy trì chế độ ăn đáp ứng nhu cầu magiê có ý nghĩa đối với sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần ăn hạt bí ngô là có thể kiểm soát hoặc điều trị tăng huyết áp. Huyết áp còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như lượng muối tiêu thụ, cân nặng, mức độ vận động, giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Với người bị tăng huyết áp, lựa chọn hạt bí ngô không tẩm muối hoặc ít muối là điều đáng lưu ý. Đặc biệt, nên hạn chế các loại hạt rang tẩm nhiều gia vị vì lượng natri trong những sản phẩm này có thể làm tăng tổng lượng muối nạp vào cơ thể.

2. Chất béo trong hạt bí ngô có thể có lợi cho người cần kiểm soát cholesterol

Một điểm đáng chú ý khác của hạt bí ngô là chứa chất béo không bão hòa. Đây là nhóm chất béo có thể góp phần cải thiện chất lượng khẩu phần khi được sử dụng thay thế một phần thực phẩm giàu chất béo bão hòa.

Theo định hướng dinh dưỡng của ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, khi quan tâm đến mỡ máu, người ăn không nên chỉ nhìn vào một thực phẩm riêng lẻ mà cần xem xét tổng thể lượng chất béo, chất xơ và năng lượng trong chế độ ăn hằng ngày.

Chẳng hạn, sử dụng một lượng hạt bí ngô không muối thay cho một số món ăn vặt nhiều chất béo bão hòa có thể là lựa chọn phù hợp hơn. Tuy nhiên, nếu ăn hạt bí ngô bên cạnh khẩu phần vốn đã dư thừa năng lượng, tổng lượng calo nạp vào vẫn có thể tăng lên.

Hạt bí ngô cũng chứa protein và một lượng chất xơ, góp phần làm phong phú khẩu phần. Dù vậy, không nên khẳng định riêng loại hạt này có tác dụng trực tiếp làm giảm cholesterol máu hoặc thay thế thuốc điều trị rối loạn lipid máu.

Với người có mỡ máu cao, những thay đổi có ý nghĩa hơn thường nằm ở toàn bộ chế độ ăn: giảm chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm chế biến nhiều dầu mỡ, tăng rau củ và duy trì hoạt động thể lực phù hợp.

3. Vitamin E và các hợp chất thực vật góp phần bảo vệ tế bào

Ngoài magiê và chất béo không bão hòa, hạt bí ngô còn cung cấp vitamin E cùng một số hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa.

Quá trình oxy hóa diễn ra tự nhiên trong cơ thể. Khi mất cân bằng giữa các chất oxy hóa và hệ thống chống oxy hóa, tế bào có thể chịu tác động bất lợi. Vitamin E là vitamin tan trong chất béo, có vai trò chống oxy hóa, góp phần bảo vệ các thành phần của tế bào trước tổn thương do quá trình này.

Tuy nhiên, sức khỏe tim mạch không phụ thuộc vào một loại vitamin hay một món ăn riêng biệt. Việc bổ sung thực phẩm có chứa chất chống oxy hóa nên được đặt trong chế độ ăn đa dạng, kết hợp rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và những nguồn chất béo phù hợp.

Cũng cần phân biệt giữa vai trò sinh học của chất chống oxy hóa với hiệu quả phòng ngừa bệnh đã được chứng minh trên người. Hạt bí ngô có thể đóng góp dưỡng chất cho khẩu phần, nhưng chưa thể xem việc ăn loại hạt này là biện pháp độc lập để ngăn ngừa bệnh tim mạch.

Ăn hạt bí ngô bao nhiêu là hợp lý?

Hạt bí ngô có lợi thế về thành phần dinh dưỡng, nhưng đây vẫn là thực phẩm giàu năng lượng do chứa nhiều chất béo. Ăn quá nhiều, đặc biệt khi đã sử dụng đủ năng lượng từ các bữa chính và những món ăn vặt khác, có thể khiến tổng năng lượng nạp vào vượt nhu cầu.

Một khẩu phần khoảng 28–30 g hạt bí ngô mỗi ngày có thể được dùng làm mức tham khảo đối với người trưởng thành khỏe mạnh. Lượng ăn thực tế nên điều chỉnh theo nhu cầu năng lượng, tình trạng sức khỏe và các thực phẩm khác trong ngày.

Để sử dụng hợp lý, nên lưu ý:

- Ưu tiên hạt bí ngô không muối hoặc ít muối: Đặc biệt phù hợp với người cần kiểm soát huyết áp hoặc lượng natri trong khẩu phần.

- Chú ý khẩu phần: Không nên ăn liên tục với lượng lớn chỉ vì cho rằng đây là thực phẩm tốt cho sức khỏe.

- Thay thế thay vì ăn thêm: Có thể dùng hạt bí ngô thay cho một phần đồ ăn vặt nhiều đường, muối hoặc chất béo bão hòa.

- Kết hợp thực phẩm đa dạng: Không phụ thuộc vào riêng hạt bí ngô để bổ sung magiê hay các dưỡng chất khác.

Nhìn chung, hạt bí ngô là một lựa chọn có thể cân nhắc trong chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch nhờ cung cấp magiê, chất béo không bão hòa và vitamin E. Tuy nhiên, lợi ích dinh dưỡng không nằm ở việc ăn càng nhiều càng tốt mà ở cách sử dụng phù hợp, kết hợp chế độ ăn cân đối và duy trì lối sống lành mạnh.

Top 10 loại trái cây khô và hạt giàu canxi tốt cho xương

Ngoài sữa và các sản phẩm từ sữa thì trái cây khô và hạt cũng chứa nhiều canxi. Đây là lựa chọn tuyệt vời cho những người không dung nạp lactose, người ăn chay hoặc đơn giản là muốn đa dạng hóa nguồn cung cấp canxi giúp xương chắc khỏe.

5 tác dụng phụ bất ngờ khi uống nước hạt chia sai thời điểm

Hạt chia là một ‘siêu thực phẩm’ có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng việc uống nước hạt chia vào buổi tối muộn có thể gây ra những tác hại tiềm ẩn.

Uống nhiều sữa hạt có gây sỏi mật? Chuyên gia lý giải sự thật phía sau tin đồn

GĐXH - Thông tin cho rằng uống nhiều sữa hạt có thể gây sỏi mật đang khiến không ít người lo lắng, đặc biệt là những người thường xuyên sử dụng loại đồ uống này để thay bữa sáng hoặc hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, đây là cách hiểu chưa đầy đủ về nguyên nhân hình thành sỏi mật.