Người cao tuổi cần làm gì để phòng tránh sa sút trí tuệ?
GĐXH - Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi là bệnh lý phổ biến hiện nay, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và tăng gánh nặng cho gia đình. Bài viết này sẽ cung cấp dấu hiệu, phân loại, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả.
Sa sút trí tuệ là gì?
Theo cổng thông tin điện tử của Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec, sa sút trí tuệ không phải là bệnh, đây là hội chứng lâm sàng gây ra bởi tổn thương não. Biểu hiện đặc trưng là suy giảm các lĩnh vực nhận thức như trí nhớ, chú ý, định hướng, ngôn ngữ, trí giác, suy luận, điều hành, và khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục.
Bên cạnh đó, sa sút trí tuệ có thể bắt gặp ở nhiều bệnh khác nhau, đặc biệt phổ biến nhất là căn bệnh Alzheimer - bệnh này chiếm 60% - 80% tổng số các bệnh nhân bị sa sút trí tuệ.
Triệu chứng của sa sút trí tuệ
Sa sút trí tuệ sẽ thường xuất hiện các biểu hiện trí nhớ bị suy giảm, giai đoạn đầu thường là giảm trí nhớ ngắn hạn. Giảm khả năng nhận thức về thời gian, không gian. Có biểu hiện vong ngôn, khó tìm từ khi nói, nói sai, viết sai.
Không nhận ra được người thân, người quen, các đồ vật quen thuộc hoặc có thể nhận nhầm. Khó khăn trong việc ăn uống, vệ sinh cá nhân... Ngại tiếp xúc với mọi người, thu mình khỏi công việc và xã hội.

Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi là bệnh lý phổ biến hiện nay, gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và tăng gánh nặng cho gia đình.
Có sự thay đổi về cảm xúc. Khả năng điều hành bị suy giảm: giảm khả năng tính toán, giảm sự sáng tạo, không có khả năng đưa ra quyết định để điều hành, lập kế hoạch.
Có sự biến đổi nhân cách, luôn tự coi mình là trung tâm, rất dễ kích động và bệnh sẽ nặng lên khi tiến triển như bị kích động lời nói, hành động, có các hành vi không phù hợp như đi lang thang.
Nguyên nhân sa sút trí tuệ ở cao tuổi
Theo Bệnh viện đa khoa Quốc tế Medlatec, sa sút trí tuệ ở người cao tuổi do nhiều yếu tố tác động, bao gồm: tuổi tác, di truyền, bệnh nền mạn tính, chấn thương sọ não, trầm cảm và lối sống không lành mạnh. Dưới đây là thông tin chi tiết:
Tuổi tác: Tuổi càng cao, tốc độ lão hoá diễn ra càng nhanh, gây suy giảm chức năng não bộ, đặc biệt là những người trên 65 tuổi.
Di truyền: Nếu trong gia đình bạn có người mắc bệnh Alzheimer hoặc các dạng sa sút trí tuệ khác, nguy cơ bị bệnh sẽ cao hơn người bình thường.
Bệnh nền mạn tính: Người mắc các bệnh lý mạn tính như tiểu đường, tăng huyết cao, xơ vữa động mạch hay đột quỵ có thể làm gia tăng nguy cơ bị sa sút trí tuệ.
Chấn thương sọ não: Người cao tuổi rất dễ bị té ngã, gây chân động não, tụ máu não... làm ảnh hưởng đến chức năng não bộ và tăng nguy cơ mắc sa sút trí tuệ.
Trầm cảm, cô đơn kéo dài: Người cao tuổi thường sống một mình, ít giao tiếp, không chia sẻ cảm xúc được với ai, rất dễ rơi vào trạng thái buồn bã, cô đơn. Lâu dần sẽ hình thành các triệu chứng trầm cảm, làm giảm chức năng não bộ và tăng nguy cơ mắc sa sút trí tuệ.

Biểu hiện đặc trưng là suy giảm các lĩnh vực nhận thức như trí nhớ, chú ý, định hướng, ngôn ngữ, trí giác, suy luận, điều hành, và khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục.
Lối sống không lành mạnh: Ăn uống thiếu chất, lạm dụng rượu bia và các chất kích thích khác, không vận động thường xuyên cũng là nguyên nhân gây nên sa sút trí tuệ ở người già.
Người cao tuổi cần làm gì để phòng tránh sa sút trí tuệ?
Cũng theo cổng thông tin điện tử của Bệnh viện đa khoa Quốc tế Thu Cúc, khi càng lớn tuổi thì bệnh sa sút trí tuệ càng dễ xảy ra. Vì vậy, ngay từ khi bước sang tuổi trung niên cần có những biện pháp phòng tránh căn bệnh nguy hiểm này tìm đến.
Xây dựng và duy trì thói quen tập thể dục đều đặn, có thể chỉ là những bài tập nhẹ nhàng. Không quên "hoạt động" trí não mỗi ngày, bằng cách đọc sách, báo hay tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng. Luôn giữ một tinh thần thoải mái và vui vẻ, tránh các cảm xúc tiêu cực, tránh stress, suy nghĩ nhiều.
Chủ động giao tiếp nhiều hơn. Có thể trò chuyện với người thân trong gia đình, hàng xóm, đăng ký một khóa học/buổi sinh hoạt dành cho người cao tuổi… nhằm kích thích khả năng giao tiếp xã hội, tăng cường hoạt động của trí não, trì hoãn sự thoái hóa của hệ thần kinh. Không nên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá.

