Tháo gỡ sai phạm 12 dự án Mường Thanh: Căn hộ hợp thức hóa được cấp sổ, diện phá dỡ được ưu tiên mua nhà xã hội không cần bốc thăm
GĐXH - HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn thành phố Hà Nội (thực hiện Khoản 2 Điều 8 và Khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16).
Quyết sách này mở ra lối thoát pháp lý cho 12 dự án nhà ở của Tập đoàn Mường Thanh, trực tiếp giải tỏa nỗi lo âu kéo dài nhiều năm qua của hàng vạn hộ dân: bảo đảm quyền sở hữu tài sản hợp pháp và không để ai bị đẩy vào cảnh mất chỗ ở.
Phân định 2 nhóm công trình để xử lý dứt điểm
Theo báo cáo rà soát của UBND TP Hà Nội, các dự án có vi phạm nghiêm trọng do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư tập trung tại nhiều điểm nóng đô thị, bao gồm: CT6 Kiến Hưng, Khu nhà ở Xa La; VP3, VP5, VP6 Bán đảo Linh Đàm; tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm; CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ; CT5 Tân Triều; CT8 và CT10 Đại Thanh.
Thực trạng vi phạm trật tự xây dựng tại các tổ hợp chung cư của Tập đoàn Mường Thanh diễn ra đa dạng, bao gồm: xây vượt tầng, chuyển đổi công năng tầng thương mại/kỹ thuật thành căn hộ, cơi nói diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ làm tăng quy mô dân số, đến sai lệch quy hoạch được duyệt.
Để xử lý dứt điểm thực trạng trên mà không gây xáo trộn tiêu cực, Nghị quyết phân định rõ hai nhóm công trình:
Nhóm công trình được tồn tại có điều kiện là các căn hộ, hạng mục xây dựng không đúng thiết kế ban đầu nhưng đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy (PCCC) và hạ tầng kỹ thuật đô thị sẽ được xem xét cho phép tồn tại.
Hướng đi này giúp mở đường tháo gỡ vướng mắc về mặt hồ sơ, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để chính quyền tiến hành các thủ tục công nhận quyền sở hữu nhà ở (cấp sổ đỏ/sổ hồng) cho người dân mua nhà.
Thực trạng vi phạm trật tự xây dựng tại các tổ hợp chung cư của Tập đoàn Mường Thanh diễn ra đa dạng, bao gồm: xây vượt tầng, chuyển đổi công năng tầng thương mại/kỹ thuật thành căn hộ, đến sai lệch quy hoạch được duyệt. Ảnh: Bảo Loan
Nhóm công trình buộc phải phá dỡ là những phần công trình, tầng vi phạm nghiêm trọng gây mất an toàn cấu trúc, phá vỡ hạ tầng thiết yếu hoặc không thể khắc phục tiêu chuẩn PCCC sẽ phải tổ chức phá dỡ, hoàn trả công năng theo quy định.
Chính sách an cư đặc thù cho cư dân thuộc diện phá dỡ
Với những cư dân sinh sống tại các căn hộ buộc phải di dời, nỗi bất an lớn nhất là nguy cơ mất trắng nơi ăn chốn ở. Nghị quyết của HĐND thành phố Hà Nội đã thiết lập cơ chế bảo vệ tối đa quyền lợi an cư của nhóm đối tượng:
Tạm cư tại chỗ: Người dân không phải ngay lập tức chuyển đi. Cư dân và tài sản được phép tiếp tục tạm cư tại chỗ cho đến khi cơ quan có thẩm quyền ban hành thông báo chính thức về phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng.
Ưu tiên nhận nhà mới từ chủ đầu tư: Chủ sở hữu hoặc người mua căn hộ thuộc diện di dời được ưu tiên lựa chọn mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở thương mại khác do Tập đoàn Mường Thanh thực hiện, phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận.
Đặc quyền mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm: Đối với các hộ gia đình đủ điều kiện thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định của Luật Nhà ở, thành phố dành riêng cơ chế hỗ trợ đột phá là được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không cần thông qua quy trình bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư triển khai.
Đây là điểm tựa an sinh quan trọng giúp các gia đình có thu nhập trung bình hoặc thấp sớm ổn định cuộc sống.
Sai phạm thuộc về ai, người đó phải trả giá
Một nguyên tắc cốt lõi được khẳng định xuyên suốt trong Nghị quyết là người dân không phải trả giá cho sai phạm của chủ đầu tư.
Người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm sẽ không phải gánh bất kỳ chi phí hay thiệt hại nào phát sinh từ quá trình khắc phục hậu quả.
Toàn bộ chi phí bồi thường, hỗ trợ di dời và kinh phí phá dỡ, khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm tài chính của Tập đoàn Mường Thanh; tuyệt đối không dùng ngân sách Nhà nước để chi trả thay.
Trong thứ tự nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư, nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho người dân bị di dời được pháp luật ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai vào ngân sách Nhà nước.
Phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp HĐND thành phố ngày 30/10, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, các quyết sách về phát triển hệ thống đường sắt đô thị; đầu tư xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao; cải tạo, tái thiết không gian đô thị trung tâm; cùng việc tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng là những vấn đề khó, phức tạp, có tác động sâu rộng đến diện mạo đô thị, cấu trúc không gian và định hướng phát triển của Thủ đô.
Đây là những việc cần phải làm, những điểm nghẽn cần phải tháo gỡ và những nguồn lực cần phải được giải phóng để Thủ đô phát triển nhanh hơn, mạnh mẽ hơn, bền vững hơn, tương xứng với vị thế, tiềm năng và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Yêu cầu đặt ra hiện nay là theo chức năng, nhiệm vụ được giao trong Nghị quyết, các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan cần khẩn trương vào cuộc thực hiện nghiêm túc, trách nhiệm.
HĐND thành phố sẽ tiếp tục đồng hành, tăng cường giám sát và theo dõi sát sao quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết, bảo đảm các cơ chế, chính sách được triển khai đúng tiến độ, đúng quy định và thực sự đi vào cuộc sống. Bởi, hiệu quả của một quyết sách không chỉ được đo bằng việc xử lý dứt điểm những vi phạm, tồn tại kéo dài, mà còn được thể hiện qua những chuyển biến tích cực trong đời sống và mức độ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.
Đặt trong yêu cầu phát triển mới của Thủ đô, việc lập lại kỷ cương, trật tự trong quản lý đô thị phải luôn song hành với tinh thần trách nhiệm, sự cầu thị và cách thức thực thi chính sách nhân văn, thấu tình, đạt lý. Kiên quyết xử lý sai phạm nhưng không để người dân phải gánh chịu những hệ lụy không đáng có; bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật đồng thời chăm lo an sinh xã hội, ổn định cuộc sống của các gia đình liên quan.
Đó không chỉ là yêu cầu trong giải quyết những vấn đề tồn đọng trước mắt, mà còn là nền tảng để xây dựng một Thủ đô văn minh, kỷ cương, phát triển bền vững, nơi mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ quyền lợi và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
