Hà Nội hóa giải 'nút thắt' sổ đỏ cho hàng vạn hộ dân tại 14 dự án vi phạm của Tập đoàn Mường Thanh
GĐXH - Tại kỳ họp chuyên đề diễn ra ngày 28/10, HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã biểu quyết thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại một số dự án trên địa bàn Thủ đô.
Đây là bước đi cụ thể hóa khoản 2 Điều 8 và khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô năm 2026, giải quyết bài toán lịch sử vốn tồn đọng suốt 15 - 20 năm qua.
Mòn mỏi ngóng sổ đỏ vì chủ đầu tư 'vượt rào' hơn 18.000 căn hộ
Theo báo cáo rà soát của UBND TP Hà Nội, các dự án có vi phạm nghiêm trọng do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư tập trung tại nhiều điểm nóng đô thị, bao gồm: CT6 Kiến Hưng, Khu nhà ở Xa La; VP3, VP5, VP6 Bán đảo Linh Đàm; tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm; CT11 và CT12 Kim Văn Kim Lũ; CT5 Tân Triều; CT8 và CT10 Đại Thanh.
Thủ đoạn sai phạm điển hình tại các tổ hợp này là tự ý thay đổi quy hoạch, nâng tầng, cơi nới diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ làm tăng quy mô dân số vượt mức kiểm soát.
Theo báo cáo rà soát của UBND TP Hà Nội, các dự án có vi phạm nghiêm trọng do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư tập trung tại nhiều điểm nóng đô thị. Ảnh: Bảo Loan
Theo số liệu đối chiếu, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng được phê duyệt ban đầu chỉ là 6.759 căn, nhưng trên thực tế chủ đầu tư đã xây dựng và bán ra thị trường tới 24.943 căn (tăng thêm 18.184 căn hộ).
Hệ lụy trực tiếp là sự quá tải trầm trọng về hạ tầng giao thông, y tế, trường học, và nhức nhối nhất là tình trạng hàng vạn người mua nhà không được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ đỏ), dẫn đến các đợt khiếu kiện kéo dài.
'Tồn tại có điều kiện' – lối thoát bảo vệ quyền lợi người mua nhà
Nếu áp dụng cứng nhắc quy định buộc phá dỡ, cưỡng chế di dời toàn bộ diện tích vi phạm xây vượt, trật tự xã hội và cuộc sống của hàng chục nghìn hộ dân đã an cư ổn định sẽ bị đảo lộn nghiêm trọng. Nhằm bảo đảm an sinh nhưng vẫn giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, Nghị quyết của thành phố đưa ra nguyên tắc phân loại rõ ràng:
Cho phép tồn tại có điều kiện: Áp dụng đối với các công trình, tầng/sàn căn hộ vi phạm đã hoàn thành, người dân đã về ở ổn định, nếu qua kiểm định chứng minh bảo đảm an toàn chịu lực, đáp ứng đầy đủ quy chuẩn phòng cháy, chữa cháy (PCCC), không ảnh hưởng lân cận và hạ tầng khu vực có phương án khắc phục khả thi.
Đây chính là căn cứ pháp lý then chốt để thành phố tiến hành hoàn thiện thủ tục, từng bước cấp sổ đỏ cho các căn hộ hợp thức hóa.
Kiên quyết phá dỡ, di dời: Chỉ áp dụng với những phần công trình không thể bảo đảm an toàn kỹ thuật, nguy cơ cháy nổ cao, không có phương án khắc phục hoặc lấn chiếm sai chức năng quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, xã hội thiết yếu. Những cư dân buộc phải di dời sẽ được bồi thường thỏa đáng và ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.
Buộc chủ đầu tư nộp lại số lợi bất hợp pháp, ngân sách không gánh sai phạm
Để bảo đảm tính răn đe và công bằng xã hội, thành phố khẳng định rõ quan điểm: tuyệt đối không dùng tiền ngân sách nhà nước để chi trả, khắc phục cho những sai phạm do doanh nghiệp gây ra.
Đối với các dự án, hạng mục được phép tồn tại có điều kiện, chủ đầu tư bắt buộc phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc xây dựng sai phép. Số tiền này được xác định bằng công thức:
Tổng số mét vuông sàn vi phạm × Suất vốn đầu tư tại thời điểm đưa vào sử dụng × Hệ số 50%.
Đồng thời, chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí kiểm định, cải tạo nâng cấp hạ tầng, PCCC và chi phí bồi thường, tái định cư (nếu có).
UBND TP Hà Nội đang thiết lập 12 phương án khắc phục hậu quả chi tiết cho từng công trình cụ thể, phân cấp cho chính quyền cơ sở (UBND cấp xã, phường) phối hợp cùng các sở, ngành rà soát, giải quyết việc thất lạc hồ sơ và tổ chức triển khai dứt điểm, đưa quyền lợi hợp pháp của người mua nhà về đúng quỹ đạo pháp luật.
