Hà Nội: Điểm tựa an vui tuổi xế chiều ở mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Cơ sở Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày Long Biên: Khởi đầu ngày mới bằng sự an tâm  

Cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày nằm trong Điểm y tế số 307 đường Thạch Bàn (thuộc Trạm Y tế phường Long Biên).

Đúng 7 giờ sáng, khoảng sân nhỏ bắt đầu rộn rã những lời thăm hỏi. Nơi này không đón trẻ thơ, cũng chẳng mang vẻ tất bật, lo âu của một phòng khám bệnh; nơi đây mở cửa đón những cụ ông, cụ bà tóc trắng như mây, được con cháu trao gửi yêu thương trước mỗi ngày dài bận rộn.

Được cải tạo từ một điểm trường học cũ dôi dư sau sắp xếp bộ máy, cơ sở chăm sóc ban ngày này mang dáng dấp của một "nhà trẻ" đúng nghĩa dành cho tuổi xế chiều, nơi mỗi ngày trôi qua đều có thời khóa biểu khoa học, tràn ngập tiếng cười và sự an tâm.

Khác với các điểm sinh hoạt tự phát, bước chân đầu tiên của các cụ khi vào lớp là khâu kiểm tra y tế nghiêm ngặt. Bác sĩ và điều dưỡng đo huyết áp, bắt mạch, cặp nhiệt độ và đánh giá nhanh thể trạng. Mọi chỉ số sinh tồn đều được nhập thẳng vào hồ sơ sức khỏe điện tử để theo dõi liên tục. Nếu hôm nay cụ mệt hay huyết áp dao động, chế độ nghỉ ngơi sẽ lập tức được điều chỉnh.

Xong phần "thủ tục", các cụ tản về phòng sinh hoạt chung rộng rãi. Nơi góc phòng, bàn cờ tướng của các cụ ông rôm rả tiếng gõ quân lách cách; góc bên kia, các cụ bà quây quần bên bàn vẽ tranh, rủ nhau chơi ô ăn quan nhớ về thời thơ ấu. Gần trưa, giai điệu bolero quen thuộc vang lên từ dàn karaoke, người ngâm thơ, người cất giọng hát, tiếng vỗ tay tán thưởng rộn rã khắp hành lang.

Đặc biệt, trong những ngày trước thềm Tết Trung thu, không gian nơi đây lại rộn ràng hơn bao giờ hết khi các cụ cùng các em nhỏ tíu tít quây quần bên nhau vót nan, dán giấy kính, tỉ mẩn tự tay làm nên những chiếc đèn ông sao rực rỡ sắc màu. Đôi bàn tay điểm đồi mồi của thế hệ đi trước chậm rãi hướng dẫn từng nút buộc cho những ngón tay non nớt của con trẻ. Tiếng cười giòn tan của hai thế hệ hòa vào nhau, xua tan tĩnh lặng của tuổi già và thắp lên bầu không khí lễ hội đầy ắp tình thân.

Bữa ăn đổi món, giấc ngủ chuẩn "khách sạn" và bài tập ngừa té ngã trên nền nhạc dân ca

Đúng 11 giờ 15 trưa, mùi thơm từ gian bếp báo hiệu giờ cơm. Bữa chính và bữa phụ từ thứ Hai đến thứ Sáu đều được lên thực đơn riêng biệt, bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế dầu mỡ và thay đổi khẩu vị liên tục.

Sau bữa trưa, các cụ chuyển sang phòng nghỉ. Mỗi cụ một chiếc giường đơn rộng 1,2 mét được đầu tư theo tiêu chuẩn khách sạn, chăn ga trắng muốt, sạch sẽ và thoáng đãng. Giấc ngủ trưa kéo dài đến 14 giờ, khép lại bằng một bữa ăn xế nhẹ nhàng trước khi bước vào ca sinh hoạt chiều.

15 giờ chiều là khoảng thời gian rộn ràng nhất với các bài tập vận động phòng ngừa té ngã. Mô hình áp dụng gần 30 bài tập chức năng chuyển giao từ Nhật Bản, được trạm y tế khéo léo lồng ghép trên nền nhạc truyền thống Việt Nam.

Nhịp dân ca quen thuộc vang lên, các cụ nhịp nhàng co duỗi khớp tay, xoay cổ chân, rồi hào hứng chia đội ném bóng rổ, chuyền bóng hơi. Vận động vừa sức giúp cơ thể dẻo dai, xua tan cảm giác bức bối của tuổi già. Nhiều cụ chia sẻ, ở nhà lủi thủi đối diện với bốn bức tường, con cháu đi làm cả ngày chẳng biết nói chuyện cùng ai; đến đây vừa được tập luyện, vừa có bạn đồng niên tâm sự chuyện gia đình, con cái, tinh thần nhẹ nhõm hẳn.

Trong suốt một ngày sinh hoạt, chiếc cầu nối giữa trạm y tế và gia đình luôn được duy trì qua nhóm tương tác trực tuyến. Từng khoảnh khắc – từ bức ảnh các cụ tươi cười bên bàn ăn, video cụ bà đang vẽ tranh, cho đến không khí tập luyện văn nghệ chuẩn bị đón rằm Trung thu – đều được nhân viên y tế cập nhật liên tục. Những người con dù đang ở công sở hay bận rộn trên công trường chỉ cần mở điện thoại là thấy bố mẹ mình đang vui vẻ, an toàn.

17 giờ chiều, dòng người tan tầm ghé lại trạm đón cha mẹ về nhà. Có những ngày tắc đường, con đến đón muộn sau giờ quy định, nhân viên y tế vẫn nán lại trò chuyện, trông nom chu đáo rồi bàn giao tận tay người nhà. Một ngày trọn vẹn khép lại bằng những nụ cười, mở ra một mô hình an sinh đầy ấm áp giữa lòng đô thị.

Tầm nhìn chiến lược của Thủ đô trước bài toán già hóa dân số

Trong bối cảnh Thủ đô đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, nhu cầu quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe tinh thần ngay tại nơi cư trú trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhận thức rõ trọng trách đi đầu, UBND TP Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò tiên phong, chủ động kiến tạo khi nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Không dừng lại ở chủ trương trên giấy tờ, UBND Thành phố đã trực tiếp chỉ đạo Sở Y tế phối hợp cùng chính quyền địa phương triển khai đề án thí điểm mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại 6 địa bàn trọng điểm: Long Biên, Quốc Oai, Đống Đa, Việt Hưng, Tây Hồ và Bồ Đề.

Đây được coi là bước đi mang tính đột phá chính sách của chính quyền Thủ đô nhằm giải quyết căn cơ hai thái cực tồn tại bấy lâu: người già bị cô lập giữa bốn bức tường khi con cháu bận rộn, hoặc phải vào viện dưỡng lão nội trú tốn kém và xa cách người thân.

Mô hình ra đời dưới sự định hướng quyết liệt của Thành phố chính là lời giải dung hòa toàn diện: vừa bảo đảm quản lý sức khỏe, dinh dưỡng khoa học theo chuẩn y tế ban ngày, vừa giữ trọn vẹn giá trị gia đình khi sum vầy vào ban đêm.

Điểm sáng từ cơ sở Long Biên và kỳ vọng vào đột phá cơ chế

Ngày 18/9, chia sẻ với phóng viên, ThS.BS Nguyễn Khắc Thúy - Giám đốc Trạm Y tế phường Long Biên bày tỏ niềm tự hào khi đơn vị được Thành phố tin tưởng lựa chọn đi đầu và đã vận hành hiệu quả sau hơn ba tháng đưa vào thí điểm. Sự chuyển biến rõ rệt về thể chất lẫn tinh thần của các cụ cùng sự hài lòng tuyệt đối từ phía nhân dân đã chứng minh tính đúng đắn trong tầm nhìn chỉ đạo của Thủ đô và cũng chính là động lực lớn nhất cho đội ngũ y bác sĩ tại cơ sở.

Bác sĩ Thúy khẳng định: "Sự chỉ đạo sát sao của UBND TP Hà Nội và Sở Y tế là điểm tựa lớn nhất giúp chúng tôi tự tin thí điểm. Ý nghĩa cốt lõi của mô hình không đơn thuần là nơi trông nom, mà là sự cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị: chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy 'chờ có bệnh mới chữa' sang 'chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa'. Bằng việc theo dõi chỉ số sinh tồn mỗi ngày, hướng dẫn các bài tập phục hồi chức năng và chế độ dinh dưỡng chuẩn mực, chúng tôi giúp người cao tuổi Thủ đô sống khỏe, sống có ích, hạn chế tối đa việc phải nhập viện tuyến trên. Khi gánh nặng bệnh tật được giảm bớt, cả hệ thống an sinh xã hội của thành phố đều hưởng lợi".

Cũng theo người đứng đầu Trạm Y tế phường Long Biên: "UBND Thành phố đã mở ra một hướng đi mang tính thời đại khi kết hợp linh hoạt giữa nguồn lực công và xã hội hóa: Tài sản công dôi dư + Năng lực chuyên môn của y tế cơ sở + Dịch vụ chăm sóc xã hội. Mô hình Long Biên chính là một phép thử thực tiễn xuất phát từ định hướng chiến lược đó".

Dẫu vậy, với vai trò là một trong những đơn vị đầu tiên của Thủ đô tiên phong triển khai, trạm y tế vẫn đối mặt với không ít rào cản về cơ chế vận hành. Do đó, người đứng đầu Trạm Y tế phường Long Biên kiến nghị các cấp có thẩm quyền sớm ban hành khung hướng dẫn tài chính cụ thể, minh bạch cho mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại tuyến y tế cơ sở.

Bởi theo Bác sĩ Thúy, một hành lang pháp lý rõ ràng về cơ chế thu – chi không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ y bác sĩ, mà còn là điểm tựa vững chắc để mô hình nhân văn này vận hành ổn định lâu dài và sẵn sàng nhân rộng trên toàn địa bàn Thủ đô.