6 điều quan trọng cần biết khi dùng thực phẩm bổ sung
Trên thế giới, xu hướng sử dụng thực phẩm bổ sung ngày càng tăng, trong đó có Việt Nam do tâm lý loại thực phẩm này có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung chỉ thực sự có lợi khi được dùng đúng cách.
1. Tính hiệu quả và an toàn khi dùng thực phẩm bổ sung
Thực phẩm bổ sung là các sản phẩm được sản xuất có các thành phần bổ sung dưỡng chất như: vitamin, khoáng chất, acid amin, các chất chống oxy hóa hoặc các hợp chất khác mà người dùng có thể không được cung cấp đủ từ chế độ ăn uống hàng ngày.
Thực phẩm bổ sung có nhiều dạng khác nhau như: viên nén, viên nang, kẹo, bột, đồ uống, thanh năng lượng, sản phẩm thảo dược, enzyme ...
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, lượng bằng chứng khoa học về thực phẩm bổ sung rất khác nhau, có một số loại có rất nhiều thông tin nhưng một số loại khác lại ít và chưa đầy đủ. Các nghiên cứu cho thấy, một số chất bổ sung trong chế độ ăn uống có thể có một số lợi ích cho sức khỏe. Ngoài ra, có nhiều chất bổ sung khác cần được nghiên cứu thêm để xác định giá trị.
Về sự an toàn của thực phẩm bổ sung thì những người có tình trạng sức khỏe bình thường uống vitamin tổng hợp không gây rủi ro cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung có thể tương tác với thuốc hoặc gây rủi ro nếu bạn gặp một số vấn đề y tế hoặc sắp phẫu thuật.
Nhiều chất bổ sung chế độ ăn uống chưa được thử nghiệm ở phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú hoặc trẻ em.
Một số sản phẩm được tiếp thị dưới dạng thực phẩm bổ sung (được quảng bá chủ yếu để giảm cân , tăng cường khả năng tình dục và thể hình) có thể chứa các loại thuốc theo đơn không được phép dùng trong thực phẩm bổ sung hoặc các thành phần khác không được liệt kê trên nhãn. Một số thành phần này có thể không an toàn.
Thực phẩm bổ sung có nhiều dạng khác nhau.
2. Lời khuyên để sử dụng thực phẩm bổ sung an toàn
2.1 Xác định lý do tại sao bạn dùng thực phẩm bổ sung
Nếu bạn chưa bao giờ dùng thực phẩm bổ sung trước đây, bạn có thể tự hỏi: "Tại sao tôi nên dùng? Những chất bổ sung này mang lại lợi ích gì cho tôi?" Biết lý do tại sao dùng chất bổ sung sẽ giúp bạn có lựa chọn phù hợp với sức khỏe của mình.
Thực phẩm bổ sung có sẵn để bổ sung cho chế độ ăn uống. Điều này có nghĩa là chúng được dùng ngoài chế độ ăn uống cân bằng, bình thường. Nhiều người dùng thực phẩm bổ sung vì chế độ ăn uống thông thường của họ thiếu một chất dinh dưỡng nào đó. Điều này thường xảy ra với những người theo chế độ ăn chay hoặc thuần chay. Họ cần dùng thực phẩm bổ sung để bổ sung thêm chất dinh dưỡng vào chế độ ăn uống.
Một lý do khác để dùng thực phẩm bổ sung là một số chất dinh dưỡng không thể được hấp thụ đầy đủ qua thức ăn. Thực phẩm bổ sung có thể làm tăng sự hấp thu các chất dinh dưỡng không được hấp thụ đầy đủ qua thực phẩm. Ví dụ, rau bina có chứa sắt nhưng các nghiên cứu cho thấy chỉ có 1-2% chất sắt được hấp thụ khi ăn rau bina.
2.2 Khi cơ thể cần thực phẩm bổ sung
Hầu hết mọi người nhận đủ vitamin và khoáng chất thông qua chế độ ăn uống hằng ngày. Tuy nhiên, có những lúc cơ thể chúng ta cần tăng cường chất dinh dưỡng, đặc biệt ở những đối tượng có nguy cơ như: bổ sung canxi và vitamin D để giữ cho xương chắc khỏe, giảm nguy cơ mất xương; bổ sung những loại vitamin như vitamin A, C, E… để cải thiện sức khỏe làn da; bổ sung omega-3 nếu bạn muốn giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, trí não và trái tim hoạt động tốt; bổ sung probiotic hỗ trợ sức khỏe đường ruột và tiêu hóa…
2.3 Chọn thực phẩm bổ sung tự nhiên
Bạn nên chọn loại thực phẩm bổ sung không chứa quá nhiều thành phần, càng ít thành phần thì càng tự nhiên. Nếu loại thực phẩm bổ sung chứa nhiều chất, chứa chất làm ngọt nhân tạo và chất bảo quản thì đó không phải là lựa chọn phù hợp.
2.4 Đọc kỹ nhãn hiệu, thành phần trước khi dùng
Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), thực phẩm bổ sung cần được xác định có hiệu quả hay không trước khi chúng được đưa ra thị trường. FDA đã thiết lập các quy trình thực hành sản xuất tốt (GMP) mà các công ty phải tuân theo để giúp đảm bảo danh tính, độ tinh khiết, hàm lượng và thành phần của thực phẩm bổ sung.
Hãy chọn công ty sản xuất thực phẩm chức năng uy tín và nhà phân phối uy tín. Thực phẩm bổ sung được sản xuất bởi các nhà sản xuất thực phẩm hoặc dược phẩm nổi tiếng có nhiều khả năng được sản xuất bằng cách kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn.
Các nhà sản xuất uy tín sẽ cung cấp thông tin liên hệ trên nhãn hoặc bao bì sản phẩm của họ để bạn biết cách liên hệ nếu có thắc mắc hoặc báo cáo tác dụng phụ nghiêm trọng.
Cần đọc kỹ nhãn hiệu, thành phần trước khi dùng.
2.5 Tránh sản phẩm quảng cáo có tác dụng "thần kỳ"
Tránh những sản phẩm được cho là "phương thuốc thần kỳ", "đột phá" hoặc "khám phá mới". Những tuyên bố như vậy hầu như luôn mang tính lừa đảo và sản phẩm có thể chứa các chất, thuốc hoặc chất gây ô nhiễm có hại.
Tránh các sản phẩm tuyên bố có thể điều trị nhiều loại bệnh không liên quan. Nếu một sản phẩm bổ sung tuyên bố rằng nó có thể chẩn đoán, điều trị, chữa khỏi hoặc ngăn ngừa bệnh tật, chẳng hạn như "chữa bệnh ung thư " hoặc "ngăn chặn sự phát triển của khối u", thì sản phẩm đó đang được bán bất hợp pháp dưới dạng thuốc.
Cố gắng tránh hỗn hợp nhiều chất bổ sung khác nhau. Càng nhiều thành phần thì nguy cơ tác dụng có hại càng lớn. Hỗn hợp cũng khiến việc xác định chất nào gây ra tác dụng phụ trở nên khó khăn hơn.
2.6 Nên gặp bác sĩ tư vấn khi sử dụng thực phẩm bổ sung
FDA khuyên người tiêu dùng nên nói chuyện với bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi quyết định mua hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung. Đây là điều rất quan trọng, mặc dù bác sĩ của bạn có thể không biết về tất cả các sản phẩm hiện có nhưng họ có thể cho bạn biết những sản phẩm nào không an toàn đối với tình trạng sức khỏe của bạn.
Nghiên cứu 70 năm của Harvard: Người sống thọ không phải vì tập thể dục nhiều, mà nhờ 4 thói quen này
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Nhiều người tin rằng tập thể dục càng nhiều càng sống lâu. Tuy nhiên, một nghiên cứu kéo dài hơn 70 năm của Đại học Harvard cho thấy tuổi thọ không phụ thuộc chủ yếu vào cường độ vận động mà nằm ở 4 thói quen sống tưởng chừng rất bình thường mỗi ngày.
Vượt hơn 1.300 km chữa ung thư gan giai đoạn muộn, người đàn ông 66 tuổi đón tín hiệu khả quan
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Sau khi vượt hơn 1.300 km ra Hà Nội tìm cơ hội điều trị, người bệnh ung thư gan đã ghi nhận những tín hiệu đáp ứng tích cực sau 2 chu kỳ liệu pháp miễn dịch.
Nắng nóng gay gắt: Cách phòng tránh và sơ cứu khi gặp người bị sốc nhiệt
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Nhiệt độ tăng cao, nắng nóng gay gắt kéo theo nguy cơ sốc nhiệt, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi và người lao động ngoài trời. Vì vậy, việc nhận biết sớm dấu hiệu, chủ động phòng ngừa và sơ cứu đúng cách có thể giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm, thậm chí cứu sống người bệnh.
Cô gái 27 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ đột quỵ: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu dễ nhầm với rối loạn tiền đình
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Cô gái 27 tuổi ở Quảng Ninh được xác định bị tắc động mạch thân nền - một trong những thể đột quỵ não nguy hiểm nhất với tỷ lệ tử vong có thể lên tới hơn 90%.
Mới phát hiện suy tim cần làm gì để phòng bệnh nặng lên?
Sống khỏe - 8 giờ trướcNhiều người khi mới phát hiện suy tim thường lo lắng vì cho rằng đây là bệnh nguy hiểm, khó kiểm soát. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, người bệnh vẫn có thể làm chậm tiến triển bệnh và duy trì cuộc sống ổn định trong nhiều năm.
Trẻ dậy thì có nên dùng lăn khử mùi người lớn?
Sống khỏe - 10 giờ trướcNhiều phụ huynh lo lắng khi con mới 8–10 tuổi đã xuất hiện mùi cơ thể và tự hỏi liệu trẻ bị hôi nách sớm có đáng lo ngại hay không.
Tuổi thọ dài hay ngắn được 'tiết lộ' qua việc đi vệ sinh? 3 đặc điểm thường gặp ở người sống thọ
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Nhiều người quan tâm đến tuổi thọ thường chú ý đến chế độ ăn uống hay tập luyện mà quên mất một "tấm gương sức khỏe" rất quan trọng: việc đi vệ sinh hằng ngày. Theo các chuyên gia, những người sống thọ thường có một số đặc điểm khá giống nhau trong thói quen đại tiện và tiểu tiện.
Nam thanh niên 18 tuổi đột quỵ nhồi máu não, bác sĩ chỉ ra yếu tố nguy cơ nhiều người trẻ mắc phải
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Mới 18 tuổi, nam thanh niên ở TP.HCM đã phải nhập viện trong tình trạng liệt nửa người và mất khả năng nói vì đột quỵ nhồi máu não. Trường hợp này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ đột quỵ ngày càng trẻ hóa.
Người bệnh ung thư trực tràng di căn phổi được xạ trị một lần duy nhất: Bước tiến trong điều trị cá thể hóa
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh ung thư trực tràng di căn phổi được xạ trị một lần duy nhất, về nhà trong ngày.
Hay quên, mất tập trung? 5 cách đơn giản giúp não bộ khỏe hơn, trí nhớ tốt lên từng ngày
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Cầm điện thoại trên tay rồi lại cuống cuồng tìm kiếm, mở tủ lạnh nhưng quên mất định lấy gì, đọc một đoạn văn nhiều lần vẫn không nhớ nổi nội dung... Nếu bạn cũng thường xuyên rơi vào tình trạng này, các chuyên gia cho biết có 5 cách đơn giản giúp cải thiện trí nhớ và tăng cường sức khỏe não bộ mà không tốn bất kỳ chi phí nào.
Không phải thuốc bổ: 10 thực phẩm quen thuộc có thể âm thầm kéo dài tuổi thọ mỗi ngày
Sống khỏeGĐXH - Không phải thực phẩm đắt tiền hay chế độ ăn khắt khe, chính những món ăn quen thuộc lại đang quyết định bạn sống khỏe hay nhanh lão hóa. Dưới đây là 10 thực phẩm được giới khoa học đánh giá cao trong việc hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.