6 điều quan trọng cần biết khi dùng thực phẩm bổ sung
Trên thế giới, xu hướng sử dụng thực phẩm bổ sung ngày càng tăng, trong đó có Việt Nam do tâm lý loại thực phẩm này có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung chỉ thực sự có lợi khi được dùng đúng cách.
1. Tính hiệu quả và an toàn khi dùng thực phẩm bổ sung
Thực phẩm bổ sung là các sản phẩm được sản xuất có các thành phần bổ sung dưỡng chất như: vitamin, khoáng chất, acid amin, các chất chống oxy hóa hoặc các hợp chất khác mà người dùng có thể không được cung cấp đủ từ chế độ ăn uống hàng ngày.
Thực phẩm bổ sung có nhiều dạng khác nhau như: viên nén, viên nang, kẹo, bột, đồ uống, thanh năng lượng, sản phẩm thảo dược, enzyme ...
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, lượng bằng chứng khoa học về thực phẩm bổ sung rất khác nhau, có một số loại có rất nhiều thông tin nhưng một số loại khác lại ít và chưa đầy đủ. Các nghiên cứu cho thấy, một số chất bổ sung trong chế độ ăn uống có thể có một số lợi ích cho sức khỏe. Ngoài ra, có nhiều chất bổ sung khác cần được nghiên cứu thêm để xác định giá trị.
Về sự an toàn của thực phẩm bổ sung thì những người có tình trạng sức khỏe bình thường uống vitamin tổng hợp không gây rủi ro cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung có thể tương tác với thuốc hoặc gây rủi ro nếu bạn gặp một số vấn đề y tế hoặc sắp phẫu thuật.
Nhiều chất bổ sung chế độ ăn uống chưa được thử nghiệm ở phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú hoặc trẻ em.
Một số sản phẩm được tiếp thị dưới dạng thực phẩm bổ sung (được quảng bá chủ yếu để giảm cân , tăng cường khả năng tình dục và thể hình) có thể chứa các loại thuốc theo đơn không được phép dùng trong thực phẩm bổ sung hoặc các thành phần khác không được liệt kê trên nhãn. Một số thành phần này có thể không an toàn.
Thực phẩm bổ sung có nhiều dạng khác nhau.
2. Lời khuyên để sử dụng thực phẩm bổ sung an toàn
2.1 Xác định lý do tại sao bạn dùng thực phẩm bổ sung
Nếu bạn chưa bao giờ dùng thực phẩm bổ sung trước đây, bạn có thể tự hỏi: "Tại sao tôi nên dùng? Những chất bổ sung này mang lại lợi ích gì cho tôi?" Biết lý do tại sao dùng chất bổ sung sẽ giúp bạn có lựa chọn phù hợp với sức khỏe của mình.
Thực phẩm bổ sung có sẵn để bổ sung cho chế độ ăn uống. Điều này có nghĩa là chúng được dùng ngoài chế độ ăn uống cân bằng, bình thường. Nhiều người dùng thực phẩm bổ sung vì chế độ ăn uống thông thường của họ thiếu một chất dinh dưỡng nào đó. Điều này thường xảy ra với những người theo chế độ ăn chay hoặc thuần chay. Họ cần dùng thực phẩm bổ sung để bổ sung thêm chất dinh dưỡng vào chế độ ăn uống.
Một lý do khác để dùng thực phẩm bổ sung là một số chất dinh dưỡng không thể được hấp thụ đầy đủ qua thức ăn. Thực phẩm bổ sung có thể làm tăng sự hấp thu các chất dinh dưỡng không được hấp thụ đầy đủ qua thực phẩm. Ví dụ, rau bina có chứa sắt nhưng các nghiên cứu cho thấy chỉ có 1-2% chất sắt được hấp thụ khi ăn rau bina.
2.2 Khi cơ thể cần thực phẩm bổ sung
Hầu hết mọi người nhận đủ vitamin và khoáng chất thông qua chế độ ăn uống hằng ngày. Tuy nhiên, có những lúc cơ thể chúng ta cần tăng cường chất dinh dưỡng, đặc biệt ở những đối tượng có nguy cơ như: bổ sung canxi và vitamin D để giữ cho xương chắc khỏe, giảm nguy cơ mất xương; bổ sung những loại vitamin như vitamin A, C, E… để cải thiện sức khỏe làn da; bổ sung omega-3 nếu bạn muốn giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, trí não và trái tim hoạt động tốt; bổ sung probiotic hỗ trợ sức khỏe đường ruột và tiêu hóa…
2.3 Chọn thực phẩm bổ sung tự nhiên
Bạn nên chọn loại thực phẩm bổ sung không chứa quá nhiều thành phần, càng ít thành phần thì càng tự nhiên. Nếu loại thực phẩm bổ sung chứa nhiều chất, chứa chất làm ngọt nhân tạo và chất bảo quản thì đó không phải là lựa chọn phù hợp.
2.4 Đọc kỹ nhãn hiệu, thành phần trước khi dùng
Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), thực phẩm bổ sung cần được xác định có hiệu quả hay không trước khi chúng được đưa ra thị trường. FDA đã thiết lập các quy trình thực hành sản xuất tốt (GMP) mà các công ty phải tuân theo để giúp đảm bảo danh tính, độ tinh khiết, hàm lượng và thành phần của thực phẩm bổ sung.
Hãy chọn công ty sản xuất thực phẩm chức năng uy tín và nhà phân phối uy tín. Thực phẩm bổ sung được sản xuất bởi các nhà sản xuất thực phẩm hoặc dược phẩm nổi tiếng có nhiều khả năng được sản xuất bằng cách kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn.
Các nhà sản xuất uy tín sẽ cung cấp thông tin liên hệ trên nhãn hoặc bao bì sản phẩm của họ để bạn biết cách liên hệ nếu có thắc mắc hoặc báo cáo tác dụng phụ nghiêm trọng.
Cần đọc kỹ nhãn hiệu, thành phần trước khi dùng.
2.5 Tránh sản phẩm quảng cáo có tác dụng "thần kỳ"
Tránh những sản phẩm được cho là "phương thuốc thần kỳ", "đột phá" hoặc "khám phá mới". Những tuyên bố như vậy hầu như luôn mang tính lừa đảo và sản phẩm có thể chứa các chất, thuốc hoặc chất gây ô nhiễm có hại.
Tránh các sản phẩm tuyên bố có thể điều trị nhiều loại bệnh không liên quan. Nếu một sản phẩm bổ sung tuyên bố rằng nó có thể chẩn đoán, điều trị, chữa khỏi hoặc ngăn ngừa bệnh tật, chẳng hạn như "chữa bệnh ung thư " hoặc "ngăn chặn sự phát triển của khối u", thì sản phẩm đó đang được bán bất hợp pháp dưới dạng thuốc.
Cố gắng tránh hỗn hợp nhiều chất bổ sung khác nhau. Càng nhiều thành phần thì nguy cơ tác dụng có hại càng lớn. Hỗn hợp cũng khiến việc xác định chất nào gây ra tác dụng phụ trở nên khó khăn hơn.
2.6 Nên gặp bác sĩ tư vấn khi sử dụng thực phẩm bổ sung
FDA khuyên người tiêu dùng nên nói chuyện với bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe trước khi quyết định mua hoặc sử dụng thực phẩm bổ sung. Đây là điều rất quan trọng, mặc dù bác sĩ của bạn có thể không biết về tất cả các sản phẩm hiện có nhưng họ có thể cho bạn biết những sản phẩm nào không an toàn đối với tình trạng sức khỏe của bạn.
Các bác sĩ cảnh báo: Không cần chờ đến khi tức ngực, thấy 3 thứ này ở đầu và mặt tức là tim mạch đang "báo động"
Sống khỏe - 1 giờ trướcThay vì chờ đợi những cơn tức ngực trở nên rõ ràng, bạn có thể đã ở giai đoạn bệnh tim mạch nặng, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim bất cứ lúc nào.
Trầm cảm sau sinh: Dấu hiệu nguy hiểm cần phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe và hạnh phúc gia đình
Sống khỏe - 2 giờ trướcGĐXH - Trầm cảm sau sinh không chỉ ảnh hưởng sức khỏe tinh thần người mẹ mà còn tác động đến sự phát triển của trẻ và hạnh phúc gia đình.
Người đàn ông Phú Thọ bị tổn thương gan chỉ vì 1 thói quen khi ăn rau
Bệnh thường gặp - 2 giờ trướcNgười đàn ông Phú Thọ không ngờ một thói quen ăn rau của mình lại khiến gan phải lãnh hậu quả.
Sai lầm phổ biến khi ngâm đồ khô có thể ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng
Sống khỏe - 5 giờ trướcThói quen ngâm thực phẩm khô tưởng chừng vô hại lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu làm sai cách, bạn không chỉ làm mất chất dinh dưỡng mà còn vô tình “nuôi” vi khuẩn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
7 thói quen âm thầm làm bệnh tiểu đường nặng hơn: Đồ ngọt chỉ đứng thứ 7, vị trí số 1 nhiều người mắc mỗi ngày
Sống khỏe - 6 giờ trướcGĐXH - Nhiều người mắc tiểu đường nghĩ chỉ cần tránh bánh kẹo, uống thuốc đúng giờ là có thể kiểm soát đường huyết. Nhưng thực tế, có những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày mới là yếu tố âm thầm đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.
Người phụ nữ 45 tuổi mắc u xơ tử cung gây thiếu máu nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - U xơ tử cung không điều trị suốt một năm khiến người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, bụng to như mang thai 7 tháng và phải truyền gần 2 lít máu trước khi phẫu thuật.
Suýt tắc đường thở vì 1 thói quen sai lầm sau khi đi nắng
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Thói quen nhai đá lạnh để giải nhiệt sau khi đi nắng tưởng chừng vô hại đã khiến người đàn ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nguy kịch.
Xây dựng hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng
Y tế - 20 giờ trướcGĐXH – Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Viện Công nghệ GFS vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng.
Tăng cường nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em
Y tế - 20 giờ trướcGĐXH – Theo các chuyên gia, công tác chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em không chỉ dừng ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Thực phẩm giàu kali: Bổ sung đúng cách để sống thọ và bảo vệ tim mạch
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Thực phẩm giàu kali giúp ổn định huyết áp, bảo vệ tim mạch và hỗ trợ sống thọ, nhưng không phải ai cũng có thể bổ sung tùy ý.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.