Ám ảnh cái xoắn tay ngăn nước mắt của cậu bé 12 tuổi và những nỗi đau mang tên mồ côi vì COVID-19

Hỗ trợ hơn 1.500 học sinh mồ côi vì COVID-19 ra sao để các em tiếp tục đến trường?

Theo ngành giáo dục TP.HCM, 1.517 học sinh mồ côi thống kê được ở các cấp học. Cuộc sống của một gia đình bỗng chốc đảo lộn hoàn toàn khi những trụ cột bất ngờ bị dịch COVID-19 cướp mất.

Cái xoắn tay ngăn dòng nước mắt

Bàn tay vặn xoắn của cậu bé 12 tuổi khi nhắc về ba mẹ. (Ảnh: Quỷ Cốc Tử)

Nhiếp ảnh gia Quỷ Cốc Tử, mới đây đã chia sẻ bức ảnh mà anh gọi tên "tận cùng nỗi đau", được chụp khi anh đến thăm những đứa trẻ mồ côi cha mẹ vì COVID-19. Có một trường hợp làm anh đau lòng quá mức. Mẹ em nhiễm bệnh rồi mất, ba em quá sốc trước sự cố đó, quẫn trí rồi "đi theo" vợ chỉ mấy ngày sau. Trong phút chốc, hai tai họa giáng xuống đầu đứa trẻ 12 tuổi. Em phải đón nhận nỗi đau kép chỉ trong vài ngày: trở thành trẻ mồ côi cả mẹ lẫn ba.

"Khi nhìn em để bấm máy, đôi mắt ấy quá ám ảnh, mình không nỡ đăng lên. Xin dùng tấm ảnh em bấu chặt 2 tay giấu sau lưng, ngăn nước mắt khi nhắc về ba mẹ. Chỉ đôi tay thôi đã quá nghẹn ngào! Em là một trong hàng trăm đứa trẻ từ nay mất vòng tay ấm của ba mẹ" - anh chia sẻ.

Bức ảnh ấy không hề có nước mắt, nhưng lại khiến nhiều người đổ lệ. Ngôn ngữ cơ thể của cậu bé, cái vặn xoắn, hai tai bấu chặt vào nhau ấy đã tiết lộ cách em đối diện với nỗi đau, đầy kìm nén và cô đơn.

Chưa đầy 10 ngày, 4 chị em Yến Nhi mất cả cha lẫn mẹ vì COVID-19

Câu chuyện buồn của 4 chị em Phạm Yến Nhi bắt đầu từ đầu tháng 7. Chỉ sau một mùa hè, 4 chị em Nhi (ngụ ở phường Tân Thới Nhất, quận 12, TP.HCM) mất cả bố lẫn mẹ vì COVID-19. Bốn chị em nằm trong số 1.517 trẻ em lâm cảnh mồ côi vì đại dịch.

Bố các em là bảo vệ dân phố phường Tân Thới Nhất, mắc COVID-19 khi làm nhiệm vụ tại các chốt phong tỏa. Chỉ 10 ngày sau, ông qua đời. Nỗi buồn mất bố chưa nguôi thì hơn 1 tuần sau, mẹ em cũng ra đi mãi mãi vì COVID-19.

Nhi cho biết, do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên cả gia đình rời quê nhà Tây Ninh lên TP.HCM mưu sinh. "Cha mẹ em là lao động tự do, em học hết lớp 12 rồi đi bán quần áo phụ gia đình. Vì khó khăn, đứa em thứ hai học xong lớp 8 cũng nghỉ học, đi làm phụ quán cà phê. Nhưng mấy tháng nay vì dịch bệnh nên cả gia đình em thất nghiệp ở nhà", Nhi kể.

Cha mẹ mất, 4 chị em ôm nhau khóc. Cậu mợ, ông bà ngoại cùng hàng xóm lập giúp bàn thờ, hướng dẫn Nhi cách cúng cơm cho cha mẹ. Mọi chuyện trong nhà giờ đây đè hết lên vai cô gái vừa bước qua tuổi 22. Từ cơm nước, nhà cửa, lo cho các em ăn học đến chuyện dạy dỗ các em nên người.

Biến cố ập đến bất ngờ, dù có đau lòng, mất mát quá lớn nhưng Nhi và các em không cho phép bản thân được yếu đuối. Mấy chị em thường động viên nhau, phải sống thật tốt để ba mẹ đi yên lòng.

Từ khi Bình Dương giãn cách xã hội, vợ chồng anh Tiêu Hoàng Kha (31 tuổi) và chị Dương Kim Ngân (32 tuổi) ở yên trong phòng trọ, nhà vừa có con nhỏ, vợ vừa bầu sắp sinh nên chẳng dám bước chân ra ngoài. Vậy mà cũng lần lượt chồng, đến vợ và con dương tính với COVID-19.

Cách đây ít ngày, bác sĩ báo vợ anh không qua khỏi, chị vừa mất lúc 1 giờ sáng. Trước mắt tối sầm, COVID-19 đã cướp đi vợ của anh, 3 đứa con anh từ nay sẽ mồ côi mẹ, rồi anh sẽ nói với các con như thế nào… Nước mắt cứ vậy túa rơi trên gương mặt ông bố trẻ.

Đứa lớn 10 tuổi thút thít khóc, đứa nhỏ 2 tuổi chạy đến trước bàn thờ chỉ vào di ảnh gọi "Mẹ, mẹ" khiến ông bố trẻ nghẹn ở lồng ngực chẳng thở được.

"Đồ đạc của vợ, tôi đã đốt hết rồi, nhưng ráng lục tìm may sao còn lại chiếc áo, tôi bế con lên nằm võng, lấy áo đó cho con ôm là 5 phút sau nó ngủ ngon lành. Nhìn con tìm hơi mẹ vậy đau lòng lắm. Bé còn quá nhỏ để biết rằng mãi mãi không còn mẹ nữa. Bé sơ sinh vẫn đang được chị hàng xóm trông giúp, cách nhau 50m mà còn cách ly nên tôi chỉ đứng nhìn con từ xa. Thương con nhất vì chưa được gần mẹ một giây phút nào, cũng chưa được uống một giọt sữa nào của mẹ", anh tâm sự.

Ðể yêu thương luôn bên con trẻ

Để ổn định tâm lý cũng như chăm lo tốt nhất cho trẻ, nhiều người cho rằng ngoài các chính sách hỗ trợ theo quy định, thành phố cũng cần có thêm các chính sách riêng và hơn cả là sự chung sức, đồng lòng của cộng đồng để yêu thương luôn bên trẻ mồ côi trong tình cảnh hiện tại và sau này.

Sở Lao động, thương binh và xã hội TP.HCM cho hay theo nghị định 20 của Chính phủ, từ ngày 1/7/2021, trẻ em mồ côi cả cha mẹ được hưởng trợ cấp hằng tháng tại cộng đồng với mức 900.000 đồng/tháng nếu dưới 4 tuổi và 540.000 đồng/tháng với trường hợp đủ 4 tuổi trở lên.

Các em cũng được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, được miễn giảm học phí và các khoản khác trong nhà trường cho đến dưới 16 tuổi. Trẻ đủ 16 tuổi nhưng đang học văn hóa, học nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học văn bằng thứ nhất tiếp tục được hưởng chính sách trợ giúp xã hội cho đến khi kết thúc học, nhưng tối đa không quá 22 tuổi.

Ngoài ra, theo các quy định của Luật trẻ em 2016, nghị định 56/2017 và nghị định 20/2021, trẻ mồ côi cả cha mẹ được đưa vào diện nhận chăm sóc, nuôi dưỡng thay thế bởi ông, bà, cô, chú, cậu, dì, người thân, cá nhân, cộng đồng trong xóm, tổ dân phổ, nhận nuôi con nuôi, đưa vào các trung tâm, cơ sở bảo trợ xã hội công lập và ngoài công lập.

Ngoài quy định trên, không phải đợi đến khi báo cáo trên được nêu, mà ngay từ những ngày đợt dịch lần thứ 4 diễn biến căng thẳng với nhiều người ra đi bỏ lại con thơ, chính quyền TP.HCM đã lập tức ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người khó khăn, trong đó đáng lưu ý nhất là hỗ trợ trẻ em có cha mẹ qua đời vì COVID-19.

Theo đó, các trường hợp trẻ em mồ côi cả cha mẹ do COVID-19 sẽ được xét trợ cấp xã hội hằng tháng tại cộng đồng. Mức trợ cấp có hệ số 2,5 đối với trường hợp trẻ dưới 4 tuổi; hệ số 1,5 đối với trẻ từ đủ 4 tuổi trở lên. Bên cạnh đó, đối với trẻ từ đủ 4 tuổi trở lên, được cấp thẻ BHYT miễn phí, được miễn giảm học phí và các khoản khác trong nhà trường và thời gian được trợ cấp đến dưới 16 tuổi. Nếu trẻ đủ 16 tuổi nhưng đang học văn hóa, học nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học thì tiếp tục được hưởng chính sách trợ giúp xã hội cho đến khi kết thúc học nhưng tối đa không quá 22 tuổi. 

Ðặc biệt, để chăm lo thêm cho trẻ mồ côi, hiện các quận, huyện và TP Thủ Ðức đã và đang vận động chăm sóc, hỗ trợ mỗi trẻ từ 3 - 5 triệu đồng kèm gạo, sữa... Ngoài ra, trẻ còn được các tổ chức, đoàn thể Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Ðoàn Thanh niên... quan tâm với nhiều chương trình học bổng hỗ trợ học tập.

K.N (th)