Bác sỹ trò chuyện: Phục hồi gan bệnh bằng ăn uống
Gan được ví như một nhà máy chế biến các thực phẩm mà chúng ta ăn vào để biến đổi thành các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
Dinh dưỡng hợp lý khi bị viêm gan là thực hiện một chế độ ăn uống cân đối giữa các thành phần chất đường, chất béo, chất đạm và các vitamin, khoáng chất. Ngoài ra, cũng cần kết hợp các biện pháp nghỉ ngơi, điều tiết làm việc, sinh hoạt thể lực sao cho phù hợp để tăng cường sức lực, chống chọi với bệnh tật và làm cho bệnh mau hồi phục.
Đối với người bệnh viêm gan cấp
|
“Chính vì ăn kiêng quá mức, nhất là thức ăn quá nhạt nhẽo sẽ làm bệnh nhân cảm thấy chán ăn. Ăn uống kém càng làm cho người bệnh mệt mỏi, thiếu sức hoạt động và bệnh gan bị nặng hơn” |
 |
Một vấn đề hết sức quan trọng bắt buộc phải tuân thủ, đó là ngưng hẳn rượu bia và các thức uống có cồn cho đến khi gan hồi phục hoàn toàn. Thận trọng khi sử dụng các loại thuốc vì một số thuốc có thể gây độc cho gan như thuốc an thần, các thuốc giảm đau – chống viêm, ngay cả paracetamol. Khi cần sử dụng bất kỳ một loại thuốc nào nên hỏi ý kiến của thầy thuốc chứ không được tự ý uống. Nếu bệnh nhân bị nôn ói liên tục hoặc tiêu chảy nhiều, cần được nhập viện để truyền dịch và nuôi ăn bằng đường truyền tĩnh mạch. Còn như chỉ buồn nôn nhẹ thì có thể điều trị ở nhà bằng cách dùng một số thuốc chống nôn thông thường. Nên chia thành các bữa ăn nhỏ trong ngày, ăn từng ít một, đừng ăn một lần quá no. Bệnh nhân viêm gan thường hay bị chán ăn và nôn ói vào buổi chiều cho nên có thể cho ăn nhiều hơn vào buổi sáng, còn chiều tối ăn nhẹ hoặc uống sữa để tránh đầy bụng và nôn sau khi ăn. Nên nghỉ ngơi, tránh làm việc nặng nhọc. Khi gan hồi phục hoàn toàn, có thể ăn uống trở lại như bình thường.
Khi bệnh trở nên viêm gan mạn
|
Ăn nhiều chất sắt để bổ gan? Trước kia, người ta quan niệm “ăn gì bổ nấy” nhưng điều đó không đúng đối với các bệnh gan như viêm gan virút C mạn tính hoặc bệnh dư chất sắt (Hemochromatosis) vì lượng sắt trong máu ở những bệnh nhân này tăng cao và gan là nơi chứa nhiều chất sắt. Nếu ăn nhiều gan động vật sẽ làm cho lượng sắt trong máu càng cao hơn, có thể gây viêm và hoại tử tế bào gan. Do vậy, bệnh nhân cần hạn chế các thuốc bổ máu có chứa chất sắt; không nên ăn các loại thực phẩm chứa nhiều chất sắt như thịt bò, tim, gan, huyết, tiết canh, đồ lòng… thậm chí các loại rau xanh như rau muống, rau dền, rau đay…, các loại nấm hương khô, mộc nhĩ, các loại đậu tương, đậu trắng... cũng phải hạn chế vì có hàm lượng sắt rất cao. |
Dù bị bệnh gan mạn tính do bất kỳ nguyên nhân nào, bệnh nhân cũng không nên uống rượu bia nhiều vì sẽ làm cho tình trạng viêm gan bị nặng hơn. Bệnh nhân có thể uống mỗi ngày một viên thuốc bổ để cung cấp thêm các vitamin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động bình thường của gan. Nếu viêm gan mạn do nghiện rượu, cần phải bổ sung thêm các vitamin nhóm B và axit folic. Sinh hoạt bình thường. Tập thể dục, chơi thể thao vừa sức. Tránh các công việc quá nặng nhọc.
Trường hợp vàng da tắc mật
Khi bị vàng da do tắc mật lâu ngày, bệnh nhân viêm gan thường bị tiêu chảy và phân sẽ có váng mỡ do mật không được bài tiết xuống ruột đầy đủ để tiêu hoá chất béo. Ngoài ra, bệnh nhân còn bị thiếu các vitamin tan trong mỡ như vitamin A (khi thiếu sẽ bị quáng gà và khô mắt), vitamin D (khi thiếu sẽ gây còi xương ở trẻ và loãng xương ở người lớn), vitamin K (khi thiếu sẽ dễ bị chảy máu), vitamin E (cần cho sự chống lão hoá và cấu tạo của các tế bào). Khi bị tắc mật, phải hạn chế các chất mỡ động vật. Dầu đậu nành có thể dễ tiêu hoá hơn nhưng nó không cung cấp đủ các chất béo cần thiết. Mỗi tháng, bệnh nhân cần được tiêm bắp vitamin K1, bổ sung thêm vitamin A, vitamin D. Nếu bị ngứa khắp người, có thể dùng thuốc cholestyramine để ngăn sự hấp thu muối mật sẽ làm giảm bớt ngứa.
