Bài thuốc trị cảm lạnh và những món cần mang theo người để phòng bệnh khi trời lạnh
GiadinhNet - Môi trường lạnh khiến nhiều người dễ bị hàn khí xâm nhập vào kinh lạc và tạng phủ gây bệnh, hay mắc nhất là cảm lạnh. Nếu không chữa trị kịp thời cảm lạnh sẽ trở thành đầu mối phát sinh nhiều bệnh và cả bệnh khó chữa khác.
Cơ chế gây chứng cảm lạnh hay gặp
Trong cơ thể con người có dương khí giúp cơ thể con người tự vệ trước sự tấn công của thời tiết bên ngoài. Khí dương ở trên bề mặt da ban ngày, nhưng ban đêm thì lui vào tạng phủ nên nhiều người mới dễ nhiễm lạnh (nhất là khi nằm ngủ nơi gió lùa, trước quạt máy, điều hòa, nơi môi trường quá lạnh…).
Người xưa có câu "cảm mạo là đầu mối sinh ra trăm bệnh", vì vậy sẽ phát sinh đủ thứ bệnh, thậm chí cả bệnh khó chữa như xơ gan cổ chướng (chân tay teo róc, bụng phình to…).

Hình dung cơ thể là cốc nước nóng, đặt vào chậu nước lạnh sẽ xảy ra 3 trường hợp như bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
Các lương y đã ví von cơ chế con người bị nhiễm lạnh bằng cách dùng một cốc nước nóng nhỏ (tượng trưng cho cơ thể) đặt vào chậu nước lạnh (môi trường lạnh bên ngoài) sẽ xảy ra 3 trường hợp:
1. Nước trong cốc lạnh đều: Gây ớn lạnh dọc xương sống, đau nhức cổ gáy, nhức đầu vùng đỉnh và sau gáy, đau ngang thắt lưng, lạnh 2 bàn chân, huyết áp giảm, người lạnh co rúm, mặt tái nhợt, môi tái… là khí lạnh đã phá vỡ hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào bên trong.
- Lúc này cần đánh cảm, xông hơi, ăn cháo giải cảm.
- Hoặc uống cốc trà nóng, thêm đường hoặc mật ong, chanh để giải cảm.
2. Nước đáy cốc lạnh nhưng lại bốc nóng lên trên bề mặt: Biểu hiện cơ thể là chân, thắt lưng lạnh, nhưng trán và mặt nóng, đỏ.
Không nên giải cảm lạnh thông thường (như xông hơi nóng, dùng gừng tươi, tía tô, quế mỏng…) vì sẽ làm dương khí tăng mạnh hơn, huyết áp tăng cao, có thể gặp nguy hiểm.
Lúc này cần làm ấm phần dưới cơ thể như đi tất chân, xoa dầu nóng lòng bàn chân, ngâm chân nước gừng nóng… tạo "đối trọng" sức nóng với phần trên cơ thể, để "hỏa" rút xuống - người xưa gọi là "dẫn hỏa quy nguyên".
Mùa đông trẻ em rất dễ bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
3. Nước trong cốc nóng lạnh chuyển động hỗn độn
Khí lạnh bên ngoài (hàn khí, tà khí), và khí nóng trong cơ thể (dương khí - chính khí) hỗn độn sẽ sinh cảm giác nóng lạnh thất thường, người mệt, buồn phiền bứt rứt khó chịu, nôn nao, không muốn ăn, ăn không ngon miệng, mồ hôi vã ra, miệng đắng, họng khô, hoa mắt chóng mặt, người… Thậm chí ngực sườn đau, sốt rét, vàng da… Đó là do không giải cảm kịp thời, hàn khí đã ngấm sâu vào trong cơ thể gây nên.
Cách chữa lúc này không phải là trừ đi hàn khí xâm nhập ngoài cơ thể, mà cần hòa giải chính khí - tà khí để điều hòa cơ thể.
Bị cảm lạnh cần chữa ngay để hàn khí không nhập sâu vào cơ thể gây nhiều bệnh khác. Ảnh minh họa.
Bài thuốc cổ phương "Tiểu sài hồ thang" chữa cảm lạnh
Thành phần:
- Sài hồ 12g
- Hoàng cầm 8g
- Nhân sâm 4g (hoặc Đảng sâm 12g)
- Bán hạ 12g
- Cam thảo Bắc (nướng thơm) 4g
- Bạch truật 16g
- Đại táo (táo Tàu ) 5 quả
Tổng hợp lại là 1 thang thuốc.
Cách dùng
Sắc nước uống lúc còn ấm, lúc đói bụng, ngày uống 3 lần.

Gừng nướng rất tốt để trị cảm lạnh.
Những thứ cần bỏ túi phòng khi cảm lạnh
Gừng nướng: Nướng sẵn một củ gừng cho vào túi. Khi thấy các triệu chứng cảm lạnh thì lấy ra nhấm nháp. 1/2 củ gừng nướng là đánh bay cảm lạnh.
Nếu có điều kiện thì uống nước đường - gừng tươi nóng. Hoặc dùng gừng tươi giã nhỏ, trộn với tóc rối, bọc vào miếng vải đánh cảm.
Dầu gió: Bỏ vào túi cao sao vàng, dầu khuynh diệp, phục linh... rất hữu hiệu trị cảm lạnh, cảm cúm, nhức đầu, sổ mũi… Nhưng các bác sĩ khuyên không nên dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, phụ nữ có thai, đang cho con bú, người bị lở ngứa, ra mồ hôi, sốt cao, vừa ốm dậy, người suy nhược, táo bón, tăng huyết áp… và người bình thường cũng không nên lạm dụng vì sẽ gây giảm tác dụng.
Khi bị cảm lạnh kèm tiêu chảy nên xoa dầu làm ấm vùng bụng, vùng rốn, sau lưng (đối diện với bụng); Uống nước đường gừng, hoặc ăn gừng nướng. Nếu không cầm thì phải đi bệnh viện
Phòng chống cảm lạnh:
- Không làm việc quá sức. Không lo nghĩ, buồn bực quá nhiều dẫn tới ăn uống kém, cơ thể suy mòn, khí dương suy giảm.
- Bồi dưỡng cơ thể đúng mức để tránh khí dương bị phân tán, suy yếu. Nên ăn đồ có tính ấm nóng để hỗ trợ dương khí trong cơ thể..
- Uống đủ nước. Bồi dưỡng cơ thể để nâng cao thể trạng, dương khí không bị suy yếu. Ăn nhiều vitamin có trong rau củ quả.
- Không ăn uống đồ lạnh. Không tắm nước lạnh, dùng quạt hay điều hòa quá nhiều khiến cơ thể bị khí lạnh tấn công.
- Đêm ngủ nhớ đắp chăn, hoặc mặc thêm quần áo, không cởi trần, phong phanh khi thời tiết lạnh… bởi lúc này dương khí lùi sâu vào trong cơ thể, khó chống đỡ với bên ngoài.
- Giữ ấm bụng để tránh bị lạnh bụng, gây đau bụng, tiêu chảy. Giữ ấm bàn chân – nơi rất nhạy cảm với lạnh và dễ ảnh hưởng đến hô hấp, tuần hoàn và suy giảm sức khỏe.
- Luôn giữ sức khỏe, năng vận động thể chất. Tập các bài thể dục dưỡng sinh điều hòa khí huyết như "Tiên thiên khí công", "Cánh bướm"… giúp cơ thể thông kinh mạch, dương khí phát tiết ra ngoài chống lại hàn tà xâm nhập.
Phúc Toàn Anh
(Hội Đông y Hà Nội)
Trẻ hỏi câu này bà mẹ không biết cách trả lời sẽ ảnh hưởng lớn tới việc làm và cuộc sống của con sau này
Thực phẩm rất quen thuộc trong ngày lễ Tết nhưng cần ăn đúng cách để tránh tăng cân
Bệnh thường gặp - 1 giờ trướcGĐXH - Giò bò là món ăn truyền thống quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, thường xuất hiện trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và cả trong bữa ăn thường ngày. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, dù có giá trị dinh dưỡng cao, giò bò vẫn cần được tiêu thụ với lượng hợp lý để tránh nguy cơ dư thừa năng lượng và tăng cân.
Ăn uống ngày Tết: Làm sao để cả gia đình luôn khỏe mạnh?
Sống khỏe - 1 giờ trướcTết là dịp sum vầy nhưng cũng dễ khiến bữa ăn “quá tải” đạm, dầu mỡ và đường, ảnh hưởng đến tiêu hóa và cân nặng ở mọi lứa tuổi. Chỉ cần áp dụng nguyên tắc dinh dưỡng hợp lý, mỗi gia đình vẫn có thể vui xuân trọn vẹn mà không lo hại sức khỏe.
Chuyên gia nhắc nhở: Loại thịt mang tiếng 'đại bổ' nhưng không phải ai cũng được ăn
Bệnh thường gặp - 6 giờ trướcGĐXH - Trong dân gian Việt Nam, thịt cóc từ lâu được xem là món ăn bồi bổ dành cho người ốm yếu, trẻ còi cọc hay người cao tuổi. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích được truyền miệng, thịt cóc cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu chế biến không đúng cách. Việc sử dụng thực phẩm này đòi hỏi sự thận trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Loại hạt đỏ tươi là viên nang bổ não dưỡng tim, Việt Nam dịp Tết có cực nhiều
Sống khỏe - 7 giờ trướcHạt dưa từ lâu đã trở thành món ăn vặt quen thuộc trong văn hóa trà chiều của người Việt. Tuy nhiên, ít ai biết rằng đằng sau loại hạt nhỏ bé này là nguồn dinh dưỡng cực kỳ dồi dào. Dưới đây là 7 lợi ích sức khỏe của hạt dưa mà không phải ai cũng biết.
Ngộ độc thực phẩm ngày Tết: Dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng tránh ai cũng cần biết
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc thực phẩm và áp dụng các biện pháp phòng ngừa an toàn sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình trong những ngày đầu năm.
Nên ăn gì trước khi uống rượu? 5 món 'cứu cánh' giúp giảm say, bảo vệ dạ dày ngày Tết
Bệnh thường gặp - 9 giờ trướcGĐXH - Trước khi uống rượu bia, bạn nên ăn trứng, cơm hoặc bánh mì, các loại hạt, rau xanh và cá giàu omega-3. Những thực phẩm này giúp làm chậm hấp thu cồn, giảm say và bảo vệ dạ dày – đặc biệt quan trọng trong dịp Tết khi tần suất tiệc tùng tăng cao.
Tăng cân nhanh dịp Tết ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe? Đây là cách kiểm soát cân nặng tốt nhất
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, chế độ ăn uống dư thừa năng lượng và sinh hoạt đảo lộn khiến người Việt có nguy cơ tăng cân mất kiểm soát.
Việt Nam có một đặc sản siêu dinh dưỡng, ăn vào bổ máu, tốt cho tim mạch
Sống khỏe - 23 giờ trướcHàu từ lâu đã được mệnh danh là "vua của các loại hải sản" nhờ hàm lượng dinh dưỡng vượt trội và hương vị biển cả đặc trưng. Hàu có vitamin và khoáng chất tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe toàn diện. Dưới đây là những lợi ích sức khỏe nổi bật của hàu mà bạn không nên bỏ lỡ.
Bức ảnh gây xúc động mạnh ngày Tết tại một bệnh viện nhi: Nơi người lớn học cách mạnh mẽ từ những đứa trẻ
Sống khỏe - 1 ngày trướcNhững ngày giáp Tết, khi nhiều gia đình tất bật chuẩn bị đoàn viên, một bức ảnh đăng trên fanpage chính thức của Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) đã khiến cộng đồng mạng lặng đi.
Cách làm chậm cơn say và giảm tổn thương gan do rượu trong ngày Tết
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chuẩn bị cho dạ dày thế nào trước bữa nhậu để chậm hấp thu rượu là vấn đề được nhiều người quan tâm. Dưới đây là các thông tin hữu ích bạn đọc có thể tham khảo.
Tủ lạnh không 'cứu' được tất cả: 3 thực phẩm Tết để quá 3 ngày vẫn có thể gây ngộ độc
Sống khỏeGĐXH - Nhiều người nghĩ chỉ cần cho vào tủ lạnh là đồ ăn Tết có thể để cả tuần. Nhưng sự thật là một số thực phẩm như thịt chín, trứng luộc, rau củ cắt sẵn chỉ nên dùng trong 2–3 ngày. Để quá lâu, vi khuẩn vẫn sinh sôi và nguy cơ ngộ độc tăng cao.