Bài thuốc trị cảm lạnh và những món cần mang theo người để phòng bệnh khi trời lạnh
GiadinhNet - Môi trường lạnh khiến nhiều người dễ bị hàn khí xâm nhập vào kinh lạc và tạng phủ gây bệnh, hay mắc nhất là cảm lạnh. Nếu không chữa trị kịp thời cảm lạnh sẽ trở thành đầu mối phát sinh nhiều bệnh và cả bệnh khó chữa khác.
Cơ chế gây chứng cảm lạnh hay gặp
Trong cơ thể con người có dương khí giúp cơ thể con người tự vệ trước sự tấn công của thời tiết bên ngoài. Khí dương ở trên bề mặt da ban ngày, nhưng ban đêm thì lui vào tạng phủ nên nhiều người mới dễ nhiễm lạnh (nhất là khi nằm ngủ nơi gió lùa, trước quạt máy, điều hòa, nơi môi trường quá lạnh…).
Người xưa có câu "cảm mạo là đầu mối sinh ra trăm bệnh", vì vậy sẽ phát sinh đủ thứ bệnh, thậm chí cả bệnh khó chữa như xơ gan cổ chướng (chân tay teo róc, bụng phình to…).

Hình dung cơ thể là cốc nước nóng, đặt vào chậu nước lạnh sẽ xảy ra 3 trường hợp như bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
Các lương y đã ví von cơ chế con người bị nhiễm lạnh bằng cách dùng một cốc nước nóng nhỏ (tượng trưng cho cơ thể) đặt vào chậu nước lạnh (môi trường lạnh bên ngoài) sẽ xảy ra 3 trường hợp:
1. Nước trong cốc lạnh đều: Gây ớn lạnh dọc xương sống, đau nhức cổ gáy, nhức đầu vùng đỉnh và sau gáy, đau ngang thắt lưng, lạnh 2 bàn chân, huyết áp giảm, người lạnh co rúm, mặt tái nhợt, môi tái… là khí lạnh đã phá vỡ hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào bên trong.
- Lúc này cần đánh cảm, xông hơi, ăn cháo giải cảm.
- Hoặc uống cốc trà nóng, thêm đường hoặc mật ong, chanh để giải cảm.
2. Nước đáy cốc lạnh nhưng lại bốc nóng lên trên bề mặt: Biểu hiện cơ thể là chân, thắt lưng lạnh, nhưng trán và mặt nóng, đỏ.
Không nên giải cảm lạnh thông thường (như xông hơi nóng, dùng gừng tươi, tía tô, quế mỏng…) vì sẽ làm dương khí tăng mạnh hơn, huyết áp tăng cao, có thể gặp nguy hiểm.
Lúc này cần làm ấm phần dưới cơ thể như đi tất chân, xoa dầu nóng lòng bàn chân, ngâm chân nước gừng nóng… tạo "đối trọng" sức nóng với phần trên cơ thể, để "hỏa" rút xuống - người xưa gọi là "dẫn hỏa quy nguyên".
Mùa đông trẻ em rất dễ bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
3. Nước trong cốc nóng lạnh chuyển động hỗn độn
Khí lạnh bên ngoài (hàn khí, tà khí), và khí nóng trong cơ thể (dương khí - chính khí) hỗn độn sẽ sinh cảm giác nóng lạnh thất thường, người mệt, buồn phiền bứt rứt khó chịu, nôn nao, không muốn ăn, ăn không ngon miệng, mồ hôi vã ra, miệng đắng, họng khô, hoa mắt chóng mặt, người… Thậm chí ngực sườn đau, sốt rét, vàng da… Đó là do không giải cảm kịp thời, hàn khí đã ngấm sâu vào trong cơ thể gây nên.
Cách chữa lúc này không phải là trừ đi hàn khí xâm nhập ngoài cơ thể, mà cần hòa giải chính khí - tà khí để điều hòa cơ thể.
Bị cảm lạnh cần chữa ngay để hàn khí không nhập sâu vào cơ thể gây nhiều bệnh khác. Ảnh minh họa.
Bài thuốc cổ phương "Tiểu sài hồ thang" chữa cảm lạnh
Thành phần:
- Sài hồ 12g
- Hoàng cầm 8g
- Nhân sâm 4g (hoặc Đảng sâm 12g)
- Bán hạ 12g
- Cam thảo Bắc (nướng thơm) 4g
- Bạch truật 16g
- Đại táo (táo Tàu ) 5 quả
Tổng hợp lại là 1 thang thuốc.
Cách dùng
Sắc nước uống lúc còn ấm, lúc đói bụng, ngày uống 3 lần.

Gừng nướng rất tốt để trị cảm lạnh.
Những thứ cần bỏ túi phòng khi cảm lạnh
Gừng nướng: Nướng sẵn một củ gừng cho vào túi. Khi thấy các triệu chứng cảm lạnh thì lấy ra nhấm nháp. 1/2 củ gừng nướng là đánh bay cảm lạnh.
Nếu có điều kiện thì uống nước đường - gừng tươi nóng. Hoặc dùng gừng tươi giã nhỏ, trộn với tóc rối, bọc vào miếng vải đánh cảm.
Dầu gió: Bỏ vào túi cao sao vàng, dầu khuynh diệp, phục linh... rất hữu hiệu trị cảm lạnh, cảm cúm, nhức đầu, sổ mũi… Nhưng các bác sĩ khuyên không nên dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, phụ nữ có thai, đang cho con bú, người bị lở ngứa, ra mồ hôi, sốt cao, vừa ốm dậy, người suy nhược, táo bón, tăng huyết áp… và người bình thường cũng không nên lạm dụng vì sẽ gây giảm tác dụng.
Khi bị cảm lạnh kèm tiêu chảy nên xoa dầu làm ấm vùng bụng, vùng rốn, sau lưng (đối diện với bụng); Uống nước đường gừng, hoặc ăn gừng nướng. Nếu không cầm thì phải đi bệnh viện
Phòng chống cảm lạnh:
- Không làm việc quá sức. Không lo nghĩ, buồn bực quá nhiều dẫn tới ăn uống kém, cơ thể suy mòn, khí dương suy giảm.
- Bồi dưỡng cơ thể đúng mức để tránh khí dương bị phân tán, suy yếu. Nên ăn đồ có tính ấm nóng để hỗ trợ dương khí trong cơ thể..
- Uống đủ nước. Bồi dưỡng cơ thể để nâng cao thể trạng, dương khí không bị suy yếu. Ăn nhiều vitamin có trong rau củ quả.
- Không ăn uống đồ lạnh. Không tắm nước lạnh, dùng quạt hay điều hòa quá nhiều khiến cơ thể bị khí lạnh tấn công.
- Đêm ngủ nhớ đắp chăn, hoặc mặc thêm quần áo, không cởi trần, phong phanh khi thời tiết lạnh… bởi lúc này dương khí lùi sâu vào trong cơ thể, khó chống đỡ với bên ngoài.
- Giữ ấm bụng để tránh bị lạnh bụng, gây đau bụng, tiêu chảy. Giữ ấm bàn chân – nơi rất nhạy cảm với lạnh và dễ ảnh hưởng đến hô hấp, tuần hoàn và suy giảm sức khỏe.
- Luôn giữ sức khỏe, năng vận động thể chất. Tập các bài thể dục dưỡng sinh điều hòa khí huyết như "Tiên thiên khí công", "Cánh bướm"… giúp cơ thể thông kinh mạch, dương khí phát tiết ra ngoài chống lại hàn tà xâm nhập.
Phúc Toàn Anh
(Hội Đông y Hà Nội)
Trẻ hỏi câu này bà mẹ không biết cách trả lời sẽ ảnh hưởng lớn tới việc làm và cuộc sống của con sau này
Hé lộ 5 đặc điểm chung của nam giới có chức năng sinh sản mạnh mẽ
Sống khỏe - 29 phút trướcGĐXH - Hệ sinh dục không chỉ quyết định khả năng duy trì nòi giống mà còn là "thước đo" sức khỏe tổng thể của nam giới.
Người đàn ông phát hiện ung thư ác tính hiếm gặp từ dấu hiệu bất thường ở chân
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Chỉ đi khám vì khối u ở chân, ông Thành không ngờ mình mắc sarcoma cơ trơn – một dạng ung thư mô mềm ác tính hiếm gặp.
Hãy ngừng ăn ngay 4 loại bữa sáng này, nếu không muốn bị ung thư
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày, nhưng nếu chọn sai thực phẩm, bạn đang tự mở cửa cho các tế bào ung thư tấn công.
Loại quả 'siêu thực phẩm' bán nhiều ở chợ, người Việt nên ăn để ngăn ngừa tế bào ung thư
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Các dưỡng chất có trong ớt chuông giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, tăng cường miễn dịch và được xem là yếu tố hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư.
Người phụ nữ 58 tuổi đối mặt nguy cơ suy thận thừa nhận 1 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 21 giờ trướcGĐXH - Các bác sĩ cảnh báo, người bệnh sỏi thận nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành suy thận, gây tổn thương thận không hồi phục.
Tưởng chỉ là gia vị cho món 'giả cầy', hoá ra đây là 'thần dược' tiêu hoá nhưng 4 nhóm người này vẫn phải lưu ý
Bệnh thường gặp - 22 giờ trướcGĐXH - Trong Đông y, củ riềng giúp trị đau bụng, đầy hơi cực nhạy. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo có 4 nhóm đối tượng nếu lạm dụng loại củ này sẽ gây phản tác dụng, thậm chí là nguy hại cho sức khoẻ.
Tuổi thọ ngắn hay dài nhìn tóc là biết?: 4 đặc điểm của mái tóc chỉ có ở người trường thọ
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Chúng ta thường tìm kiếm bí quyết trường thọ ở những thói quen xa xôi, nhưng ít ai biết rằng mái tóc chính là "tấm gương" phản ánh chính xác sức khỏe và tuổi thọ của mỗi người.
Muốn đón Tết 2026 với làn da căng mịn, chị em nhất định phải tránh xa 5 loại đồ uống này
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người vẫn giữ thói quen uống nước ngọt mỗi ngày mà không hề hay biết rằng đồ uống này có thể thúc đẩy quá trình lão hóa, làm tăng nguy cơ tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Đặc biệt, có 5 loại nước ngọt quen thuộc càng uống nhiều càng gây hại cho sức khỏe về lâu dài.
Người đàn ông suy gan cấp, tải lượng virus viêm gan B cao hơn 351 lần từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Trước khi nhập viện vì suy gan cấp, người bệnh đột ngột xuất hiện đau bụng vùng hạ sườn phải, kèm theo mệt mỏi nhiều, ăn uống kém...
Hóa trị đã mệt, ăn sai còn mệt hơn: 6 loại thực phẩm người bệnh ung thư nên tránh xa
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Trong quá trình hóa trị, cơ thể người bệnh ung thư trở nên vô cùng nhạy cảm, chỉ một lựa chọn ăn uống sai cũng có thể khiến tình trạng mệt mỏi, buồn nôn hoặc suy kiệt nặng hơn. Ít ai ngờ rằng có những thực phẩm quen thuộc lại không phù hợp trong giai đoạn này và cần được hạn chế để quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn.
Tuổi thọ ngắn hay dài nhìn tóc là biết?: 4 đặc điểm của mái tóc chỉ có ở người trường thọ
Sống khỏeGĐXH - Chúng ta thường tìm kiếm bí quyết trường thọ ở những thói quen xa xôi, nhưng ít ai biết rằng mái tóc chính là "tấm gương" phản ánh chính xác sức khỏe và tuổi thọ của mỗi người.