Bài thuốc trị cảm lạnh và những món cần mang theo người để phòng bệnh khi trời lạnh
GiadinhNet - Môi trường lạnh khiến nhiều người dễ bị hàn khí xâm nhập vào kinh lạc và tạng phủ gây bệnh, hay mắc nhất là cảm lạnh. Nếu không chữa trị kịp thời cảm lạnh sẽ trở thành đầu mối phát sinh nhiều bệnh và cả bệnh khó chữa khác.
Cơ chế gây chứng cảm lạnh hay gặp
Trong cơ thể con người có dương khí giúp cơ thể con người tự vệ trước sự tấn công của thời tiết bên ngoài. Khí dương ở trên bề mặt da ban ngày, nhưng ban đêm thì lui vào tạng phủ nên nhiều người mới dễ nhiễm lạnh (nhất là khi nằm ngủ nơi gió lùa, trước quạt máy, điều hòa, nơi môi trường quá lạnh…).
Người xưa có câu "cảm mạo là đầu mối sinh ra trăm bệnh", vì vậy sẽ phát sinh đủ thứ bệnh, thậm chí cả bệnh khó chữa như xơ gan cổ chướng (chân tay teo róc, bụng phình to…).

Hình dung cơ thể là cốc nước nóng, đặt vào chậu nước lạnh sẽ xảy ra 3 trường hợp như bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
Các lương y đã ví von cơ chế con người bị nhiễm lạnh bằng cách dùng một cốc nước nóng nhỏ (tượng trưng cho cơ thể) đặt vào chậu nước lạnh (môi trường lạnh bên ngoài) sẽ xảy ra 3 trường hợp:
1. Nước trong cốc lạnh đều: Gây ớn lạnh dọc xương sống, đau nhức cổ gáy, nhức đầu vùng đỉnh và sau gáy, đau ngang thắt lưng, lạnh 2 bàn chân, huyết áp giảm, người lạnh co rúm, mặt tái nhợt, môi tái… là khí lạnh đã phá vỡ hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào bên trong.
- Lúc này cần đánh cảm, xông hơi, ăn cháo giải cảm.
- Hoặc uống cốc trà nóng, thêm đường hoặc mật ong, chanh để giải cảm.
2. Nước đáy cốc lạnh nhưng lại bốc nóng lên trên bề mặt: Biểu hiện cơ thể là chân, thắt lưng lạnh, nhưng trán và mặt nóng, đỏ.
Không nên giải cảm lạnh thông thường (như xông hơi nóng, dùng gừng tươi, tía tô, quế mỏng…) vì sẽ làm dương khí tăng mạnh hơn, huyết áp tăng cao, có thể gặp nguy hiểm.
Lúc này cần làm ấm phần dưới cơ thể như đi tất chân, xoa dầu nóng lòng bàn chân, ngâm chân nước gừng nóng… tạo "đối trọng" sức nóng với phần trên cơ thể, để "hỏa" rút xuống - người xưa gọi là "dẫn hỏa quy nguyên".
Mùa đông trẻ em rất dễ bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
3. Nước trong cốc nóng lạnh chuyển động hỗn độn
Khí lạnh bên ngoài (hàn khí, tà khí), và khí nóng trong cơ thể (dương khí - chính khí) hỗn độn sẽ sinh cảm giác nóng lạnh thất thường, người mệt, buồn phiền bứt rứt khó chịu, nôn nao, không muốn ăn, ăn không ngon miệng, mồ hôi vã ra, miệng đắng, họng khô, hoa mắt chóng mặt, người… Thậm chí ngực sườn đau, sốt rét, vàng da… Đó là do không giải cảm kịp thời, hàn khí đã ngấm sâu vào trong cơ thể gây nên.
Cách chữa lúc này không phải là trừ đi hàn khí xâm nhập ngoài cơ thể, mà cần hòa giải chính khí - tà khí để điều hòa cơ thể.
Bị cảm lạnh cần chữa ngay để hàn khí không nhập sâu vào cơ thể gây nhiều bệnh khác. Ảnh minh họa.
Bài thuốc cổ phương "Tiểu sài hồ thang" chữa cảm lạnh
Thành phần:
- Sài hồ 12g
- Hoàng cầm 8g
- Nhân sâm 4g (hoặc Đảng sâm 12g)
- Bán hạ 12g
- Cam thảo Bắc (nướng thơm) 4g
- Bạch truật 16g
- Đại táo (táo Tàu ) 5 quả
Tổng hợp lại là 1 thang thuốc.
Cách dùng
Sắc nước uống lúc còn ấm, lúc đói bụng, ngày uống 3 lần.

Gừng nướng rất tốt để trị cảm lạnh.
Những thứ cần bỏ túi phòng khi cảm lạnh
Gừng nướng: Nướng sẵn một củ gừng cho vào túi. Khi thấy các triệu chứng cảm lạnh thì lấy ra nhấm nháp. 1/2 củ gừng nướng là đánh bay cảm lạnh.
Nếu có điều kiện thì uống nước đường - gừng tươi nóng. Hoặc dùng gừng tươi giã nhỏ, trộn với tóc rối, bọc vào miếng vải đánh cảm.
Dầu gió: Bỏ vào túi cao sao vàng, dầu khuynh diệp, phục linh... rất hữu hiệu trị cảm lạnh, cảm cúm, nhức đầu, sổ mũi… Nhưng các bác sĩ khuyên không nên dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, phụ nữ có thai, đang cho con bú, người bị lở ngứa, ra mồ hôi, sốt cao, vừa ốm dậy, người suy nhược, táo bón, tăng huyết áp… và người bình thường cũng không nên lạm dụng vì sẽ gây giảm tác dụng.
Khi bị cảm lạnh kèm tiêu chảy nên xoa dầu làm ấm vùng bụng, vùng rốn, sau lưng (đối diện với bụng); Uống nước đường gừng, hoặc ăn gừng nướng. Nếu không cầm thì phải đi bệnh viện
Phòng chống cảm lạnh:
- Không làm việc quá sức. Không lo nghĩ, buồn bực quá nhiều dẫn tới ăn uống kém, cơ thể suy mòn, khí dương suy giảm.
- Bồi dưỡng cơ thể đúng mức để tránh khí dương bị phân tán, suy yếu. Nên ăn đồ có tính ấm nóng để hỗ trợ dương khí trong cơ thể..
- Uống đủ nước. Bồi dưỡng cơ thể để nâng cao thể trạng, dương khí không bị suy yếu. Ăn nhiều vitamin có trong rau củ quả.
- Không ăn uống đồ lạnh. Không tắm nước lạnh, dùng quạt hay điều hòa quá nhiều khiến cơ thể bị khí lạnh tấn công.
- Đêm ngủ nhớ đắp chăn, hoặc mặc thêm quần áo, không cởi trần, phong phanh khi thời tiết lạnh… bởi lúc này dương khí lùi sâu vào trong cơ thể, khó chống đỡ với bên ngoài.
- Giữ ấm bụng để tránh bị lạnh bụng, gây đau bụng, tiêu chảy. Giữ ấm bàn chân – nơi rất nhạy cảm với lạnh và dễ ảnh hưởng đến hô hấp, tuần hoàn và suy giảm sức khỏe.
- Luôn giữ sức khỏe, năng vận động thể chất. Tập các bài thể dục dưỡng sinh điều hòa khí huyết như "Tiên thiên khí công", "Cánh bướm"… giúp cơ thể thông kinh mạch, dương khí phát tiết ra ngoài chống lại hàn tà xâm nhập.
Phúc Toàn Anh
(Hội Đông y Hà Nội)
Trẻ hỏi câu này bà mẹ không biết cách trả lời sẽ ảnh hưởng lớn tới việc làm và cuộc sống của con sau này
Ăn sứa đúng cách: Khuyến cáo từ chuyên gia để đảm bảo an toàn thực phẩm và sức khỏe
Bệnh thường gặp - 5 giờ trướcGĐXH - Sứa là món ăn quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, đặc biệt vào mùa hè, tuy nhiên nếu không được lựa chọn và sơ chế đúng cách có thể tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người dân cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn từ khâu chọn mua đến chế biến và sử dụng để giảm thiểu rủi ro.
Người đàn ông 67 tuổi bất ngờ ngừng tim sau 15 phút đi vệ sinh vì biến chứng đái tháo đường
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Người đàn ông mắc đái tháo đường và tăng huyết áp nhiều năm bất ngờ ngừng tuần hoàn sau khi tự đi vệ sinh.
2 chỉ số bất thường trên phiếu khám sức khỏe có thể là tín hiệu sớm của nguy cơ đột quỵ
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - Người phụ nữ 57 tuổi đều đặn khám sức khỏe hằng năm nhưng vẫn bất ngờ bị đột quỵ nhẹ sau vài tháng. Khi xem lại hồ sơ xét nghiệm, bác sĩ phát hiện 2 chỉ số từng tăng bất thường nhưng đã không được chú ý đúng mức.
Từ châu Phi về, nhiều người nguy kịch do mắc căn bệnh này
Y tế - 12 giờ trướcGĐXH - Các bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi toàn thân và có tiền sử sinh sống, lao động tại các quốc gia châu Phi.
21 tuổi đã nhận chỉ định lọc máu vì suy thận giai đoạn cuối, sự thật sau đó khiến thanh niên vỡ òa
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Sau quá trình hội chẩn và theo dõi sát sao, các bác sĩ xác định người bệnh không mắc suy thận mạn giai đoạn cuối như chẩn đoán ban đầu mà bị suy thận cấp do hội chứng thận hư.
Người đàn ông phát hiện ung thư tụy từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài và nhiều lần tái phát viêm tụy cấp, người đàn ông đi khám thì phát hiện một tổn thương tiền ung thư tụy có nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Gắp con đỉa sống dài 12cm trong đường thở bệnh nhi 8 tuổi
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Các bác sĩ Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi vừa gắp thành công con đỉa sống trong đường thở của bệnh nhi 8 tuổi.
Bí quyết sống thọ: Đi bộ theo cách này để tăng tuổi thọ, khỏe mạnh khi về già
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy việc duy trì đi bộ mỗi ngày có thể giúp tăng tuổi thọ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và duy trì thể trạng khỏe mạnh khi về già.
Cơ thể đang 'báo động' vì gan thận yếu? 4 thực phẩm này có thể là thứ bạn đang thiếu
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Cơ thể thường xuyên nổi mụn, nóng trong, tiểu buốt hay mệt mỏi có thể là dấu hiệu gan và thận đang hoạt động quá tải. Thay vì tìm đến các phương pháp detox phức tạp, nhiều chuyên gia khuyến nghị bổ sung những thực phẩm tự nhiên giúp hỗ trợ quá trình thải độc của cơ thể. Dưới đây là 4 “siêu thực phẩm” quen thuộc nhưng lại có khả năng giúp gan và thận hoạt động hiệu quả hơn, từ đó cải thiện sức khỏe tổng thể một cách rõ rệt.
Hồ Ngọc Hà đồng hành cùng MSD Việt Nam lan tỏa thông điệp 'Chủ động không chủ quan - An tâm giữ trọn khoảnh khắc yêu thương'
Sống khỏe - 1 ngày trướcTrong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các nỗ lực giảm gánh nặng bệnh tật liên quan đến HPV. Bộ Y tế mới đây chính thức đưa bệnh do virus HPV (Human Papillomavirus) vào danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng từ ngày 1/7/2026.
Cô gái 29 tuổi suy thận cấp vì thói quen nhiều người Việt mắc phải trong những ngày nắng nóng
Sống khỏeGĐXH - Chị Hà (29 tuổi) nhập viện trong tình trạng kiệt sức, buồn nôn, tiểu ít sau nhiều ngày làm việc ngoài trời nắng nóng. Các bác sĩ xác định người bệnh bị suy thận cấp do mất nước kéo dài.