Bài thuốc trị cảm lạnh và những món cần mang theo người để phòng bệnh khi trời lạnh
GiadinhNet - Môi trường lạnh khiến nhiều người dễ bị hàn khí xâm nhập vào kinh lạc và tạng phủ gây bệnh, hay mắc nhất là cảm lạnh. Nếu không chữa trị kịp thời cảm lạnh sẽ trở thành đầu mối phát sinh nhiều bệnh và cả bệnh khó chữa khác.
Cơ chế gây chứng cảm lạnh hay gặp
Trong cơ thể con người có dương khí giúp cơ thể con người tự vệ trước sự tấn công của thời tiết bên ngoài. Khí dương ở trên bề mặt da ban ngày, nhưng ban đêm thì lui vào tạng phủ nên nhiều người mới dễ nhiễm lạnh (nhất là khi nằm ngủ nơi gió lùa, trước quạt máy, điều hòa, nơi môi trường quá lạnh…).
Người xưa có câu "cảm mạo là đầu mối sinh ra trăm bệnh", vì vậy sẽ phát sinh đủ thứ bệnh, thậm chí cả bệnh khó chữa như xơ gan cổ chướng (chân tay teo róc, bụng phình to…).

Hình dung cơ thể là cốc nước nóng, đặt vào chậu nước lạnh sẽ xảy ra 3 trường hợp như bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
Các lương y đã ví von cơ chế con người bị nhiễm lạnh bằng cách dùng một cốc nước nóng nhỏ (tượng trưng cho cơ thể) đặt vào chậu nước lạnh (môi trường lạnh bên ngoài) sẽ xảy ra 3 trường hợp:
1. Nước trong cốc lạnh đều: Gây ớn lạnh dọc xương sống, đau nhức cổ gáy, nhức đầu vùng đỉnh và sau gáy, đau ngang thắt lưng, lạnh 2 bàn chân, huyết áp giảm, người lạnh co rúm, mặt tái nhợt, môi tái… là khí lạnh đã phá vỡ hàng rào bảo vệ của cơ thể và xâm nhập vào bên trong.
- Lúc này cần đánh cảm, xông hơi, ăn cháo giải cảm.
- Hoặc uống cốc trà nóng, thêm đường hoặc mật ong, chanh để giải cảm.
2. Nước đáy cốc lạnh nhưng lại bốc nóng lên trên bề mặt: Biểu hiện cơ thể là chân, thắt lưng lạnh, nhưng trán và mặt nóng, đỏ.
Không nên giải cảm lạnh thông thường (như xông hơi nóng, dùng gừng tươi, tía tô, quế mỏng…) vì sẽ làm dương khí tăng mạnh hơn, huyết áp tăng cao, có thể gặp nguy hiểm.
Lúc này cần làm ấm phần dưới cơ thể như đi tất chân, xoa dầu nóng lòng bàn chân, ngâm chân nước gừng nóng… tạo "đối trọng" sức nóng với phần trên cơ thể, để "hỏa" rút xuống - người xưa gọi là "dẫn hỏa quy nguyên".
Mùa đông trẻ em rất dễ bị cảm lạnh. Ảnh minh họa.
3. Nước trong cốc nóng lạnh chuyển động hỗn độn
Khí lạnh bên ngoài (hàn khí, tà khí), và khí nóng trong cơ thể (dương khí - chính khí) hỗn độn sẽ sinh cảm giác nóng lạnh thất thường, người mệt, buồn phiền bứt rứt khó chịu, nôn nao, không muốn ăn, ăn không ngon miệng, mồ hôi vã ra, miệng đắng, họng khô, hoa mắt chóng mặt, người… Thậm chí ngực sườn đau, sốt rét, vàng da… Đó là do không giải cảm kịp thời, hàn khí đã ngấm sâu vào trong cơ thể gây nên.
Cách chữa lúc này không phải là trừ đi hàn khí xâm nhập ngoài cơ thể, mà cần hòa giải chính khí - tà khí để điều hòa cơ thể.
Bị cảm lạnh cần chữa ngay để hàn khí không nhập sâu vào cơ thể gây nhiều bệnh khác. Ảnh minh họa.
Bài thuốc cổ phương "Tiểu sài hồ thang" chữa cảm lạnh
Thành phần:
- Sài hồ 12g
- Hoàng cầm 8g
- Nhân sâm 4g (hoặc Đảng sâm 12g)
- Bán hạ 12g
- Cam thảo Bắc (nướng thơm) 4g
- Bạch truật 16g
- Đại táo (táo Tàu ) 5 quả
Tổng hợp lại là 1 thang thuốc.
Cách dùng
Sắc nước uống lúc còn ấm, lúc đói bụng, ngày uống 3 lần.

Gừng nướng rất tốt để trị cảm lạnh.
Những thứ cần bỏ túi phòng khi cảm lạnh
Gừng nướng: Nướng sẵn một củ gừng cho vào túi. Khi thấy các triệu chứng cảm lạnh thì lấy ra nhấm nháp. 1/2 củ gừng nướng là đánh bay cảm lạnh.
Nếu có điều kiện thì uống nước đường - gừng tươi nóng. Hoặc dùng gừng tươi giã nhỏ, trộn với tóc rối, bọc vào miếng vải đánh cảm.
Dầu gió: Bỏ vào túi cao sao vàng, dầu khuynh diệp, phục linh... rất hữu hiệu trị cảm lạnh, cảm cúm, nhức đầu, sổ mũi… Nhưng các bác sĩ khuyên không nên dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, phụ nữ có thai, đang cho con bú, người bị lở ngứa, ra mồ hôi, sốt cao, vừa ốm dậy, người suy nhược, táo bón, tăng huyết áp… và người bình thường cũng không nên lạm dụng vì sẽ gây giảm tác dụng.
Khi bị cảm lạnh kèm tiêu chảy nên xoa dầu làm ấm vùng bụng, vùng rốn, sau lưng (đối diện với bụng); Uống nước đường gừng, hoặc ăn gừng nướng. Nếu không cầm thì phải đi bệnh viện
Phòng chống cảm lạnh:
- Không làm việc quá sức. Không lo nghĩ, buồn bực quá nhiều dẫn tới ăn uống kém, cơ thể suy mòn, khí dương suy giảm.
- Bồi dưỡng cơ thể đúng mức để tránh khí dương bị phân tán, suy yếu. Nên ăn đồ có tính ấm nóng để hỗ trợ dương khí trong cơ thể..
- Uống đủ nước. Bồi dưỡng cơ thể để nâng cao thể trạng, dương khí không bị suy yếu. Ăn nhiều vitamin có trong rau củ quả.
- Không ăn uống đồ lạnh. Không tắm nước lạnh, dùng quạt hay điều hòa quá nhiều khiến cơ thể bị khí lạnh tấn công.
- Đêm ngủ nhớ đắp chăn, hoặc mặc thêm quần áo, không cởi trần, phong phanh khi thời tiết lạnh… bởi lúc này dương khí lùi sâu vào trong cơ thể, khó chống đỡ với bên ngoài.
- Giữ ấm bụng để tránh bị lạnh bụng, gây đau bụng, tiêu chảy. Giữ ấm bàn chân – nơi rất nhạy cảm với lạnh và dễ ảnh hưởng đến hô hấp, tuần hoàn và suy giảm sức khỏe.
- Luôn giữ sức khỏe, năng vận động thể chất. Tập các bài thể dục dưỡng sinh điều hòa khí huyết như "Tiên thiên khí công", "Cánh bướm"… giúp cơ thể thông kinh mạch, dương khí phát tiết ra ngoài chống lại hàn tà xâm nhập.
Phúc Toàn Anh
(Hội Đông y Hà Nội)
Trẻ hỏi câu này bà mẹ không biết cách trả lời sẽ ảnh hưởng lớn tới việc làm và cuộc sống của con sau này
Đau bụng dữ dội khi đi du lịch, cô gái 25 tuổi nhập viện gấp vì khối u buồng trứng xoắn kích thước lớn
Sống khỏe - 12 phút trướcGĐXH - Bất ngờ đau dữ dội khi đi du lịch, cô gái 25 tuổi khám cấp cứu phát hiện bị xoắn u nang buồng trứng kích thước lớn, nguy cơ hoại tử buồng trứng nếu không được can thiệp kịp thời.
Người đàn ông đau hông lưng suốt nhiều năm, phát hiện mắc dị tật bẩm sinh hiếm gặp
Sống khỏe - 1 giờ trướcGĐXH - Nhiều năm sống chung với những cơn đau hông lưng phải tái đi tái lại nhưng không tìm được nguyên nhân, người đàn ông 29 tuổi bất ngờ được phát hiện mắc dị tật bẩm sinh hiếm gặp.
Giải pháp 'vàng' để giữ dáng trong thời đại bận rộn
Sống khỏe - 2 giờ trướcBước sang năm 2026, định nghĩa về một vóc dáng đẹp của dân văn phòng đã có những thay đổi rất thực tế.
Nam thanh niên 25 tuổi đau ngực suốt 3 ngày, đến viện mới phát hiện nhồi máu cơ tim nặng
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Nhiều người vẫn cho rằng nhồi máu cơ tim là căn bệnh của tuổi già. Tuy nhiên, trường hợp nam thanh niên mới 25 tuổi vừa được cấp cứu thành công tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa.
Ăn lại bát nước mắm thừa sau bữa cơm: Thói quen nhiều gia đình Việt duy trì nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro sức khỏe
Bệnh thường gặp - 3 giờ trướcGĐXH - Sau mỗi bữa ăn, nhiều gia đình có thói quen cất phần nước mắm còn thừa để dùng tiếp cho bữa sau nhằm tránh lãng phí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây không phải là thói quen nên duy trì. Dù bát nước mắm chưa có dấu hiệu hư hỏng, việc sử dụng lại nhiều lần vẫn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bảo quản không đúng cách.
Vàng da nặng sau sinh, bé trai người Ghana rơi vào nguy cấp
Mẹ và bé - 3 giờ trướcGĐXH - Trước diễn biến nguy hiểm, trẻ được chỉ định thay máu cấp cứu nhằm kiểm soát tình trạng vàng da và thiếu máu. Tuy nhiên, điều đáng nói, trẻ mang kháng thể hiếm, gây khó khăn trong việc tìm mẫu máu phù hợp.
Hiếm gặp: Người đàn ông 42 tuổi bị đứt rời trực tràng trên nền nhiễm trùng nặng
Y tế - 4 giờ trướcGĐXH - Theo các bác sĩ, đây là một tổn thương hiếm, chưa từng gặp trong thực tế lâm sàng tại Việt Nam và trên y văn thế giới cũng chưa có phác đồ điều trị cụ thể.
Người đàn ông 59 tuổi phát hiện ung thư phổi thừa nhận 1 sai lầm suốt 30 năm nhiều nam giới Việt mắc phải
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Không có triệu chứng bất thường, ông Lê tình cờ phát hiện ung thư phổi trong một lần khám sức khỏe định kỳ. Đáng chú ý, khối u nằm sát động mạch phổi và đã xâm lấn phức tạp.
Cơ thể phát đi 7 tín hiệu lão hóa nhanh nhưng nhiều người tưởng là chuyện bình thường
Bệnh thường gặp - 11 giờ trướcGĐXH - Da kém đàn hồi, nhanh mệt, ngủ không sâu hay trí nhớ giảm sút đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bạn nghĩ. Đừng đợi đến khi quá muộn mới bắt đầu chăm sóc bản thân.
Ăn xong chỉ muốn ngủ gục? Bác sĩ giải mã hiện tượng "say tinh bột" đang gây sốt mạng xã hội, 3 nhóm thực phẩm dễ khiến bạn mệt lả sau bữa ăn
Sống khỏe - 21 giờ trướcTrên mạng xã hội, cụm từ "say tinh bột" được dùng để mô tả cảm giác buồn ngủ, uể oải, đầu óc thiếu tỉnh táo sau khi ăn nhiều cơm, mì, bánh hoặc đồ ngọt.
Cơ thể phát đi 7 tín hiệu lão hóa nhanh nhưng nhiều người tưởng là chuyện bình thường
Bệnh thường gặpGĐXH - Da kém đàn hồi, nhanh mệt, ngủ không sâu hay trí nhớ giảm sút đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bạn nghĩ. Đừng đợi đến khi quá muộn mới bắt đầu chăm sóc bản thân.