Báo động tình trạng “sát thủ” tâm thần gây án

Những con số báo động

Số người gặp các triệu chứng về tâm thần ngày càng nhiều, đặc biệt là các bạn trẻ.

Kết quả điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam năm 2008 mới được công bố cho thấy, trong số hơn 10.000 thanh thiếu niên có tới hơn 73% người từng có cảm giác buồn chán, hơn 4% từng nghĩ đến chuyện tử tử.

So với số liệu cuộc điều tra vào năm 2003 thì tỷ lệ thanh thiếu niên trải qua cảm giác buồn chán đã tăng lên cao, đặc biệt cảm giác nghĩ đến chuyện tự tử tăng lên khoảng 30%. Thế nhưng, số người được chẩn đoán hoặc tự biết mình có bệnh tâm lý chỉ chiếm dưới 20%, còn lại không biết mình có bệnh.

Hiện nay, các rối loạn tâm thần chủ yếu gồm 5 loại: rối loạn khả năng định hướng; rối loạn tri giác; rối loạn tư duy; rối loạn cảm xúc và suy giảm trí nhớ. Điều đáng ngại là đối tượng bị bệnh tâm thần ngày càng được trẻ hóa.

Vài năm trở lại đây, trong số các bệnh nhân bị tâm thần phải vào viện khám và điều trị, có tới 47% là người trẻ (dưới 30 tuổi). Số người bị tâm thần do các yếu tố ngoại sinh (hoàn cảnh, môi trường sống, tai nạn giao thông, vv…) ngày càng nhiều.

Thống kê năm 2002 trên cả nước cho thấy: Tỷ lệ người Việt Nam mắc bệnh tâm thần là 14,9%. Bác sỹ Nguyễn Văn Dũng nhận định: “Sau 9 năm, tỷ lệ này chắc chắn đã tăng cao hơn nhiều bởi môi trường sống đã thay đổi rất nhiều”. Số liệu mới nhất của Trung tâm nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng cho thấy có trên 30% dân số Việt Nam bị rối loạn cảm xúc. Nếu không được tháo gỡ, những rối loạn này sẽ đẩy người bệnh vào “vòng xoắn” cực đoan, gây ra hành động khó lường.

Kiểm soát bệnh nhân tâm thần không hiệu quả

Theo bác sỹ Nguyễn Văn Dũng, hiện nay việc dự phòng và kiểm soát bệnh nhân tâm thần chưa hiệu quả vì công tác này chưa được chú trọng đúng mức. Vì thế, nhiều người bị tâm thần nhưng vẫn được “thả rông”, vô tư sống trong cộng đồng và gây ra những hậu quả đáng tiếc.

Bên cạnh đó, ngành tâm thần tại Việt Nam vẫn bị coi nhẹ: “Tại một số nước tiên tiến, người ta có các trung tâm trông nom bệnh nhân tâm thần theo diện bán trú để người thân yên tâm đi làm. Đối với đối tượng bệnh nhân nguy hiểm, có nguy cơ giết người hoặc từng giết người sẽ được cho vào khu biệt lập, có cấu trúc đặc biệt, được giám sát 24/24h, có công an và bác sĩ điều trị túc trực. Đấy là nói chuyện nước người ta, chứ nước mình còn bao thứ phải lo, kinh phí đâu ra mà đầu tư cho người tâm thần nhiều như thế. Đến bệnh nhân bình thường còn chẳng có chỗ mà nằm nữa là!” – Bác sĩ Thắng chia sẻ.

Một nguyên nhân khác khiến việc kiểm soát và dự phòng bệnh tâm thần không hiệu quả là do nhiều người dân chưa hiểu biết đầy đủ về bệnh, không ít người còn thành kiến với ngành tâm thần, thậm chí giấu giếm bệnh tật. Một số ý kiến cho rằng điên thì chữa thế nào được, đi khám cho mất công. Đó là quan điểm hết sức ấu trĩ.

Mỗi ngày Bệnh viện Tâm thần cơ sở Chợ Quán khám cho từ 500 đến 600 bệnh. Số bệnh tâm thần phân liệt mãn tính phải điều trị suốt đời chỉ chiếm từ 0,5 đến 1%. Còn lại, đa số là các bệnh nhân đến chữa, xin tư vấn về bệnh trầm cảm, lo âu, mất ngủ. Những bệnh lý này có thể chỉ cần điều trị một thời gian ngắn là sẽ khỏi hẳn.