Bệnh nhân được cứu sống nhờ đầu tư trang thiết bị: Minh chứng đúng đắn về xã hội hóa y tế

Tăng cơ hội cứu sống người bệnh

Bệnh nhân phi công người Anh như một kỳ tích trong y khoa của Việt Nam và thế giới

Có thể nói, trong năm 2020, dịch COVID-19 được xem như một phép thử đối với năng lực của ngành Y tế Việt Nam. Với nỗ lực của các y, bác sĩ, cùng với các trang thiết bị hiện đại được đầu tư như  ECMO (thiết bị tim, phổi nhân tạo), máy thở... các bệnh nhân COVID-19 nặng đã được cứu sống.

Một trường hợp điển hình được điều trị và cứu sống bằng ECMO là phi công người Anh (bệnh nhân 91). Phi công người Anh này đã rất nhiều lần chạm đến cửa tử. Trong 58 ngày chạy ECMO, các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy (thành phố Hồ Chí Minh) đã thay 7 màng ECMO cho bệnh nhân 91. Đây được coi là trường hợp đặc biệt của y văn thế giới.

Tương tự, bệnh nhân 19 (64 tuổi, ở Hà Nội) từng 2 lần được các y, bác sĩ của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương cơ sở 2 dùng ECMO cứu sống. 

Trong chỉ trong đợt dịch COVID-19, trước đó nhiều ví dụ cho thấy, nếu có trang thiết bị hiện đại, cơ hội để bác sĩ cứu sống người bệnh cao hơn rất nhiều.

Nếu như trước đây can thiệp nhồi máu não giờ vàng chỉ trong vòng 6 giờ thì phần mềm RAPID có thể cho phép mở rộng cửa sổ điều trị lên đến 24 giờ. Nhờ đó, cơ hội cứu sống bệnh nhân sẽ cao hơn. Theo số liệu công bố, trong 100 ca áp dụng phần mềm RAPID có thể điều trị thành công 49 ca nhưng nếu không có phần mềm này thì chỉ có 19 ca điều trị thành công.

Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Gia An 115 (thuộc Khu y tế kỹ thuật cao) là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam phối hợp lắp đặt và triển khai toàn bộ phần mềm RAPID trong chẩn đoán và đưa ra hướng điều trị đột quỵ não, mở rộng cửa sổ điều trị cấp lên đến 24 giờ. Điều này giúp đem lại cho bệnh nhân thêm cơ hội phục hồi, giảm tỷ lệ tàn phế, góp phần đưa người bệnh tái hòa nhập cộng đồng sớm. 

Từ những dẫn chứng cụ thể trên, có thể thấy việc xã hội hóa đầu tư thiết bị y tế, thực tế giúp ngành y tế tận dụng được công nghệ cao, giúp các cơ sở y tế trong điều kiện nguồn vốn hạn chế có thể mở rộng hoạt động phục vụ người dân.

Quyền lợi người bệnh chính là ưu tiên số 1

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn

Tuy nhiên, theo GS.TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, chính sách xã hội hóa y tế cũng phát sinh những hạn chế, đó là các hoạt động xã hội hóa thường tập trung vào các lĩnh vực có khả năng mang lại nhiều doanh thu, dẫn đến tăng chi trả tiền túi của người bệnh. Mặt khác, chủ trương này chưa mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế cho người dân sinh sống ở các khu vực có điều kiện khó khăn hơn, những người không có khả năng chi trả cho các dịch y tế đắt tiền. Các bệnh viện trung ương và bệnh nhân ở các thành phố lớn thường được hưởng lợi nhiều hơn so với những bệnh nhân ở các tỉnh nghèo và khu vực nông thôn.

Dù tồn tại những hạn chế, nhưng theo ông Nguyễn Ngọc Phương, Ủy viên Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, cần tiếp tục thực hiện xã hội hóa y tế; không thể vì những hạn chế, khuyết điểm của một số cá nhân, nhóm người mà vội vàng quy chụp ngay chính sách đúng đắn này. Bởi, trên thực tế có những bệnh viện tư có thể trang bị máy móc hiện đại, mà y tế công lập không đủ khả năng đầu tư.

Để giảm thiểu những mặt còn hạn chế của chính sách xã hội hóa trong lĩnh vực y tế, GS.TS Nguyễn Quang Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đề xuất, Chính phủ cần xây dựng các quy định và hướng dẫn liên quan đến các hình thức hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế. Cùng với đó, xây dựng và tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ quản lý dự án hợp tác công - tư trong ngành y tế, đồng thời thúc đẩy và phổ biến cách thực hành tốt về quản lý các dự án hợp tác công - tư; xây dựng danh mục các lĩnh vực được phép hợp tác công - tư y tế.

Theo GS.TS Nguyễn Anh Trí- Đoàn ĐBQH Hà Nội, nguyên Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương: Cơ chế xã hội hoá và tự chủ là 2 cơ chế hết sức cởi mở của Chính phủ, của nhà nước để cho phát triển y tế của Việt Nam trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Đó là một chủ trương rất tốt.

Các chuyên gia khẳng định, y tế phát triển đã cứu chữa được nhiều người khỏi các bệnh hiểm nghèo đi cùng với đó là các kỹ thuật, thiết bị và thuốc mới cần được đầu tư.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn, việc xã hội hóa đầu tư thiết bị y tế, thực tế giúp ngành y tế tận dụng được công nghệ cao, giúp các cơ sở y tế trong điều kiện nguồn vốn hạn chế có thể mở rộng hoạt động phục vụ người dân.

"Thông qua việc vận hành, khai thác các máy móc hiện đại, các thầy thuốc được cọ xát thực tế, nâng cao tay nghề để phục vụ người dân. Người dân đỡ phải ra nước ngoài khám, chữa bệnh khi trong nước đã có đầy đủ máy móc, điều kiện, với chi phí hợp lý", ông Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh.

Hơn 20 năm xã hội hoá đã góp phần làm y tế kỹ thuật cao phát triển, cứu chữa được nhiều người bệnh hiểm nghèo, cùng với đó là các thiết bị, thuốc mới, kỹ thuật được đầu tư từ trung ương về tuyến dưới.

Nguyễn Hằng