Bí ẩn bên trong ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam có hệ thống tường đá khắc gần 3.000 chữ VẠN

Lâu nay, người dân tỉnh Hải Dương cùng phật tử mọi nơi truyền tai nhau về công trình tín ngưỡng tôn giáo chùa Cương Xá được tọa lạc tại xã Tân Hưng (TP. Hải Dương) có nhiều điều bí ẩn mà nhiều du khách thập phương chưa biết.

Trong đó, năm 2015 tự viện này được tổ chức Kỷ lục Việt Nam công bố xác lập chùa Cương Xá là ngôi chùa đầu tiên có hệ thống tường đá khắc chữ "Vạn", cũng như câu chuyện về cây Đại cổ thụ hơn 500 năm tuổi với hình dáng lạ và những pho tượng quý...

Chùa Cương Xá, nơi lưu giữ nhiều điều mà phật tử chưa biết. Ảnh: Đ.Tùy

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, Thượng tọa Thích Thanh Cường – Trụ trì chùa Cương Xá cho biết: “Hiện tại, ngoài việc xác lập kỷ lục là ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam có hệ thống bức tường đá khắc chữ "Vạn" vào 29/8/2015 thì tự viện chúng tôi còn nhiều điều đặc biệt mà mọi người chưa biết, chỉ có đến chùa chiêm bái, tìm hiểu thì phật tử mới thấy được điều này”.

Chùa Cương Xá có tên gọi là Quỳnh Khâu tự nằm trên một gò đất cao về phía tây nam của làng. Chùa có từ thời Tây Hàn, được trùng tu lần đầu vào thời Lê Vĩnh Tộ năm thứ 9. Trải qua các cuộc chiến tranh của dân tộc, chùa bị tiêu thổ kháng chiến và năm 1947, chùa được xây dựng lại gồm: 3 gian tiền đường, 2 gian hậu cung nhỏ.

Bằng xác lập kỷ lục chùa Cương Xá là ngôi chùa có hệ thống tường đá khắc chữ "Vạn" đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: Đ.Tùy

Tương truyền rằng, trước đây bên trái chùa Cương Xá có giếng nước trong mát được người dân lấy làm sinh hoạt. Tuy nhiên, không hiểu vì lí do gì mà khi ăn nguồn nước này con gái trong làng Cương bỗng trở nên xinh đẹp nhưng hay đoản mệnh. Sau đó, chiếc giếng được lấp lại và nhà chùa cho đào một giếng mới bên phải, từ đó không còn hiện tượng trên.

Sau 49 năm vắng bóng sư thầy, ngày 18/3/1996, Giáo hội Phật giáo tỉnh Hải Hưng (nay là Hải Dương) bổ nhiệm Thượng tọa Thích Thanh Cường về đảm nhiệm trụ trì chùa cũng như làm phật sự giáo hóa chúng sinh. Do ngôi chùa xuống cấp nghiêm trọng, cho nên năm 2009 Thượng tọa xin phép các cấp chính quyền, được UBND tỉnh Hải Dương cấp phép trùng tu tôn tạo chùa trên nền tự viện cũ và được khánh thành vào tháng 8/2016.

Lúc đầu, trụ trì có ý định tu bổ, tôn tạo chùa mang đậm nét kiến trúc truyền thống nhưng có dấu ấn riêng. Tuy nhiên ý tưởng đó đã thay đổi khi Thượng tọa Cường đến thăm quần thể di tích Angkor (Campuchia) và việc chọn đá làm chất liệu xây dựng chùa, khắc chữ Vạn, hoa sen đã đượcquyết định ngay sau đó.

Toàn hộ hệ thốngcác tường của chùa được khắc gần 3.000 chữ "Vạn" với diện tích 420m2. Ảnh: Đ.Tùy

Theo Thượng tọa Thích Thanh Cường, trong quá trình xây dựng tôn tạo, nhà chùa phát hiện dưới lòng đất có dấu tích gạch từ đời Đông Hán; có 3 ngôi mộ cổ niên đại từ thế kỷ thứ I đến thế kỷ thứ II Tây lịch (khoảng trên 2.000 năm). Khi khai quật lên, ngôi mộ đã mất chỉ còn 3 vòm cuốn có thể chứa hàng chục người chui vào được. Do nhiều lí do khác nhau, cho nên nhà chùa cho san lấp để đảm bảo mỹ quan.

Chia sẻ về việc dùng đá để xây chùa cũng như khắc gần 3.000 chữ Vạn, trụ trì chùa Cương Xá thông tin, toàn bộ đá xây chùa được lấy núi Nhồi (tỉnh Thanh Hóa), mỗi viên có chiều dài 40cm, chiều ngang 35cm, dầy 30cm. Đặc biệt hơn, với 2.988 chữ Vạn được nhà chùa thuê thợ đục nhám mặt ngoài và xây từ hàng thứ 4 từ dưới lên với tổng diện tích các bức tường 420m2 đã tạo nên sự riêng biệt, độc đáo cho ngôi chùa này.

Cây Đại cổ thụ hơn 500 tuổi với dáng thác đổ hình rồng ...là điểm nhấn của chùa. Ảnh: Đ.Tùy

Theo lý giải nhà chùa, chữ "Vạn" thể hiện cho quyền năng, biểu tượng sức mạnh, trí tuệ, hào quang cũng như sự từ bi, lòng từ bi thương xót của chúng sinh không có giới hạn và chữ "Vạn" được làm biểu trưng cho Phật giáo. Do đó, từ khi hoàn thành công trình tu bổ, tôn tạo đến nay, chùa Cương Xá đón nhiều phật tử, khách thập phương và du khách quốc tế đến xem, chiêm bái, vãn cảnh.

Tại ngôi chùa Cương Xá, còn có cây Đại cổ thụ hơn 500 tuổi với dáng thác đổ hình rồng tạo nên điểm nhấn khác biệt cho tự viện. Lúc đầu, cây Đại mọc ở chỗ khác nhưng đến giữa cửa Tam Bảo thì ngóc đầu lên và vươn về phía trước. Do vậy, Thượng tọa Cường cho đặt pho Phật bà Quan Thế âm Bồ Tát để tán cây Đại trùm lên che nắng, che mưa.

Thượng tọa Thích Thanh Cường - Trụ trì chùa Cương Xá bên bức tường đá khắc chữ "Vạn". Ảnh: Đ.Tùy

Chùa Cương Xá được khánh thành vào tháng 8/2016 và tọa lạc trên diện tích 7.000m2. Ảnh: Đ.Tùy

Ngoài gần 3.000 chữ Vạn được khắc trên tường, chùa Cương Xá còn nhiều pho tượng quý mà mỗi khi phật tử đến vãn cảnh đều nhận ra ở trong ngôi Tam Bảo. Đó là pho Bổn Sư thích ca mâu ni phật được tạc bằng đá trắng nặng 6,6 tấn; 5 pho tượng bằng gỗ dâu để tạc lên Kim thân Phật tượng và nhiều cổ vật xưa như còn được lưu giữ nh\: văn bia cổ, chuông niên đại thời Lê, 2 đôi câu đối, tượng cổ.

“Vào tháng 7 âm lịch năm nay, chùa chúng tôi sẽ đúc quả chuông nặng 1.080kg tượng trưng cho 108 phiền não của Phật giáo. Đồng thời, cùng chính quyền địa phương lập hồ sơ đề nghị ngành văn hóa xếp hạng chùa Cương Xá là di tích lịch sử cấp tỉnh cùng với cụm di tích đình, nghè, chùa”, Thượng tọa Thích Thanh Cường cho biết.

Đức Tùy