Biển miền Trung đã an toàn sau vụ Formosa?

Sáng nay (22/8), tại TP.Đông Hà (Quảng Trị), Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội, UBND tỉnh Quảng Trị và các cơ quan liên quan tổ chức hội nghị “Công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển bốn tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế”.

Hội nghị “Công bố kết quả đánh giá hiện trạng môi trường biển bốn tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế”. Ảnh: Lê Chung

Phát biểu khai mạc tại hội nghị, ông Trần Hồng Hà, UVBCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ TN&MT cho biết bên cạnh việc đánh giá hiện trạng, diễn biến môi trường biển ven bờ khu vực miền Trung, Bộ TN&MT và các địa phương sẽ triển khai đồng bộ công tác kiểm soát chặt chẽ nguồn phát thải từ công ty Formosa Hà Tĩnh để có biện pháp khắc phục.

“Tôi luôn nhận thức được việc công bố biển sạch là rất quan trọng và cần thiết đáp ứng mong mỏi của người dân được biết môi trường biển đã sạch chưa? Vùng biển nào sạch, vùng biển nào chưa sạch để người dân cả nước yên tâm hoạt động sản xuất, đánh bắt, quay lại với sinh kế”, Bộ trưởng Hà nhấn mạnh.

Ông Trần Hồng Hà - Bộ trưởng Bộ TNMT phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Lê Chung

Thay mặt nhóm tác giả nghiên cứu trình bày báo cáo kết quả hiện trạng môi trường biển tại 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế, GS.TS Mai Trọng Nhuận –Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, kết quả phân tích môi trường biển từ Hà Tĩnh đến Quảng Bình cũng như nghiên cứu các mẫu lấy từ bãi biển cho thông số kết quả quan trắc đều nằm trong quy định tiêu chuẩn môi trường cho phép.

Tuy nhiên, một số khu vực cách bờ 1,5km có dòng xoáy cục bộ, trong đó có cảng Sơn Dương (Hà Tĩnh), phía Đông bãi biển Nhật Lệ (Quảng Bình), hòn Sơn Chà (Thừa Thiên - Huế) khả năng phân tán các chất trong nước kém hơn, đồng thời khả năng tích lũy độc tố trong trầm tích cao hơn cần tiếp tục được theo dõi, giám sát chặt chẽ. Còn môi trường biển Quảng Trị và Huế có lượng phenol, xyanua thấp hơn Quảng Bình Hà Tĩnh. Như vậy, có 16 bãi biển đã đảm bảo an toàn.

GS.TS Mai Trọng Nhuận khẳng định: “Các thông số đặc trung môi trường biển, trầm tích biển ở phần lớn các khu vực đã nằm trong giới hạn quy định, đạt quy chuẩn đối với vùng bãi tắm, thể thao dưới nước và nuôi trồng thủy sản và bảo tồn thủy sản”.

GS.TS Mai Trọng Nhuận cho biết thêm, với sự kiểm soát chặt chẽ các nguồn chất thải từ đất liền và do cơ chế làm sạch tự nhiên của môi trường, hàm lượng các chất ô nhiễm từ sự cố môi trường đang có xu hướng giảm theo thời gian. Hệ sinh thái san hô, cỏ biển và nguồn lợi thủy sản ở khu vực sau những tác động của sự cố môi trường bị suy thoái mạnh cả về đa dạng sinh học và quy mô, nay đã có sự phục hồi tích cực.

Trước đó, ngày 30/6, Chính phủ đã công bố nguyên nhân cá chết hàng loạt tại 4 tỉnh miền Trung vào đầu tháng 4/2016. Theo kết luận của Chính phủ, dựa trên cơ sở kết luận của các nhà khoa học, cơ quan chức năng, chất độc khiến cá chết hàng loạt được xác định là phenol và xyanua, hiđroxit sắt vượt quá mức cho phép. Chất độc này do Formosa Hà Tĩnh xả thải.Doanh nghiệp này sau đó đã xin được bồi thường 500 triệu USD cho người dân các tỉnh bị thiệt hại, đến nay 250 triệu USD tiền đền bù đã được chuyển khoản.

Để tìm nguyên nhân sự cố nghiêm trọng này, đã có 7 bộ, ngành cùng các viện nghiên cứu, 100 nhà khoa học trong và ngoài nước đã vào cuộc. Sau gần 2 tháng mới kết luận được nguyên nhân làm cá chết, sau hơn 4 tháng mới sắp có thông tin về việc biển 4 tỉnh miền Trung đã an toàn hay chưa. Sự kiện này đã gây thiệt hại vô cùng nặng nề cho nghề ngư nghiệp và du lịch tại 4 tỉnh miền Trung.

Lê Chung