Bỏ quy định 'chỉ được lái xe 48 giờ 1 tuần' là hợp lý

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến công tác công an, trong đó có luật Trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) đường bộ.

Theo quy định hiện hành, thời gian lái xe của tài xế ô tô kinh doanh vận tải không quá 10 giờ trong 1 ngày và không quá 48 giờ trong 1 tuần. Bộ Công an đề xuất giữ nguyên thời gian lái xe 1 ngày không quá 10 giờ, nhưng bỏ giới hạn "không được lái xe quá 48 giờ trong 1 tuần", thay vào đó thời gian lái xe trong 1 tuần sẽ thực hiện theo quy định của bộ luật Lao động.

Bộ Công an cho hay đề xuất trên được đưa ra dựa trên kiến nghị của các hiệp hội và doanh nghiệp (DN) kinh doanh vận tải. Các ý kiến này cho rằng việc quy định cứng thời gian lái xe trong 1 tuần như luật hiện hành là chưa phù hợp, gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh vận tải, bố trí lái xe của DN.

DN vận tải rất phấn khởi

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, cho biết ngay sau khi nhận được dự thảo, hiệp hội này đã đăng tải công khai trên nhóm Zalo, loan báo đến tất cả các hội viên để biết. "Các DN rất phấn khởi đón nhận, rất cảm ơn cơ quan soạn thảo đã lắng nghe, đề xuất điều chỉnh, giờ mong nhất là dự thảo sớm được thông qua để anh em yên tâm", ông Quyền chia sẻ.

Còn nhớ, sau khi luật TTATGT đường bộ có hiệu lực (từ 1.1.2025), Hiệp hội Vận tải ô tô VN là một trong các đơn vị có nhiều văn bản kiến nghị tới cơ quan thẩm quyền, cho rằng quy định "chỉ được lái xe tối đa 48 giờ 1 tuần" là rất khó thực hiện, khẩn thiết đề nghị sửa đổi cho phù hợp với thực tiễn.

Theo ông Quyền, có nhiều "biến số" ảnh hưởng đến thời gian lái xe của tài xế kinh doanh vận tải, điển hình là hệ thống đường sá chưa đồng bộ, thường xảy ra tình trạng ùn tắc, một số tuyến cao tốc chưa có trạm dừng nghỉ…, khiến cả người điều hành vận tải và người lái xe không hoàn toàn làm chủ được thời gian lái xe, đều có nguy cơ bị xử phạt.

Chưa kể, các DN kinh doanh vận tải đường dài thông thường bố trí 2 lái xe, thế nhưng luật quy định chỉ được lái tối đa 48 giờ 1 tuần, đồng nghĩa phải tăng thêm 1 lái xe nữa. Việc này không chỉ gia tăng chi phí hoạt động của DN và giá cước vận tải mà còn ảnh hưởng tới thu nhập của tài xế.

Từ phân tích đã nêu, ông Quyền cho rằng đề xuất của Bộ Công an về việc bỏ quy định cứng thời gian lái xe trong 1 tuần, thay vào đó điều chỉnh theo quy định tại bộ luật Lao động, là phù hợp. DN vận tải sẽ dễ dàng hơn trong việc điều hành, bố trí nhân sự tài xế, tiết kiệm chi phí kinh doanh; tài xế cũng đảm bảo thu nhập tốt hơn.

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho hay theo quy định tại bộ luật Lao động, thời gian làm việc bình thường không quá 8 giờ trong 1 ngày và không quá 48 giờ trong 1 tuần. Ngoài ra, người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm ngoài thời gian làm việc bình thường nêu trên, tổng số giờ làm thêm không quá 200 giờ trong 1 năm với các ngành nghề bình thường và không quá 300 giờ trong 1 năm với các ngành nghề có tính chất đặc thù.

Ông Hùng đánh giá đề xuất của Bộ Công an là rất phù hợp. Nếu đóng khung 48 giờ lái xe trong 1 tuần, cả tài xế và DN đều bị bó hẹp trong quỹ thời gian này. Ngược lại, nếu áp dụng theo bộ luật Lao động, DN có thể tận dụng tốt hơn nguồn nhân lực sẵn có, tối ưu hóa chi phí; tài xế cũng có thể cải thiện thu nhập bằng việc tăng số giờ lái xe làm thêm, tùy vào điều kiện sức khỏe của mỗi người.

Đánh giá tác động chính sách rất quan trọng

Luật Giao thông đường bộ năm 2008 chỉ quy định thời gian làm việc của lái xe vận tải không quá 10 giờ trong 1 ngày. Luật TTATGT đường bộ kế thừa quy định này, đồng thời bổ sung quy định thời gian lái xe trong 1 tuần không quá 48 giờ như đã nêu. Đến nay, sau 6 tháng có hiệu lực, quy định đang được đề xuất bãi bỏ. Điều này cho thấy đây là quy định chưa phù hợp với thực tiễn.

Ông Nguyễn Văn Quyền cho biết dù không có số liệu cụ thể nhưng trong 6 tháng qua các DN kinh doanh vận tải "chịu ảnh hưởng nhiều mặt" từ việc bó cứng thời gian lái xe trong 1 tuần. Có DN phản ánh khó khăn khi điều hành hoạt động, làm sao vừa đảm bảo đúng quy định vừa duy trì hiệu quả kinh doanh, cũng có DN thì lo lắng tài xế chuyển nghề vì thu nhập không đủ do thời gian lái xe eo hẹp…

Đề xuất của Bộ Công an rất đáng hoan nghênh, song cũng đặt ra bài toán làm sao để công tác xây dựng pháp luật có "tuổi thọ cao", phù hợp với thực tiễn, là hành lang pháp lý vững chắc để hoạt động sản xuất, kinh doanh phát triển ổn định. Theo ông Quyền, mấu chốt là việc đánh giá tác động khi xây dựng chính sách.

Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN kể, khi xây dựng luật TTATGT đường bộ, hiệp hội 2 lần nhận được dự thảo để đóng góp ý kiến. Song 2 bản dự thảo đều không thấy nội dung "thời gian lái xe tối đa trong 1 tuần là 48 giờ", đến khi luật được thông qua thì mới biết có quy định này. "Khả năng ở bản dự thảo vòng cuối mới bổ sung, vì thế chúng tôi chưa kịp đóng góp ý kiến", ông Nguyễn Văn Quyền nói.

Ông Quyền kiến nghị ban soạn thảo luật nên có thành phần đa dạng, từ cơ quan quản lý nhà nước cho đến đại diện các tổ chức hoặc đối tượng chịu tác động. Quá trình soạn thảo, các ý kiến đóng góp dù là ủng hộ hay trái chiều đều cần được lắng nghe, đánh giá kỹ lưỡng. Với những nội dung có nhiều ý kiến trái chiều, cơ quan soạn thảo có thể tổ chức hội thảo, lấy ý kiến rộng rãi, nhất là với đối tượng chịu tác động của chính sách. "Có như vậy mới vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa giảm thiểu chi phí chấp hành cho người dân và DN", ông Quyền nhận định.

TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, thì nhận định rất khó để xây dựng một đạo luật hoàn hảo, bởi thực tiễn đời sống luôn vận động và thay đổi. Nhìn ở mặt tích cực, việc Bộ Công an đề xuất sửa đổi sau 6 tháng luật có hiệu lực cho thấy sự lắng nghe, tiếp thu từ cơ quan quản lý nhà nước trước các vấn đề phát sinh, từ đó có sự điều chỉnh kịp thời, hạn chế ảnh hưởng ở mức thấp nhất cho người dân, DN.

"Sẽ thật khó có căn cứ khoa học để quy định thời gian lái xe trong 1 tuần là 55, 60 hay 65 giờ, nên tốt nhất là bỏ và quy định theo bộ luật Lao động. Chỉ cần đáp ứng 2 tiêu chí còn lại, là không lái xe liên tục quá 4 giờ và lái xe tối đa 10 giờ 1 ngày, thì hoàn toàn đảm bảo yếu tố an toàn", ông Tạo nhận định.