Bỏ thi, học sinh sẽ lười hơn?

Kỳ thi THPT những năm gần đây thường có tỷ lệ đỗ gần 100%.     Ảnh: Q.Huy

Những năm gần đây, sau mỗi lần công bố, dư luận xã hội lại hoài nghi về chất lượng thực của kỳ thi tốt nghiệp THPT bởi tỷ lệ tốt nghiệp càng ngày càng cao. Ở hội nghị “Các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam hiện nay” do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức vừa qua, một lần nữa chất lượng kỳ thi tốt nghiệp THPT lại được các chuyên gia, nhà giáo dục mang ra mổ xẻ. Tại hội nghị này, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan thẳng thắn đưa ra kiến nghị, Bộ GD&ĐT nghiên cứu có thể bỏ ki thi tốt nghiệp THPT vì thực tế kết quả đỗ rất cao, trường nào cũng đạt gần 100%. Việc để 2 kì thi quốc gia diễn ra gần nhau quá gây khổ cho nhà trường, học sinh cũng như địa phương.

Trên thực tế, những bất cập của kỳ thi tốt nghiệp THPT những năm gần đây luôn là chủ đề “nóng”, bởi sau mỗi lần Bộ GD&ĐT tuyên bố kỳ thi “nghiêm túc, an toàn…” là kèm sau đó hàng loạt đoạn video ghi lại cảnh tiêu cực ở hội đồng thi nào đó. Tiếp đến là tỷ lệ tốt nghiệp ở nhiều địa phương đạt kết quả cao, trong đó ở các vùng khó khăn, miền núi cũng có tỷ lệ cao đột biến. Điều đáng nói, kết quả thi cao là thế nhưng rất nhiều tân tú tài sau khi “vượt rào” kỳ thi tốt nghiệp lại phải “cõng” điểm 0 tròn trĩnh khi thi vào ĐH, CĐ.

Bỏ kỳ thi, hay tìm cách đổi mới công tác thi đã được các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục bàn thảo tại nhiều hội nghị, hội thảo. Nhiều ý kiến cho rằng, không nên tồn tại một kỳ thi chỉ gây tốn kém, lãng phí, gây sức ép cho học sinh… Tuy nhiên, GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng: “Muốn có một kiến nghị, đề xuất, quyết định phải dựa trên nghiên cứu khách quan, khoa học. Đánh giá kỳ thi phải được thực hiện trong nhiều năm qua, đánh giá hiệu quả của việc bỏ thi tốt nghiệp tiểu học, THCS… từ đó mới có thể đưa ra bỏ hay không kỳ thi tốt nghiệp THPT”.

Bỏ càng thêm rối?

“Mục đích của kỳ thi là rất tốt nếu được tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Tuy nhiên, một số yêu cầu đã chưa đạt được. Bộ đã rất cố gắng nhưng nếu chưa thay đổi được cơ bản chương trình giáo dục thì không thể cải tiến được việc thi cử, kiểm tra đánh giá. Nếu bỏ thi thời điểm này là chưa phù hợp vì dù sao có kỳ thi thì ý thức, trách nhiệm dạy và học sẽ tốt hơn”. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển

Theo GS Phạm Minh Hạc: “Tỷ lệ tốt nghiệp cao là hiện tượng, không phải lỗi của kỳ thi. Đây là câu chuyện của các cấp quản lý. Vấn đề là làm thế nào cho hiệu quả, chứ không thể thi nhẹ nhàng và dễ dàng được. Có nhiều ý kiến cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT căng thẳng, gây sức ép học sinh, gia đình. Tôi thấy, phải phát huy tinh thần hiếu học, không thể nói khổ quá mà thi cử dễ dãi. Bây giờ đã thế rồi, bỏ thi thì sẽ thế nào, học sinh có chịu học không? Học sinh đang tuổi học, cần phải chăm chỉ, nỗ lực hơn nữa mới có thành công được”.

Vất vả trong việc ôn tập, tổ chức thi là thế nhưng lãnh đạo một số trường THPT cũng không đồng tình với việc bãi bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT. TS Nguyễn Tùng Lâm - Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) chia sẻ: “Tôi thấy không nên bỏ kỳ thi quan trọng này, bởi có thi cử các em mới chú tâm vào học tập, ôn luyện. Theo tôi, nên trao quyền tổ chức thi cho các địa phương. Bên cạnh đó cần có cơ chế giám sát của các cấp, ngành; đặc biệt là sự tham gia giám sát của cộng đồng”.