Bước tiến mới trong nhận thức của người dân về vấn đề hiến mô, tạng

Ông Nguyễn Hữu Hoàng - Giám đốc Ngân hàng Mắt tiến hành lấy giác mạc của bé Nguyễn Vân Nhi ngày 2/7. Ảnh: TL

“Tôi muốn được nhìn thấy đôi mắt của con”

Mới đây, câu chuyện bé Nguyễn Vân Nhi (SN 2006, ở Ba Đình, Hà Nội) hiến tặng 2 giác mạc sau khi qua đời đã khiến rất nhiều người cảm phục. Bé Nhi được phát hiện bệnh từ năm 2 tuổi. 10 năm qua, bé phải từng ngày từng giờ chống chọi với căn bệnh u nhú dây thanh quản (Papylome) - một căn bệnh thế giới chưa chữa được.

Ngày 2/7 vừa qua, sau khi bé Vân Nhi trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Nhi Trung ương, các kỹ thuật viên của Ngân hàng Mắt và Trung tâm Điều phối Quốc gia về Ghép bộ phận cơ thể người đã tiến hành các thủ tục lấy giác mạc của bé Nhi. Chị Nguyễn Hải Vân (51 tuổi, mẹ bé Nhi) cho biết rất muốn được biết hai người sẽ được hiến giác mạc của con. “Nếu người được ghép là trẻ, tôi muốn được nhận bé làm con nuôi. Tôi không đòi hỏi gì cả, nhà tôi mọi người đều lớn, đều đi làm. Tôi chỉ muốn được nhìn thấy đôi mắt của con”, chị Vân nói.

Ngày 4/7, tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM), các bác sĩ cũng thông tin về 2 trường hợp đặc biệt hiến tạng từ người cho tim ngừng đập. Hai người này đã hiến 4 quả thận cho 4 người và 2 người khác nhận giác mạc. Cả 4 trường hợp được ghép hiện đã xuất viện và sức khỏe ổn định, tiến triển khá tốt. Trong số những người nhận thận có người đã chạy thận 13 năm ròng rã.

Trường hợp thứ nhất là ông Phùng Văn Hinh (68 tuổi, ở Đồng Nai). Ông Hinh từng phối hợp cùng với bạn bè để cứu giúp những người gặp hoàn cảnh khó khăn hay tai nạn ở khu vực ông ở. Bản thân ông khi còn khoẻ mạnh cũng có ý nguyện muốn hiến tạng để cứu những người đang mong chờ sự sống. Do đó, cách đây không lâu, sau khi cha mình không qua khỏi vì đột quỵ, các con ông đã thực hiện di nguyện của ông.

Người hiến tạng thứ hai là anh Nguyễn Hy Na (30 tuổi), cũng có di ngôn là chia sẻ một phần cơ thể để cứu người bệnh khi anh qua đời. Trong một lần đi đường, anh bị té xe, được đưa vào bệnh viện nhưng không qua khỏi và các bác sĩ hồi tim để lấy tạng.

Bày tỏ sự xúc động trước nghĩa cử cao đẹp của hai con người đã dành phần lớn cuộc đời để làm việc thiện, TS Dư Thị Ngọc Thu, Trưởng Đơn vị ghép tạng (Bệnh viện Chợ Rẫy) cho biết, do bệnh nhân tim ngừng đập đột ngột trong quá trình hồi sức, nên số cơ quan hiến tặng bị giảm đi so với sự tình nguyện hiến tặng trước đó. Họ đã cứu sống được 6 người bệnh với 4 bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối và giúp 2 người mù được sáng mắt.

Vẫn còn những khoảng “e ngại”

Ngày 4/7, ông Nguyễn Hữu Hoàng - Giám đốc Ngân hàng Mắt (Bệnh viện Mắt Trung ương) cho biết, trong năm 2017, toàn quốc đã có 77 người hiến giác mạc, góp phần đem lại ánh sáng cho hàng trăm bệnh nhân thiếu may mắn. Từ đầu năm 2018 đến nay, theo thống kê đã có 61 ca hiến giác mạc. Như vậy, riêng nửa đầu năm 2018, số lượng người hiến giác mạc đã gần bằng với năm cũ. Con số này, theo ông Nguyễn Hữu Hoàng đã đánh dấu một bước tiến mới trong nhận thức của người dân về vấn đề hiến mô, tạng.

Trước đó, trao đổi với báo giới, GS.TS Trần Bình Giang - Giám đốc Bệnh viện Việt Đức thông tin: Trước đây, hàng năm trời mới có 1-2 ca hiến tạng nhưng 1 tháng qua (từ ngày 16/5 đến ngày 15/6), đã tiếp nhận 4 trường hợp hiến tạng từ người cho chết não. Theo Giám đốc Bệnh viện Việt Đức - cơ sở y tế hàng đầu cả nước về ghép tạng - điều này cho thấy người dân đã có cái nhìn cởi mở về việc hiến tạng. Cộng đồng đã nhìn nhận việc hiến tạng của người cho chết não là hành động nhân văn, là sự sẻ chia với cộng đồng để hồi sinh sự sống.

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Hữu Hoàng cho rằng, dù đạt được những bước tiến mới, trong quá trình tiếp cận với các gia đình bệnh nhân, tâm lý chung của nhiều người vẫn lo ngại về vấn đề: Có mua bán trong hiến - ghép tạng hay không? Bộ phận mô, tạng được hiến có đến được với những người đang thực sự cần kíp?

“Khi thành lập Ngân hàng Mắt, chúng tôi tuyệt đối tuân thủ quy định của pháp luật liên quan tới hành vi cấm mua bán nội tạng con người. Bên cạnh đó, Ngân hàng Mắt cũng quy định tiêu chuẩn đối với người nhận ghép tạng. Cụ thể như sẽ ưu tiên ghép giác mạc đối với trường hợp bị hỏng cả hai mắt, chỉ còn một mắt duy nhất, bệnh nhân cấp cứu…”, Giám đốc Ngân hàng Mắt khẳng định.

Ông Hoàng cũng cho rằng, không chỉ Luật quy định, bản thân các cán bộ, y bác sĩ của Ngân hàng Mắt cũng luôn đề cao vấn đề y đức trước những nghĩa xử cao đẹp, nhân ái của người hiến giác mạc đối với những bệnh nhân mù lòa.

Q.An