Cả vùng quê bịt mũi vì...lợn

Những con đường quê sạch sẽ, thanh bình, trong lành có lẽ chỉ còn trong lời kể! Ảnh: PV.

Uế khí khắp nơi

Trở lại xã Yên Lợi, huyện Ý Yên (Nam Định), chúng tôi bất ngờ trước sự đổi thay của vùng quê này. Nhiều căn nhà khang trang mọc lên san sát thay vì những căn nhà nhỏ mái ngói thấp lè tè trước đây. Sự đổi thay tích cực, lẽ ra phải khiến một người xa quê lâu ngày thấy vui mừng. Thế nhưng, chúng tôi lại rùng mình vì cái bầu không khí trong lành ngày xưa đã biến mất. Thay vào đó là mùi xú uế bốc lên từ mọi ngõ ngách, tấn công tất cả các ngả đường vào thôn, xóm. Cái mùi mà khiến ai cũng phải bịt mũi muốn bỏ chạy vì nó hôi thối đậm đặc, sộc vào mũi và len lỏi tấn công để thấm vào cả da thịt.

Tìm hiểu mới hay, ở đây nhiều thôn, xóm có đến hàng chục hộ dân mở trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm ngay tại khu dân cư. Nước thải từ các trang trại này xả trực tiếp ra mương máng, môi trường xung quanh hoặc đổ thẳng ra ruộng lúa khiến nhiều hộ dân xung quanh và chính những người trực tiếp chăn nuôi luôn phải sống trong tình trạng mệt mỏi vì môi trường ô nhiễm nặng nề. Đa số nhà dân phải đóng cửa im ỉm cả ngày để tránh mùi hôi thối.

Một dòng kênh thuộc huyện Ý Yên ngập rác thải ô nhiễm. Ảnh: H.A

Quây bạt, xây tường tránh… thối!

Để đối phó với tình trạng ô nhiễm, nhiều gia đình có điều kiện đã chủ động xây tường cao hoặc quây bạt kín để ngăn mùi. Tuy nhiên, cũng chỉ hạn chế được phần nào vì mùi xú uế sặc sụa khắp không gian.

Ông Trịnh Xuân Hà, một cán bộ hưu trí ở xã Yên Minh cho biết: “Mùi hôi thối bốc lên suốt ngày đêm ở trại lợn bên cạnh. Dù nhà tôi đã đầu tư xây tường, quây bạt nhưng cũng không ăn thua. Tôi và bà ấy thì hay đau đầu, còn các cháu thì viêm mũi suốt, tất cả cũng vì mùi hôi thối mà ra. Nước ở đây thì không dùng được nữa vì có mùi tanh nồng, nhà tôi đã mua máy lọc nước để sử dụng mà vẫn thấy không yên tâm”.

Còn anh Phạm Văn Bảy, xã Vĩnh Tứ thì phàn nàn: “Mẹ tôi hay bị đau đầu, nhất là những hôm nắng nóng, mùi hôi thối xộc vào nhà. Có hôm giữa trưa nắng tôi phải chở bà xuống nhà em gái ở dưới huyện để lánh nạn, chờ cho mùi hôi của trại lợn giảm bớt mới dám đón mẹ về. Nhiều hôm gia đình tôi còn phải bỏ ăn vì vừa dọn cơm ra, mùi xú uế bốc thẳng vào nhà, chẳng ai cầm đũa nổi”.

Nhiều kênh mương của các xã như Yên Lợi, Yên Thành, Yên Minh, Vĩnh Tứ… của huyện Ý Yên đứng trước nguy cơ trở thành “dòng kênh chết” vì kênh bị biến thành nơi chứa rác với đủ các loại chất thải gia súc, gia cầm, xác súc vật chết. Nguồn nước tại các dòng kênh hiện đã chuyển sang màu đen đục, đặc quánh.

Một cán bộ xã Yên Minh, huyện Ý Yên cho hay: “Thực trạng ô nhiễm là vấn đề nan giải, nhức nhối của nhiều xã trên địa bàn huyện Ý Yên, không chỉ riêng xã Yên Minh. Lãnh đạo địa phương cũng đã tuyên truyền và vận động người dân cần nâng cao ý thức thực hiện Luật Bảo vệ môi trường trong cộng đồng dân cư, xây dựng đời sống văn hóa nhưng việc chấp hành, triển khai thực hiện gặp nhiều khó khăn. Thứ nhất là do ý thức của nhiều hộ chăn nuôi còn kém, thứ 2 là do kinh phí hạn hẹp nên các hộ đầu tư trang trạng chưa bài bản, hầu hết đều thiếu hệ thống xả thải”.

“Há miệng mắc quai”(?!)

Liên quan đến việc ô nhiễm và cách xử lý tình trạng này, ông Nguyễn Văn Minh, Phó phòng Chăn nuôi (Sở NN&PTNT Hà Nội) “hiến kế”: Ngoài việc xây dựng hầm biogas và dùng chế phẩm sinh học EM (quần thể vi sinh vật có ích) trong chăn nuôi, biện pháp hữu hiệu và bền vững để xử lý chất thải chăn nuôi là phát triển mô hình kinh tế VAC. Cần kết hợp chặt chẽ giữa trồng trọt với chăn nuôi, hạn chế ô nhiễm môi trường, vừa sử dụng ít phân bón hóa học.

Tuy nhiên, trao đổi với PV GĐ&XH, ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) cho rằng, do chi phí để đầu tư và vận hành cho hệ thống xử lý chất thải chăn nuôi theo quy trình công nghệ hoàn hảo, khép kín là khá cao. Vì vậy, hầu hết các chủ trang trại đều né tránh việc đầu tư các công trình Bảo vệ môi trường cần thiết. Bên cạnh đó là sự hạn chế về nhận thức, ý thức, trách nhiệm Bảo vệ môi trường của các chủ trang trại. Họ chỉ quan tâm đến lợi ích kinh tế mà chưa chú ý đến Bảo vệ môi trường.