Cách Trái Đất 23,1 tỷ km, tàu Voyager gửi ảnh gây chấn động: Nhân loại có thể không phải sự sống duy nhất

Những phát hiện của tàu Voyager từ cách Trái Đất 23,1 tỷ km làm thay đổi lịch sử khoa học

Những năm 1970, khi khoa học – công nghệ của nhân loại còn rất hạn chế so với hiện nay, con người vẫn thực hiện được một trong những cuộc thám hiểm không gian vĩ đại nhất lịch sử.

Khi các nhà khoa học phát hiện bốn hành tinh khổng lồ ở rìa Hệ Mặt Trời sẽ xếp thành một quỹ đạo hiếm có, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thăm dò liên tiếp, NASA lập tức nắm bắt cơ hội "ngàn năm có một" ấy và khởi động Chương trình Voyager.

Năm 1977, hai con tàu Voyager lần lượt được phóng lên, mang theo hàng nghìn năm tò mò, khát vọng và câu hỏi của nhân loại, bắt đầu một hành trình không ngày trở về.

Voyager 1 bay sượt qua sao Mộc và chứng kiến một hành tinh khí khổng lồ đầy năng lượng, hoàn toàn khác với hình ảnh đơn giản trong sách giáo khoa. Nó ghi lại Vết Đỏ Lớn – cơn bão khổng lồ lớn hơn cả Trái Đất, giống như một "con mắt" xoáy vĩnh viễn trong tầng mây.

Đặc biệt, hình ảnh núi lửa phun trào trên vệ tinh Io đã khiến giới khoa học chấn động, bởi trước đó không ai tin rằng các vệ tinh trong Hệ Mặt Trời lại có hoạt động địa chất mạnh mẽ đến vậy. Điều này chứng minh rằng Hệ Mặt Trời không hề "chết", mà luôn vận động và tràn đầy năng lượng.

Sau đó, Voyager tiếp tục tiến xa hơn. Những vành đai khổng lồ của sao Thổ hiện ra rõ nét, hé lộ rằng chúng không phải một khối liền mạch, mà là vô số vòng nhỏ tương tác phức tạp. Voyager 2 còn tiếp cận sao Thiên Vương và sao Hải Vương, ghi lại trục tự quay nghiêng dị thường của Thiên Vương tinh, Vết Đen Lớn trên Hải Vương tinh và cả hiện tượng "núi lửa băng" lần đầu tiên được con người chứng kiến.

Bước vào không gian liên sao

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ hành tinh, Voyager tiến vào vùng không gian vượt xa mọi tưởng tượng – nơi Mặt Trời và môi trường liên sao giao thoa, hình thành một "bức tường lửa" khổng lồ. Nơi đây nhiệt độ rất cao nhưng mật độ vật chất cực thấp, đủ để con tàu an toàn xuyên qua.

Năm 2012, Voyager 1 trở thành tàu nhân tạo đầu tiên bước vào không gian liên sao; năm 2018, Voyager 2 theo sau. Và hành trình ấy vẫn tiếp diễn cho đến hôm nay.

Hiện tại, hai con tàu đã cách Trái Đất hơn 23,1 tỷ km là khoảng cách mà ánh sáng cũng cần hơn 20 giờ để truyền đi. Từ nơi xa xôi ấy, Voyager cho thấy vũ trụ không phải điểm kết thúc lạnh lẽo, mà là một không gian sâu thẳm, dường như vẫn ẩn chứa khả năng tồn tại của sự sống.

Đĩa vàng – thông điệp của nhân loại gửi vào vũ trụ

Ngoài nhiệm vụ khoa học, Voyager còn mang theo Đĩa Vàng – biểu tượng của văn minh nhân loại. Đó là một đĩa đồng mạ vàng đường kính 30 cm, phủ lớp uranium-238 để bảo tồn dữ liệu hàng tỷ năm.

Bên trong không phải bản vẽ vũ khí hay tuyên ngôn chính trị, mà là những gì căn bản nhất của sự sống: 115 bức ảnh ghi lại nụ cười con người, bàn tay trẻ sơ sinh, các công trình văn minh như Vạn Lý Trường Thành; hình ảnh DNA, cấu trúc cơ thể, động – thực vật trên Trái Đất.

Đĩa vàng còn chứa lời chào bằng 55 ngôn ngữ, từ tiếng phổ thông Trung Quốc, Quảng Đông, Mân Nam đến nhiều ngôn ngữ khác. Con người lần đầu tiên nói "xin chào" với vũ trụ bằng toàn bộ tiếng nói của mình.

Âm thanh được ghi lại là tiếng gió, sấm sét, sóng biển, chim hót, trẻ sơ sinh khóc và cả tiếng cười bởi cảm xúc chính là bằng chứng rõ ràng nhất của sự sống.

Mặt sau đĩa là bản đồ sao xung, dùng 14 pulsar để xác định vị trí Hệ Mặt Trời. Đây được coi là "tọa độ công khai" táo bạo nhất mà Trái Đất từng gửi đi, bởi sâu xa hơn, nó thể hiện mong muốn: con người không muốn cô độc trong vũ trụ.

"Chấm xanh nhạt" và sự thức tỉnh của nhân loại

Ngày 14/2/1990, theo đề xuất của Carl Sagan, Voyager 1 quay đầu chụp bức ảnh cuối cùng: "Chấm xanh nhạt". Trong bóng tối mênh mông của vũ trụ, Trái Đất chỉ là một điểm xanh mờ nhỏ hơn một pixel.

Trên điểm sáng ấy tồn tại toàn bộ lịch sử nhân loại: chiến tranh, tình yêu, văn minh, hy vọng và tuyệt vọng. Bức ảnh khiến hàng triệu người lặng im, bởi nó khẳng định một sự thật: con người không phải trung tâm của vũ trụ.

Khi nhận ra sự nhỏ bé của mình, nhân loại bắt đầu đặt câu hỏi: nếu vũ trụ rộng lớn đến vậy, nếu có hàng tỷ hành tinh trong vùng có thể sinh sống, thì vì sao Trái Đất lại là nơi duy nhất có sự sống?

Các nhà khoa học ước tính trong Ngân Hà có hàng chục tỷ hành tinh tương tự Trái Đất. Xét theo thang thời gian vũ trụ 13,8 tỷ năm, nền văn minh nhân loại mới chỉ ở giai đoạn "sơ sinh".

Sự sống có thể không hiếm chỉ là khả năng các nền văn minh gặp được nhau quá thấp.

Voyager – biểu tượng của khát vọng không giới hạn

Hơn 40 năm trôi qua, Voyager vẫn bay, rời xa Mặt Trời, tiến sâu vào bóng tối vũ trụ. Nó không chỉ là một con tàu, mà là biểu tượng cho tinh thần dám bước ra khỏi vùng an toàn của nhân loại.

Dù con người có tìm thấy sự sống ngoài Trái Đất hay không, Voyager vẫn là cột mốc không thể thay thế trong lịch sử. Nó mang theo không chỉ dữ liệu, mà còn là trí tò mò, khát vọng và dấu vết tồn tại của cả nền văn minh nhân loại.

Chính khát vọng ấy, trong sự mênh mông của vũ trụ, đã khiến con người trở nên đặc biệt.