Hà Nội
23°C / 22-25°C

Cần có "văn hóa" uống rượu

Chủ nhật, 09:07 06/02/2011 | Xã hội

Uống rượu sao cho đúng và cho đẹp, con người chúng ta cũng cần trí tuệ, tri thức và nhất là ý thức.

Phải ý thức được rằng, uống rượu cũng đòi hỏi có văn hóa. Mà văn hóa thì không chấp nhận sự thái quá.

Có một hiện tượng, sự việc diễn ra hàng ngày phổ biến trước mắt chúng ta, nhưng chúng ta có vẻ như muốn lờ đi, không muốn bàn đến nơi đến chốn. Đấy là việc uống rượu, bia. Ở đâu đó, chúng ta chỉ nói tới tác hại của rượu bia và muốn hạn chế, thậm chí cấm sử dụng chúng. Nhưng tất cả những quốc gia cấm rượu dường như đều không đạt hiệu quả. Như vậy, chuyện bia rượu "nghiêm trọng và bí ẩn hơn" chúng ta tưởng.

Càng khuyến cáo, càng uống nhiều

Rượu làm con người mất trí khôn, biến họ thành kẻ hung hãn, vô sỉ, giết hại những người thân thiết của mình... Những chuyện như thế này, thời nào cũng có, ở đâu cũng có. Loài người đã tốn rất nhiều giấy mực cũng như công sức để khẳng định với nhau là chúng vô cùng có hại, khuyên nhau nên tránh xa rượu, bia.

Nhưng thực tế thì thế nào? Các nhà máy sản xuất bia rượu tiếp tục được xây dựng, những nhãn hiệu bia rượu mới tiếp tục ra đời. Thậm chí người ta còn khôi phục lại những nhãn hiệu cũ, mà "tuyệt tác bia Trúc Bạch" là một minh chứng. Lại có thống kê sơ bộ, những năm gần đây, mỗi năm người Việt Nam chi cho rượu bia khoảng gần 70.000 tỷ đồng (trên 3 tỷ USD). Mà xu hướng ngày càng tăng - tăng cả số lượng người uống lẫn khối lượng bia rượu được tiêu thụ.

Thậm chí, ở Việt Nam, theo kết quả điều tra xã hội học của Viện Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế) được công bố, 77% số người có bằng ĐH và trên ĐH đều biết uống rượu và đưa ra kết luận: Càng học cao, càng nhậu nhiều. Những người thuộc diện này không tự ái mà còn cho rằng đó là điều hợp lý vì muốn nhậu thì phải có tiền. Trí thức của ta hiện nay tuy chưa giàu nhưng cũng không đến nỗi phải ghen tị nhìn người khác nhậu mà thèm!
 

Như vậy, bia rượu là việc không thể thiếu trong cuộc sống, cần được quan tâm đúng mực. Việc uống bia rượu rất cần phải bàn, nhất là những ngày Tết . Những ngày này, trong hơn 23 triệu gia đình Việt Nam, hầu như nhà nào cũng có bia rượu; bạn bè gặp nhau, dứt khoát là được mời uống bia, uống rượu. Mời thì khó mà từ chối, nhất là trong những ngày đầu xuân. Nhưng uống rượu thế nào để không gây hậu quả xấu vẫn là điều rất khó lường.

Vì sao loài người vẫn tiếp tục yêu rượu?

Đây là câu hỏi thuộc loại khó trả lời nhất. Nếu so sánh giữa những cái lợi và cái hại của việc uống bia rượu thì cái lợi lép vế khủng khiếp! Có thể kể hàng loạt cái hại của việc uống rượu rất cụ thể: Tốn tiền, hại sức khỏe, mất thời gian, bệ rạc; nếu quá chén còn gây tai nạn giao thông, cà khịa với đồng nghiệp, bạo hành vợ con...

Còn cái lợi ở đâu? Có người bảo: "Ở chỗ gây hưng phấn dễ trò chuyện". Phụ nữ phản đối ngay: "Chúng tôi có cần giọt bia rượu nào đâu mà cũng có thể "buôn" với nhau cả buổi?!". Trả lời: "Bia rượu khiến đàn ông tự tin và mạnh mẽ hơn". Phụ nữ phản đối tức thì và mạnh mẽ: "Vớ vẩn, mạnh mẽ ở chỗ nào? Uống rượu vào, các ông lăn quay ra ngủ, kéo gỗ ầm ầm, đến nỗi bọn lâm tặc muốn tuyển dụng"(!)

Thật vậy, tìm được một vài cái lợi cụ thể có sức thuyết phục của việc uống bia rượu rất khó. Ấy thế mà cả nghìn năm nay, con người vẫn say mê uống rượu.

Nếu uống bia rượu chỉ toàn hại, không mang lại bất cứ lợi lộc nào thì con người đã từ bỏ lâu rồi. Vì vậy, chắc chắn vẫn có những cái lợi, nhưng để nhìn ra và thuyết phục, không dễ dàng gì.

Không ai xác định được những tuyệt tác nghệ thuật nào ra đời trong những cuộc rượu. Nhưng chắc chắn nhiều "viên kim cương" trong kho tàng thơ Đường ra đời nhờ tác giả của chúng yêu quý rượu. Yêu rượu cũng như yêu người vậy, ít khi ta tự hỏi vì sao? Nếu có hỏi cũng không trả lời rành rọt được.

Hãy uống rượu một cách có văn hóa

Trong chuyện uống rượu, có cả sự cao quý, sự sang trọng và dung tục, thấp hèn. Cao sang là những lúc uống rượu có tính chất nghi lễ như tiệc chiêu đãi, bạn bè gặp nhau, lễ, Tết... Điều quan trọng nhất là không quá chén, không ép nhau uống tới cùng. Dung tục là khi người ta uống rượu bất kể lúc nào, bất kể ở đâu, thúc ép nhau uống; hô hào, gào thét ầm ĩ. Đáng sợ và đáng khinh hơn khi những kẻ nát rượu sẵn sàng đi ăn cắp, ăn cướp để có tiền uống rượu.

Hàng nghìn năm nay, con người ta vẫn uống rượu như thế, và rượu vì thế, ngày nay vẫn đồng hành cùng nhân loại. Kẻ yêu, người ghét rượu đều phải thỏa hiệp với nhau, chấp nhận nhau để sống. Tuy nhiên, con người là sinh vật có trí tuệ vượt trội so với các loài khác vì có tư duy, nhận thức và có văn hóa.

Văn hóa đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống của con người. Cái gì trường tồn, thông thường, đều liên quan đến văn hóa hoặc thuộc về văn hóa. Việc con người sản xuất rượu và uống rượu đã tồn tại hàng ngàn năm nay. Ở Việt Nam, trong các gia đình, dòng họ, các ông cụ cao niên không bao giờ từ chối nhâm nhi chén rượu trong dịp lễ, Tết. Nhà có việc hiếu hỷ, thậm chí giết gà, mổ lợn... kiểu gì thì gia chủ cũng phải sắm chai rượu mới đúng nghi lễ. Các cụ không bao giờ khoe khoang về tửu lượng của mình nhưng cụ nào uống kém thì lấy làm áy náy lắm!

Nhưng cũng có nhiều gia đình, dòng họ đưa ra luật lệ đàng hoàng: Con gái không được uống rượu, con trai trên 18 thì có thể. Mỹ là nước đề cao dân chủ, tự do nhưng pháp luật của họ quy định rất rõ ràng: Thanh niên dưới 21 tuổi không được phép uống rượu bia, nếu người lớn rủ rê họ sẽ bị cho là phạm pháp. Quán hàng không được bán rượu bia trước 12 giờ trưa và tuyệt đối cấm bán cho người dưới 21 tuổi.

Các sứ quán thường mở tiệc đãi khách, rượu không thiếu và không ai hạn chế uống nhưng phải uống theo nghi lễ nhất định. Để chiều nhiều người có đam mê và tửu lượng khá, họ thường bố trí một chỗ kín có đầy rượu, nếu ai thích thì cứ việc đến đó uống thoải mái, không phải chạm ly hay chúc tụng gì cả. Nhưng hiếm người tới đây để uống cho đã. Trong các bữa tiệc, những người biết uống rượu lại thường chỉ dùng rượu vừa đủ, chủ yếu cho không khí vui vẻ và tinh thần sảng khoái.

Văn hóa không chấp nhận sự thái quá

Có những người thường xuyên uống rượu nhưng chưa bao giờ họ quá chén. Với họ, có những "quy tắc" trong chuyện uống rượu thế này: Trước khi nhận lời tham gia một cuộc rượu, hãy tự hỏi mình bốn câu: Vì sao uống? Uống lúc nào? Uống ở đâu? Uống với ai? Trả lời xong 4 câu hỏi đó thì quyết định có tham gia hay không? Nếu có tham gia thì phải biết uống như thế nào là đủ, là đúng, là đẹp.

Để uống rượu cho đúng và cho đẹp, con người chúng ta cũng cần trí tuệ, tri thức và nhất là ý thức. Phải ý thức được rằng, uống rượu cũng đòi hỏi có văn hóa. Mà văn hóa thì không chấp nhận sự thái quá. Vì vậy, cứ để việc uống rượu diễn ra tự nhiên, không nên bài bác thái quá như cấm uống rượu; cũng như cổ vũ thái quá đến mức "không biết uống rượu thì không phải đàn ông".

Thế nhưng, nếu nâng rượu lên thành "quốc tửu" như ý tưởng gần đây được báo chí thông tin thì lại là chuyện cần bàn cho kỹ lưỡng.

Một đất nước, một quốc gia có những thứ bắt buộc phải có như quốc kỳ, quốc huy, quốc ca... Cũng có những thứ, không có cũng chẳng sao, như "quốc hoa", "quốc tửu"... Phần lớn các nước trên thế giới, trong đó có các siêu cường như Mỹ, Nga không có "quốc hoa", "quốc tửu".

Riêng khái niệm như "quốc tửu" chẳng hạn, cũng được hình thành một cách tự nhiên chứ không phải do bầu bán mà có. Nếu loại rượu nào phổ biến rộng rãi tới mức có thể đại diện cho quốc gia đó thì đấy là quốc tửu. Còn nếu chưa có thì cũng không nhất thiết phải bình bầu, lựa chọn cho có. Chúng ta đang có ý tưởng chọn "quốc tửu" của Việt Nam. Điều này cũng gần như một biểu hiện của sự thái quá.
 
Theo tác giả Hồ Bất Khuất
VietNamNet
lehuong
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Giao thông thuận lợi trong ngày đi làm đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết

Giao thông thuận lợi trong ngày đi làm đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết

Thời sự - 17 phút trước

Hôm nay 27/1, nhiều người dân tại Thủ đô trở lại làm việc sau kỳ nghỉ lễ Tết Nguyên Đán. Ghi nhận tại nhiều "điểm nóng" dễ xảy ra ùn tắc, giao thông đều thuận tiện, không xảy ra tắc đường.

Quy định mới từ năm 2023 mà người mua ô tô và học lái xe cần lưu ý

Quy định mới từ năm 2023 mà người mua ô tô và học lái xe cần lưu ý

Thời sự - 47 phút trước

Bắt đầu từ năm 2023, một số chính sách, quy định mới liên quan đến lĩnh vực học và đăng kiểm, biển số ô tô sẽ được triển khai... Vì vậy, những ai có dự định học lái và mua ô tô trong năm 2023 cần chú ý.

Làm sao giúp học sinh hứng khởi học tập sau kỳ nghỉ Tết?

Làm sao giúp học sinh hứng khởi học tập sau kỳ nghỉ Tết?

Giáo dục - 1 giờ trước

Với dư âm của những ngày nghỉ Tết Nguyên đán, tâm lý chung của học sinh thường uể oải, chưa muốn quay lại với việc học tập, ngại đến trường... Giáo viên và chuyên gia tâm lý chỉ cách giúp các em lấy lại tinh thần học tập sau Tết.

Chuyên gia đề xuất giải pháp phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp

Chuyên gia đề xuất giải pháp phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp

Giáo dục - 1 giờ trước

Tiến sĩ Đặng Hoàng Vị đề xuất 3 giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội.

Lịch đi học trở lại sau Tết Quý Mão 2023 của học sinh các tỉnh, thành phố

Lịch đi học trở lại sau Tết Quý Mão 2023 của học sinh các tỉnh, thành phố

Giáo dục - 1 giờ trước

GĐXH - Hôm nay (27/1), học sinh nhiều tỉnh, thành phố đã bắt đầu đi học trở lại sau thời gian dài nghỉ Tết Quý Mão 2023.

Mua bảo hiểm, mở tài khoản online, mua xe đạp điện cho con từ lì xì Tết

Mua bảo hiểm, mở tài khoản online, mua xe đạp điện cho con từ lì xì Tết

Đời sống - 1 giờ trước

Trên nhiều diễn đàn, phụ huynh chia sẻ, tranh cãi về việc sử dụng tiền lì xì ra sao cho hợp lý. Một số người cho biết, thay vì "tịch thu", cha mẹ có thể mở tài khoản tiết kiệm cho con.

Từ 27/1, các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới hoạt động trở lại

Từ 27/1, các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới hoạt động trở lại

Thời sự - 1 giờ trước

Ngày 27/1, các Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới sẽ hoạt động trở lại sau thời gian nghỉ Tết để phục vụ nhu cầu của người dân.

Điểm mới tuyển sinh đại học 2023: Những trường nào công nhận chéo kết quả thi?

Điểm mới tuyển sinh đại học 2023: Những trường nào công nhận chéo kết quả thi?

Giáo dục - 2 giờ trước

Theo đề án tuyển sinh của các cơ sở đào tạo vừa công bố, một trong những điểm mới đáng chú ý trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2023 với các trường có tổ chức kỳ thi riêng là công nhận chéo kết quả thi của nhau để tuyển sinh.

Tài xế vi phạm nồng độ cồn tăng gấp 7 lần trong dịp Tết Quý Mão

Tài xế vi phạm nồng độ cồn tăng gấp 7 lần trong dịp Tết Quý Mão

Đời sống - 2 giờ trước

Trong 7 ngày nghỉ Tết Quý Mão, CSGT đã xử phạt 7.726 lái xe vi phạm nồng độ cồn trên cả nước. So với cùng kỳ, con số này tăng gấp 7 lần (tăng 6.620 trường hợp).

Tin sáng 27/1: Không khí lạnh tăng cường xuống miền Bắc gây rét đậm; cửa ngõ Hà Nội kẹt cứng ngày cuối nghỉ Tết

Tin sáng 27/1: Không khí lạnh tăng cường xuống miền Bắc gây rét đậm; cửa ngõ Hà Nội kẹt cứng ngày cuối nghỉ Tết

Xã hội - 2 giờ trước

GĐXH - Do tác động của không khí lạnh tăng cường, từ 27/1 đến hết tháng 1 miền Bắc rét đậm, thấp nhất dưới 3 độ C; Ngày cuối cùng trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão, dòng xe cộ nhích từng mét để vào Hà Nội.

Top