Hà Nội
23°C / 22-25°C

Câu chuyện thú vị về những chiếc giếng làng

Thứ sáu, 16:42 20/03/2015 | Giải trí

GiadinhNet – Nói đến giếng làng ắt hẳn không ít người bùi ngùi nhớ đến quê hương. Hình ảnh cây đa, giếng nước, sân đình xưa nay vẫn là hình ảnh đặc trưng của mỗi vùng quê Việt Nam.

Dưới đây là câu chuyện thú vị về những chiếc giếng làng ở xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

Theo truyền thuyết và tư liệu lịch sử còn lưu giữ lại, xã Nhượng Bạn thuở xưa (nay là Cẩm Nhượng) được hình thành vào cuối đời Trần, thế kỷ thứ 15. Làng Nhượng Bạn ra đời gắn liền với sự tích bà Hoàng Càn, người con gái làng Quyền Đông là cung phi của vua Trần Duệ Tông đã đứng ra xin vua ban tặng mảnh đất ven sông biển để di dân Quyền Đông và cư dân tứ xứ về sinh cơ lập nghiệp.

Trên mảnh đất “kề bể, gần non” này, bằng trí lực, sự cần cù, sáng tạo lao động nhiều thế hệ, người Nhượng Bạn đã vun xây nên một quần thể đình, đền, chùa miếu để phụng thờ, tưởng nhớ, ghi ơn những bậc anh hùng dân tộc, các vị tiền hiền đã có công mở mang bờ cõi, khai sơn phá thạch, hình thành nên xóm thôn sầm uất. Những công trình như chùa Yên Lạc, đình làng Xuân, đình làng Đương, đình làng Trung, miếu Đông Đạo, Văn chỉ thờ Khổng Tử, miếu bà Càn, đền Cả, đền Thượng Phủ, nhà bia… được xây dựng thành một hệ thống nằm rải rác trên địa bàn xã. Đây là những công trình thể hiện đời sống tâm linh phong phú, sâu sắc hướng về cội nguồn, gốc rễ của người dân nơi đây.

Tồn tại song song cùng với hệ thống đình, đền, chùa, miếu là những chiếc giếng làng. Giếng nước, cây đa, đình làng từ xưa được xem là biểu tượng mang tính đặc trưng mà thân thiết ở mỗi làng quê Việt Nam. Xã Nhượng Bạn xưa có đến 5 giếng làng: giếng Uống, còn gọi là giếng Vạn Phúc nay thuộc thôn Phúc Hải; giếng Miệu ở gần miếu thờ bà Hoàng Càn nay thuộc thôn Lâm Hoản; giếng Trửa (giữa) nay thuộc đường Hoàng Độ; giếng Cồn nay thuộc đường Hoa Thưởng và giếng Vạn lái rút ở các thôn Đông Đạo, Vạn Lợi.

5 giếng làng được người xưa lấy huyệt, khai mạch nên nguồn nước ngọt lành, phục vụ nhu cầu của nhân dân trong các vạn chài, thôn xóm. Đến thời thuộc Pháp, các giếng làng được chính quyền xây dựng lại tương đối kiên cố, đường kính khoảng 2 - 3 mét, rộng rãi, thuận tiện cho việc lấy nước của người dân.

Trong 5 giếng làng thì giếng Uống là giếng lớn nhất. Gọi là giếng Uống bởi nước ở đây rất trong lành, mát ngọt và tinh khiết, là nguồn nước chính cung cấp cho cư dân các vạn chài, thôn xóm. Điều đặc biệt, nước giếng Uống dùng để om hoặc nấu chè tươi thường có màu nước xanh lâu và ngon ngọt nổi tiếng. Tương truyền, giếng do vị danh thần thời Lê sơ là Tả đô đốc, Thượng tướng quân Nguyễn Thân là người lấy huyệt, khai thủy.

Một bài vè được làm cách đây gần 180 năm cũng nhắc đến địa danh giếng Uống:

Cái giếng Uống phía trên

Đền Tam tòa kề bên

Chung cả làng uống mát.

Đến những năm 80, 90 thế kỷ trước, đời sống kinh tế đi lên, sinh hoạt của nhân dân Cẩm Nhượng có nhiều thay đổi. Mỗi gia đình tự đào riêng cho mình một giếng khơi hoặc giếng máy để lấy nước sinh hoạt nên nhu cầu dùng nước từ những giếng làng hầu như không còn. Những chiếc giếng một thời chính là nơi cung cấp nguồn nước cho cả làng bị bỏ hoang, không còn ai quan tâm. Nếu như giếng Vạn lái rút (ở cồn Gò xã Cẩm Nhượng ngày nay) bị thủy triều xâm lấn vào những năm 50-60, thì đáng buồn hơn, những giếng làng khác còn bị vứt xả rác gây ô nhiễm và sau đó bị san lấp lấy đất sử dụng vào mục đích khác.

Nhận thức được giá trị văn hóa của những chiếc giếng làng, thời gian vừa qua, chính quyền và nhân dân xã Cẩm Nhượng đã tích cực khôi phục tôn tạo, khơi thông lại các giếng làng. Đầu tiên là giếng Miệu ở thôn Lâm Hoản. Tuy nhiên, giếng Uống - giếng lớn nhất, quan trọng nhất thì đã bị san lấp hoàn toàn.

Việc phục hồi, tôn tạo lại các giếng làng thủa xưa không chỉ là một việc làm cần thiết và hết sức có ý nghĩa nhân văn trong hành trình tìm về những di sản văn hóa, những giá trị tốt đẹp của cha ông đã để lại.

Hương Ly

Hoa Huệ
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Nhà quay phim 'Cánh đồng hoang' hé lộ nhiều bí mật sau 46 năm

Nhà quay phim 'Cánh đồng hoang' hé lộ nhiều bí mật sau 46 năm

Giải trí - 6 giờ trước

GĐXH - "Cánh đồng hoang" - bộ phim kinh điển của điện ảnh Việt được thực hiện với 1 nguồn kinh phí khiêm tốn ở thời điểm lúc bấy giờ là chưa đến 300 nghìn đồng.

Nữ NSƯT quê Hà Tĩnh - giọng ca nổi tiếng trong làng nhạc đỏ, tuổi trung niên có cuộc sống bình yên

Nữ NSƯT quê Hà Tĩnh - giọng ca nổi tiếng trong làng nhạc đỏ, tuổi trung niên có cuộc sống bình yên

Giải trí - 6 giờ trước

GĐXH - NSƯT Tố Nga là nữ nghệ sĩ quê Hà Tĩnh có nhiều đóng góp cho làng nhạc đỏ và nhạc dân gian. Ở tuổi trung niên, sau những sóng gió cuộc đời, chị hiện tại có những khoảng lặng bình yên bên gia đình.

Hình ảnh cuối cùng của hoa hậu Myanmar 28 tuổi qua đời vì động đất

Hình ảnh cuối cùng của hoa hậu Myanmar 28 tuổi qua đời vì động đất

Thế giới showbiz - 6 giờ trước

Sili Mee - Hoa hậu Du lịch Myanmar - qua đời trong động đất ở Mandalay có phong cách sống cân bằng và trái tim hướng thiện.

Dàn thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2024 được rèn luyện kỹ năng đứng, ngồi, cười

Dàn thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2024 được rèn luyện kỹ năng đứng, ngồi, cười

Giải trí - 8 giờ trước

Bên cạnh các kỹ năng về thuyết trình, catwalk, ứng xử, vũ đạo, Top 41 Hoa hậu Việt Nam 2024 còn được rèn luyện về phong thái, từ cách ngồi, đứng, cách cười chuẩn hoa hậu.

Người đẹp Hải Phòng là học trò của cố NSND Tường Vi gây chú ý Hoa hậu Việt Nam

Người đẹp Hải Phòng là học trò của cố NSND Tường Vi gây chú ý Hoa hậu Việt Nam

Giải trí - 8 giờ trước

GĐXH - Nguyễn Ngọc Anh - học trò của cố NSND Tường Vi, đang là thí sinh nhỏ tuổi nhất gây được chú ý tại Hoa hậu Việt Nam 2024.

Lily Chen không ngại làm xấu mình trong phim 'Mẹ Biển'

Lily Chen không ngại làm xấu mình trong phim 'Mẹ Biển'

Xem - nghe - đọc - 8 giờ trước

GĐXH - Lily Chen là một trong những mảnh ghép nói về số phận người dân miền biển được khai thác, phác họa chân thực qua bộ phim truyền hình 'Mẹ Biển'.

Hieuthuhai vượt mặt Hòa Minzy

Hieuthuhai vượt mặt Hòa Minzy

Xem - nghe - đọc - 9 giờ trước

Trưa 4/4, MV "Nước mắt cá sấu" của Hieuthuhai vượt qua "Bắc Bling" của Hòa Minzy để giữ vị trí số một danh sách âm nhạc thịnh hành.

Phim của Bùi Thạc Chuyên nhận nhiều lời khen, khán giả vẫn tranh cãi cái kết

Phim của Bùi Thạc Chuyên nhận nhiều lời khen, khán giả vẫn tranh cãi cái kết

Giải trí - 11 giờ trước

GĐXH - "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối" của Bùi Thạc Chuyên đang có doanh thu ấn tượng ngoài phòng vé. Song song với độ hot, phim cũng nhận nhiều ý kiến tranh cãi từ khán giả.

Nữ MC quê Nghệ An tuổi 26 đã sở hữu xe Mercedes vài tỷ, mua nhà, mua đất tặng bố mẹ

Nữ MC quê Nghệ An tuổi 26 đã sở hữu xe Mercedes vài tỷ, mua nhà, mua đất tặng bố mẹ

Giải trí - 11 giờ trước

GĐXH - Từng được biết đến là "hot girl 7 thứ tiếng" năm 17 tuổi, hiện tại cuộc sống của MC Khánh Vy ở tuổi 26 khiến nhiều người ngưỡng mộ.

Thái Hòa phim 'Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối': Khán giả chưa chán, tôi đã chán tôi trước rồi

Thái Hòa phim 'Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối': Khán giả chưa chán, tôi đã chán tôi trước rồi

Giải trí - 15 giờ trước

GĐXH - Thái Hòa mới đây đã khiến khán giả bất ngờ khi chuyển mình từ hài kịch sang chính kịch với vai Bảy Theo phim "Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối". Để khắc họa nhân vật người lính du kích, nam diễn viên sinh năm 1974 đã phải giảm cân, lăn lộn như những người lính.

Top