Cầu, đường lún là do... trời nắng?

Đường tránh TP Vĩnh Yên đầu tư 600 tỷ khánh thành năm 2010 đã phải sửa nhăm nhút vì lún. Ảnh: Công Tâm

Lún nứt do… trời

Tại khu vực miền Bắc, không khó để điểm danh hàng loạt các công trình giao thông mới làm đã lún. Trên tuyến QL1, đoạn qua địa phận tỉnh Hà Nam không lâu sau khi mở rộng, mặt đường đã có những rãnh lún theo vệt bánh xe gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông. QL2, đoạn đường tránh TP Vĩnh Yên cũng trong tình cảnh tương tự (Báo GĐ&XH đã có bài phản ánh “Đường tránh TP Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc: Hơn 600 tỷ, dùng một năm đã hỏng” trên số báo ra ngày 18/5/2012). Một dự án khác, mới đưa vào sử dụng nhưng cũng đã lún, biến dạng mặt đường là cầu Bến Thuỷ 2 (TP Vinh, Nghệ An). Ông Nguyễn Tuấn Huỳnh- Phó Tổng giám đốc Cienco 4 cho biết, cầu Bến Thủy 2 mới xuất hiện tượng hằn vệt bánh xe sau một đợt… nắng nóng kéo dài.

Trên đây chỉ là những ví dụ riêng lẻ, còn từ góc độ quản lý nhà nước, những con số do Tổng cục Đường bộ Việt Nam công bố cho thấy tình trạng lún mặt đường trên toàn quốc rất đáng báo động. Ông Triệu Khắc Dũng- Phó Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng đường bộ (Tổng cục Đường bộ Việt Nam) cho biết: “Vệt lún vệt bánh xe đã bắt đầu xuất hiện từ năm 2009. Tình trạng này xuất hiện nhiều vào khoảng tháng 5, tháng 6 vừa qua, sau đợt nắng nóng kéo dài tại khu vực miền Trung. Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã thành lập đoàn kiểm tra, rà soát thực trạng này trên tuyến QL1 và một số tuyến đường khác. Theo số liệu rà soát lún theo vệt bánh xe trên QL1 cho thấy: Đoạn từ Thanh Hoá đến Huế có 70km trên tổng số 620km bị lún theo vệt bánh xe. Đoạn từ Đà Nẵng đến Khánh Hoà có 90km trên tổng số 953km. Trên một số tuyến đường đèo, các hằn lún cao từ 10 - 15cm”.

Đại diện đơn vị trực tiếp thi công, ông Đinh Viết Hải - Phó Tổng giám đốc Công ty CP Tư vấn giám sát chất lượng công trình Thăng Long cũng cho biết: “Ngay tại QL5, chúng tôi làm một thời gian thì bị hỏng mặc dù đã tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật theo quy định”. Nói về vấn đề nhức nhối này, ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ GTVT khẳng định: “Đây là vấn đề lớn đối với Bộ GTVT. Các năm gần đây (như năm 2011, 2012), Bộ GTVT đều xác định là năm chất lượng công trình giao thông. Đặc biệt, năm 2013 Bộ tiếp tục xác định là năm an toàn giao thông và kỷ cương, chất lượng, tiến độ, hiệu quả công trình giao thông của Bộ GTVT, trong đó có nội dung quan trọng là hoàn thành nhiệm vụ xây dựng cơ bản, tập trung chủ yếu để nâng cao chất lượng công trình giao thông”.

Thiên tai và…  nhân tai

Bên cạnh việc chỉ ra thực trạng báo động về lún, nứt đường trên toàn quốc thì các nhà quản lý và khoa học đầu ngành GTVT cũng vạch rõ hàng loạt nguyên nhân, đưa ra các giải pháp để xử lý. Ông Đinh Viết Hải cho biết, thử nghiệm đo nhiệt độ mặt đường QL5 tại một thời điểm nắng nóng mùa hè ghi nhận được độ nóng trên mặt đường là 76 độ C, trong khi đó nhiệt độ hóa mềm của nhựa là từ 45- 55 độ C. Như vậy, việc lún mặt đường là có những yếu tố khách quan “do thiên nhiên tác động”(?!).

Trong khi đó, ông Triệu Khắc Dũng ại cho rằng nguyên nhân chính là do xe chở quá tải trọng cho phép. Cùng đó, vật liệu đầu vào cũng được xác định là một trong những yếu tố cần xem xét khi tìm nguyên nhân của hiện tượng nứt, lún vệt bánh xe.

Đồng tình với nhận định của ông Dũng, ông Hoàng Hà - Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ (Bộ GTVT) đã đưa ra con số giật mình về tác động nguy hại của xe chở quá tải trọng. Theo ông Hà thì các nghiên cứu cho thấy, chỉ cần một xe quá tải 2,5 lần gây áp lực xuống mặt đường tương đương 700 xe tải trọng bình thường.

Thẳng thắn nhìn nhận, ông Lê Thanh Hà - Cục phó Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông chỉ rõ: “Do ta thiết kế áo đường áp đặt một kết cấu cho mọi vùng miền, chưa kiểm soát tốt chất lượng vật liệu, chất lượng cốt liệu đá, cát bột đá, chất lượng sản xuất bê tông nhựa, rồi quá trình khai thác; Công tác giám sát chất lượng khi thi công nền, móng, mặt đường  chưa thật tốt, nguồn vốn cho công tác bảo trì thiếu...”.

Công Tâm