Chậm nói có thể là dấu hiệu tự kỷ
GiadinhNet - Chậm nói có thể là một dấu hiệu tạm thời và trẻ sẽ có thể tự nói sau một thời gian, nhưng chậm nói cũng có thể là một dấu hiệu báo động của rối loạn tự kỷ. Phải làm sao khi bé yêu của bạn chậm nói?
 |
|
Trò chuyện là một trong nhiều cách giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Ảnh minh họa |
Trong khi các trẻ 18 tháng tuổi nói năng bi bô thì bé Bi, con chị Ngọc (ở Mỹ Hào, Hưng Yên) vẫn không bập bẹ lời nào. Tuy nhiên, vì nghĩ trong gia đình nhà chồng đã từng có người chỉ bắt đầu nói từ 3-4 tuổi, nên chị Ngọc cũng không cho con đi khám mà chờ con tự nói vào lúc 3-4 tuổi như một số anh chị em bên nhà chồng.
Theo BS Phạm Ngọc Thanh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TPHCM, chậm nói có thể là một dấu hiệu tạm thời và trẻ sẽ có thể tự nói sau một thời gian, nhưng chậm nói cũng có thể là một dấu hiệu báo động của rối loạn tự kỷ. Bởi kỹ năng ngôn ngữ bắt đầu trước khi trẻ nói những từ đầu tiên. Trẻ đã bắt đầu giao tiếp từ năm đầu đời của trẻ qua tiếp xúc mắt, nụ cười, âm thanh. Nếu trẻ chậm nói hoặc có bất kỳ hành vi nào dưới đây, phụ huynh hãy mang trẻ đến khám với một chuyên viên tâm lý hoặc chuyên viên âm ngữ (tại khoa tai mũi họng hoặc phục hồi chức năng của các cơ sở nhi khoa):
-Không thích vuốt ve.
-Không đáp lại nụ cười của bạn.
-Không có vẻ lưu ý đến sự hiện diện của bạn trong phòng.
-Có vẻ không quan tâm đến một số âm thanh (ví dụ không đáp ứng khi bạn gọi tên trẻ, nhưng lại lưu ý đến tiếng mèo kêu).
-Ứng xử như trong thế giới riêng.
-Thích chơi một mình.
-Không quan tâm đến đồ chơi nhưng thích chơi với đồ vật trong nhà.
-Thích những đồ chơi cứng (như quả bóng) hơn là đồ chơi mềm (như thú nhồi bông).
-Có vẻ không biết sợ.
-Có vẻ không biết đau.
-Cười vô cớ.
-Dùng từ hoặc cụm từ không phù hợp với hoàn cảnh
-Ngưng nói sau một thời gian đã biết gọi “ba”, “mẹ”.
Cũng theo BS Phạm Ngọc Thanh, ngôn ngữ được phát triển dưới hai dạng: Ngôn ngữ hiểu và ngôn ngữ nói. Nếu trẻ vừa chậm hiểu và chậm nói mà không có khiếm khuyết thính lực thì cha mẹ cần phải can thiệp sớm cho trẻ dưới 3 tuổi tại các cơ sở y tế. Trong trường hợp nếu trẻ chỉ chậm nói đơn thuần, thì cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển ngôn ngữ tại nhà như sau:
-Đọc sách tranh cho trẻ nghe, tập cho trẻ chỉ bằng ngón trỏ, nói tên những vật dụng quen thuộc.
-Dùng từ ngữ đơn giản khi nói chuyện với trẻ, đặt câu hỏi và nói lên điều trẻ đang làm.
-Động viên, khen ngợi khi trẻ cố gắng nói.
-Lặp lại và bổ sung từ vào lời của trẻ.
-Kiên nhẫn chờ đợi trẻ nói và không nóng vội.
-Không ép buộc trẻ nói bằng cách không cho trẻ món đồ trẻ yêu cầu, chẳng hạn như nói: “Con muốn ăn bánh không?” hoặc “À, con muốn ăn bánh” rồi trao bánh cho trẻ. Bắt buộc trẻ nói có thể làm cho trẻ căng thẳng và ấm ức.
-Không nên cho trẻ dưới 2 tuổi xem truyền hình, vì truyền hình không thể đối thoại với trẻ.
Trẻ trai dễ mắc tự kỷ hơn trẻ gái
Chứng tự kỷ thường đi kèm với chậm phát triển trí tuệ trong 75% trường hợp. Tần suất mắc chứng tự kỷ hiện nay là 1/110 trẻ và ở trẻ trai là 1/70. Trẻ gái ít mắc chứng tự kỷ hơn, nhưng nếu có thì sẽ bị nặng hơn trẻ trai.
Chưa ai tìm ra nguyên nhân của chứng tự kỷ. Hiện nay, các nhà khoa học đã tìm ra một số yếu tố di truyền với khoảng 20 gien có liên quan đến chứng tự kỷ và cũng thấy vai trò của môi trường với những độc chất như chì, thủy ngân. Vì chưa biết nguyên nhân, nên cũng chưa có thuốc chữa rối loạn tự kỷ. Tuy nhiên, nếu trẻ được phát hiện sớm trước 3 tuổi và trẻ được điều trị bằng phương pháp tâm lý giáo dục qua trò chơi và thay đổi hành vi, thì trẻ có thể phát triển và hòa nhập với xã hội. Những dấu hiệu báo động sớm chứng tự kỷ được BS Phạm Ngọc Thanh khuyến cáo:
-Trẻ không bập bẹ lúc 12 tháng tuổi.
-Trẻ không biết chỉ đồ vật bằng ngón trỏ lúc 12 tháng tuổi.
-Không nói từ đơn lúc 16 tháng.
-Không tự nói cụm từ đôi lúc 24 tháng (hoặc chỉ lặp lại lời nói của người khác).
-Mất ngôn ngữ hoặc kỹ năng xã hội ở bất kỳ tuổi nào.
Trong khoảng từ 16 đến 30 tháng tuổi, phụ huynh có thể dựa vào bảng dấu hiệu dưới đây để phát hiện những dấu hiệu báo động:
-Trẻ không thích chơi trốn tìm hoặc tìm một đồ vật được che giấu.
-Trẻ không dùng ngón trỏ để yêu cầu người lớn cho một đồ vật.
-Trẻ không chơi cách phù hợp (ví dụ không biết đẩy xe tới lui nhưng lật xe lên để quay bánh xe).
-Trẻ không nhìn vào mắt người khác trong 1-2 giây.
-Trẻ không đáp lại nụ cười của người thân.
-Trẻ không đáp ứng khi được gọi tên.
-Trẻ có những cử chỉ bất thường với đôi bàn tay trước mặt trẻ.
-Trẻ nhìn xa xăm hoặc đi lang thang không chủ đích.
Khi phụ huynh thấy trẻ có vài dấu hiệu trên, nên cho trẻ đến gặp bác sĩ tâm thần hay chuyên viên tâm lý có kinh nghiệm chẩn đoán chứng tự kỷ.
Nghỉ hưu an nhiên và hạnh phúc, cụ bà chỉ ra 3 điều làm từ trẻ giúp cuộc đời 'nhẹ gánh'
Gia đình - 2 giờ trướcGĐXH - Bước vào tuổi nghỉ hưu với tâm thế nhẹ nhõm, bà cho biết đã thực hiện 3 quyết định quan trọng từ độ tuổi 20–30, giúp cuộc sống về già trở nên an yên và trọn vẹn.
Cãi nhau như cơm bữa nhưng 3 cặp đôi con giáp này lại 'trúng lộc' đường con cái, sinh ra toàn 'rồng phượng'
Gia đình - 2 giờ trướcGĐXH - Không ít cặp đôi con giáp tuy thường xuyên bất đồng quan điểm nhưng lại được hưởng phúc lộc từ con cái khi những đứa trẻ sinh ra đều thông minh và thành đạt.
Nhiều người không biết: Khi sắp gặp may, cuộc sống sẽ có 3 dấu hiệu này
Gia đình - 4 giờ trướcGĐXH - Không phải ai cũng nhận ra thời điểm vận xui bắt đầu kết thúc. Nếu gần đây bạn thấy tâm trạng nhẹ hơn, cuộc sống bớt áp lực và xuất hiện những thay đổi nhỏ tích cực, rất có thể may mắn đang âm thầm tìm đến.
Về già, nơi tốt nhất không phải nhà con cái hay viện dưỡng lão mà là 3 nơi này
Gia đình - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng, về già sống cùng con cháu hoặc vào viện dưỡng lão là lựa chọn tốt nhất. Thế nhưng, thực tế cho thấy không phải ai cũng tìm được sự bình yên trong những nơi ấy.
Vận may không tự đến: 5 cách giúp bạn tăng may mắn, 'đổi đời'
Gia đình - 6 giờ trướcGĐXH - Cái gọi là “đại vận” – thời kỳ may mắn, hanh thông – không phải thứ chờ đợi mà có. Vận may thực chất là phần thưởng tất yếu dành cho những ai dám bước ra khỏi lối mòn, kiên trì điều chỉnh bản thân từng ngày.
Những cung hoàng đạo đặt công việc lên trên tình yêu: Yêu họ là dễ… cô đơn
Gia đình - 7 giờ trướcGĐXH - Giữa guồng quay "cơm áo gạo tiền", có những cung hoàng đạo sẵn sàng tạm gác tình yêu để dồn toàn lực cho công việc.
Người đàn ông cưới mẹ 6 con bất chấp phản đối, cuộc sống hiện tại khiến nhiều người bất ngờ
Chuyện vợ chồng - 11 giờ trướcGĐXH - Từ một lần thử dùng app "cho biết", cô đã tìm được người bạn đời lý tưởng và xây dựng cuộc sống hạnh phúc khiến nhiều người ngưỡng mộ.
Nhà có 1 trong 4 cặp đôi con giáp này: Tiền bạc kéo đến, giàu sang 3 đời
Gia đình - 23 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm tử vi, có những cặp đôi con giáp khi nên duyên không chỉ mang lại cuộc sống hôn nhân hạnh phúc mà còn góp phần tạo nền tảng tài lộc bền vững cho gia đình.
Vợ mất, con cái làm ăn xa, cụ ông tiết lộ 3 điều giúp bản thân có tuổi già hạnh phúc khiến cả làng ghen tỵ
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Người bạn đời đã ra đi, con cái làm ăn xa, nhưng cuộc sống tuổi già của ông Vương vẫn vui vẻ, tự do và thoải mái khiến nhiều người trong làng phải ngưỡng mộ.
Càng yêu càng đau: 3 cặp cung hoàng đạo ở bên nhau là tổn thương
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Có những cặp đôi sinh ra để bù đắp cho nhau, nhưng cũng có những cung hoàng đạo khi ở cạnh lại trở thành "đôi đũa lệch", càng yêu càng dễ gây tổn thương.
Nghỉ hưu cô đơn, U60 hẹn hò 3 người đàn ông rồi quyết định: 'Thà sống một mình'
Gia đìnhGĐXH - Sau khi nghỉ hưu, nhiều người mong muốn tìm một người bạn đời để bầu bạn, chia sẻ tuổi xế chiều. Tuy nhiên, hành trình ấy không phải lúc nào cũng suôn sẻ.
