Chùa cổ nằm dưới chân núi Chương Sơn ở Nam Định có lịch sử ra sao?
GĐXH - Chùa Ngô Xá toạ lạc tại chân núi Chương Sơn, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định xây dựng từ thời nhà Lý với nhiều giai thoại nổi tiếng, ngôi chùa hiện đang lưu giữ bảo vật quốc gia có cách đây gần 1.000 năm.

Theo tìm hiểu của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa Ngô Xá (hay còn gọi chùa Phi Lai) tọa lạc tại chân núi Chương Sơn, thôn Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Yên Ninh một ngọn núi đã gắn liền với lịch sử và sự phát triển của ngôi chùa giữa nơi vùng quê yên ấm và thanh bình.

Chùa Ngô Xá được khởi dựng từ thời nhà Lý, dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127). Ban đầu, chùa nằm trên đỉnh núi. Theo văn bia niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670) tại chùa Ngô Xá cho biết: “Đầu triều Lý có ba bà Hoàng hậu xây chùa thờ Phật, xung quanh có 8 tòa nằm ở trên đỉnh núi. Trung tuần tháng 2 năm Đinh Hợi (1107) nhà vua ngự tới thăm chùa này”.

Sau khi quân Minh xâm lược, chúng đã phá hủy toàn bộ công trình kiến trúc chùa và tháp Chương Sơn chỉ còn có tượng phật bằng đá ở tầng thứ hai giữa đỉnh núi. Trải qua các thời kỳ lịch sử, di tích đã được trùng tu, tôn tạo nhiều lần.

Lần đầu được tiến hành vào những năm 1667-1669, dưới thời Chúa Trịnh Tùng, do Vương Phủ Thị Nội là Lương Thị Ngọc Vinh cùng chị gái góp tiền xây dựng lại. Khi ấy, ngôi chùa gồm các hạng mục công trình: thượng điện, thiêu hương và bái đường. Các hạng mục đều được làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam, chạm trổ rất tinh xảo. Công trình được xây trong ba năm thì hoàn thành (1667-1669).

Tiếp đó, vào năm 1757, 6 gian chùa được tu sửa nhờ công quả của vợ chồng ông Trần Thiết Cần và vợ là bà Ngô Thị Dậu. Đến thời Nguyễn, thiền sư Thiềm Quang (quê Thiêm Lộc, nay là xã Yên Chính) về tu hành, đã “cho tu sửa lại Tiền đường, Hậu điện và mời thợ về tô son thếp vàng lại tượng pháp” và di chuyển ngôi chùa từ trên đỉnh núi xuống phía Nam sườn núi như hiện nay.

Một di tích có bề dày lịch sử như vậy, nhưng kể từ khi sư tổ của chùa tham gia hoạt động cách mạng, và bị giặc Pháp đánh bị trọng thương rồi sau đó viên tịch tại đây vào năm 1948 thì chùa không có nhà sư tiếp quản trụ trì. Dân làng phải cắt cử người ra trông coi chùa. Năm 2005, Ban trị sự Phật giáo tỉnh Nam Định (Ban trị sự GHPGVN tỉnh Nam Định) đã công cử đại đức Thích Giác Vũ - Phó Trụ trì chùa Vọng Cung TP Nam Định về đây trụ trì và phục vụ tín ngưỡng cho nhân dân.

Sau khi nhận chùa, sư trụ trì cùng với dân làng đã xây dựng tổ đường (năm 2006), xây tháp tổ và tượng quan âm bồ tát (năm 2007), xây nhà khách (2008), xây cổng tam quan (năm 2010), xây dựng nhà mẫu (năm 2012), tu bổ chùa chính, nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ…

Ghi nhận của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa chính được dựng ở sảnh chính bằng gỗ lim, ngói cổ. Trước cửa chùa là hàng cây cảnh từ lâu đời. Chùa có niên đại từ thời nhà Lý.

Bên cạnh chùa là căn nhà thờ tổ đường.



Mặc dù được xây dựng từ lâu đời nhưng các hạng mục chùa vẫn còn giữ được những nét độc đáo, gỗ nhìn còn mới sáng bóng.

Ngay cạnh chùa là các tấm bia đá khắc bằng chữ nôm.

Nằm trong khuôn viên chùa có ngôi đình cổ của làng. Theo người dân đình hiện nhiều hạng mục đã xuống cấp, đang trong thời gian đợi sửa lại.

Nhiều thanh gỗ đã cũ và xuống cấp, nhà chàu phải dùng thêm thanh gỗ để chống đổ.

Phía bên cạnh đình là một ngôi nhà thờ mẫu. Người dân cho biết, hiện trụ trì chàu đang xin các cấp có thẩm quyền tu sửa, phục hồi lại hiện trạng của chùa. Vì trước kia nhiều hạng mục xuống cấp phải cắt đi xây dựng lại.

Trên đỉnh núi Chương Sơn hiện đã được tu sửa và xây tháp tổ tượng phật quan âm.

Từ dưới chùa lên đến tượng phật ở trên đỉnh núi được xây dựng bằng bậc thang với hơn 250 bậc.

Một sư cô của chùa cho biết, trong khuôn viên có một cây phượng tuổi đời hàng trăm năm.

Với các giá trị lịch sử và văn hóa đó, chùa Ngô Xá và phế tích tháp Chương Sơn cùng với đình Ngô Xá đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích Quốc gia năm 2012.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Clip lan truyền nói đốt 20 tấn vàng mã trong 3 ngày chưa xong tại đền Tranh là không chính xác
Ninh Bình: Dự án đê biển 500 tỷ đồng ở Hải Thịnh 'chạy nước rút' về đích
Đời sống - 19 phút trướcGĐXH - Sau hơn một năm triển khai, dự án đê biển Cồn Tròn – Hải Thịnh, tỉnh Ninh Bình đã hoàn thành phần lớn khối lượng, chỉ còn các hạng mục hoàn thiện cuối cùng. Việc gấp rút thi công nhằm kịp đưa công trình vào khai thác trước mùa mưa bão 2026, đồng thời phục vụ Tuần Du lịch Ninh Bình và khai mạc mùa du lịch biển Thịnh Long.
Xem tử vi tháng 3 âm lịch 2026: Con giáp Tý đón nhận hành trình đầy rực rỡ
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy cho biết, tháng 3 âm lịch 2026 là thời điểm vàng cho con giáp Tý để gặt hái những thành quả từ sự tử tế và tích cực bấy lâu.
Hà Nội: Chủ đầu tư tổ hợp 22 sân pickleball ở Thanh Liệt từng bị xử phạt hành chính, yêu cầu phá dỡ
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Dù đã bị xử phạt hành chính số tiền 140 triệu đồng và yêu cầu khắc phục, thế nhưng chủ đầu tư tổ hợp Sportbase Arena (phường Thanh Liệt, Hà Nội) đã không tự nguyện tháo dỡ công trình sai phạm, cơ quan chức năng sau đó phải triển khai lực lượng cưỡng chế vào ngày 15/4 để lập lại kỷ cương quản lý đất đai.
Tháng sinh Âm lịch tiết lộ đàn ông có phúc lớn: Cưới vợ càng sớm càng giàu, hậu vận viên mãn
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, đàn ông sinh vào 3 tháng Âm lịch dưới đây được cho là có nhiều phúc đức, thành công trong công việc nhờ sự đồng hành của bạn đời.
Hà Nội: Cháy nhà trong ngõ nhỏ lúc rạng sáng, một người mắc kẹt được giải cứu kịp thời
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Rạng sáng ngày 17/4, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội đã kịp thời khống chế đám cháy và giải cứu thành công một người bị mắc kẹt trong ngôi nhà 4 tầng nằm sâu trong ngõ nhỏ tại phường Ba Đình.
Hợp vía Thổ Địa: 3 con giáp mua đất đâu thắng đó, càng giữ càng giàu
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm phong thủy, có những con giáp mang mối nhân duyên đặc biệt với đất đai, nhà cửa.
5 loại phí bắt buộc phải nộp khi sang tên sổ đỏ 2026 theo quy định mới nhất
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Khi sang tên sổ đỏ năm 2026, bên bán và bên mua cần chuẩn bị ngân sách cho 5 loại chi phí chính. Đó là những loại phí nào?
Phú Thọ: Chính quyền xã Hợp Lý nhiều lần vào cuộc, lò đốt than giữa khu dân cư vẫn chưa dừng
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Bị xử phạt, lập biên bản, yêu cầu dừng hoạt động nhưng lò đốt than củi giữa khu dân cư thôn Cương, xã Hợp Lý, Phú Thọ vẫn tiếp tục đốt. Trong khi người dân mòn mỏi kêu cứu vì khói bụi, chính quyền địa phương cho biết vẫn đang chờ phối hợp với các cơ quan chuyên môn để đưa ra hướng xử lý.
Hà Nội: Tổ hợp sân pickleball trái phép trên 'đất vàng' Yên Hòa đã được tháo dỡ
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Theo ghi nhận, toàn bộ công trình xây dựng trái phép làm cụm sân Pickleball tại ô đất C2 KĐT Trung Hòa – Nhân Chính (phường Yên Hòa, TP Hà Nội) đã chính thức được tháo dỡ. Tuy nhiên, khu vực xung quanh vẫn đang đối mặt với tình trạng "chợ tạm" lấn chiếm vỉa hè, gây mất mỹ quan đô thị.
Hà Nội: Danh sách 135 trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình từ ngày 14/4 - 15/4
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ ngày 14/4 - 15/4), hệ thống Camera AI trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai và một số tuyến phố nội thành Hà Nội đã ghi nhận tổng cộng 135 trường hợp vi phạm giao thông.
Số cuối ngày sinh Âm lịch dự báo tài lộc ở tuổi trung niên
Đời sốngGĐXH - Theo quan niệm dân gian, những người có ngày sinh Âm lịch kết thúc bằng các con số nhất định thường giàu có khi bước vào tuổi trung niên.