Chùa cổ nằm dưới chân núi Chương Sơn ở Nam Định có lịch sử ra sao?
GĐXH - Chùa Ngô Xá toạ lạc tại chân núi Chương Sơn, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định xây dựng từ thời nhà Lý với nhiều giai thoại nổi tiếng, ngôi chùa hiện đang lưu giữ bảo vật quốc gia có cách đây gần 1.000 năm.

Theo tìm hiểu của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa Ngô Xá (hay còn gọi chùa Phi Lai) tọa lạc tại chân núi Chương Sơn, thôn Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Yên Ninh một ngọn núi đã gắn liền với lịch sử và sự phát triển của ngôi chùa giữa nơi vùng quê yên ấm và thanh bình.

Chùa Ngô Xá được khởi dựng từ thời nhà Lý, dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127). Ban đầu, chùa nằm trên đỉnh núi. Theo văn bia niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670) tại chùa Ngô Xá cho biết: “Đầu triều Lý có ba bà Hoàng hậu xây chùa thờ Phật, xung quanh có 8 tòa nằm ở trên đỉnh núi. Trung tuần tháng 2 năm Đinh Hợi (1107) nhà vua ngự tới thăm chùa này”.

Sau khi quân Minh xâm lược, chúng đã phá hủy toàn bộ công trình kiến trúc chùa và tháp Chương Sơn chỉ còn có tượng phật bằng đá ở tầng thứ hai giữa đỉnh núi. Trải qua các thời kỳ lịch sử, di tích đã được trùng tu, tôn tạo nhiều lần.

Lần đầu được tiến hành vào những năm 1667-1669, dưới thời Chúa Trịnh Tùng, do Vương Phủ Thị Nội là Lương Thị Ngọc Vinh cùng chị gái góp tiền xây dựng lại. Khi ấy, ngôi chùa gồm các hạng mục công trình: thượng điện, thiêu hương và bái đường. Các hạng mục đều được làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam, chạm trổ rất tinh xảo. Công trình được xây trong ba năm thì hoàn thành (1667-1669).

Tiếp đó, vào năm 1757, 6 gian chùa được tu sửa nhờ công quả của vợ chồng ông Trần Thiết Cần và vợ là bà Ngô Thị Dậu. Đến thời Nguyễn, thiền sư Thiềm Quang (quê Thiêm Lộc, nay là xã Yên Chính) về tu hành, đã “cho tu sửa lại Tiền đường, Hậu điện và mời thợ về tô son thếp vàng lại tượng pháp” và di chuyển ngôi chùa từ trên đỉnh núi xuống phía Nam sườn núi như hiện nay.

Một di tích có bề dày lịch sử như vậy, nhưng kể từ khi sư tổ của chùa tham gia hoạt động cách mạng, và bị giặc Pháp đánh bị trọng thương rồi sau đó viên tịch tại đây vào năm 1948 thì chùa không có nhà sư tiếp quản trụ trì. Dân làng phải cắt cử người ra trông coi chùa. Năm 2005, Ban trị sự Phật giáo tỉnh Nam Định (Ban trị sự GHPGVN tỉnh Nam Định) đã công cử đại đức Thích Giác Vũ - Phó Trụ trì chùa Vọng Cung TP Nam Định về đây trụ trì và phục vụ tín ngưỡng cho nhân dân.

Sau khi nhận chùa, sư trụ trì cùng với dân làng đã xây dựng tổ đường (năm 2006), xây tháp tổ và tượng quan âm bồ tát (năm 2007), xây nhà khách (2008), xây cổng tam quan (năm 2010), xây dựng nhà mẫu (năm 2012), tu bổ chùa chính, nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ…

Ghi nhận của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa chính được dựng ở sảnh chính bằng gỗ lim, ngói cổ. Trước cửa chùa là hàng cây cảnh từ lâu đời. Chùa có niên đại từ thời nhà Lý.

Bên cạnh chùa là căn nhà thờ tổ đường.



Mặc dù được xây dựng từ lâu đời nhưng các hạng mục chùa vẫn còn giữ được những nét độc đáo, gỗ nhìn còn mới sáng bóng.

Ngay cạnh chùa là các tấm bia đá khắc bằng chữ nôm.

Nằm trong khuôn viên chùa có ngôi đình cổ của làng. Theo người dân đình hiện nhiều hạng mục đã xuống cấp, đang trong thời gian đợi sửa lại.

Nhiều thanh gỗ đã cũ và xuống cấp, nhà chàu phải dùng thêm thanh gỗ để chống đổ.

Phía bên cạnh đình là một ngôi nhà thờ mẫu. Người dân cho biết, hiện trụ trì chàu đang xin các cấp có thẩm quyền tu sửa, phục hồi lại hiện trạng của chùa. Vì trước kia nhiều hạng mục xuống cấp phải cắt đi xây dựng lại.

Trên đỉnh núi Chương Sơn hiện đã được tu sửa và xây tháp tổ tượng phật quan âm.

Từ dưới chùa lên đến tượng phật ở trên đỉnh núi được xây dựng bằng bậc thang với hơn 250 bậc.

Một sư cô của chùa cho biết, trong khuôn viên có một cây phượng tuổi đời hàng trăm năm.

Với các giá trị lịch sử và văn hóa đó, chùa Ngô Xá và phế tích tháp Chương Sơn cùng với đình Ngô Xá đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích Quốc gia năm 2012.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Clip lan truyền nói đốt 20 tấn vàng mã trong 3 ngày chưa xong tại đền Tranh là không chính xác
Nam sinh lớp 7 mất tích khi đi mua đồ ăn sáng
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Sau khi rời nhà đi mua đồ ăn sáng, nam sinh lớp 7 ở Hà Tĩnh mất tích bí ẩn, lực lượng chức năng cùng gia đình nỗ lực tìm kiếm 2 ngày nhưng chưa rõ tung tích.
Thông tin mới: Ngày 24/11 hằng năm là ngày gì mà người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương?
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị quyết 80-NQ/TW năm 2026, Bộ Chính trị thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hoá Việt Nam" với chủ trương là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương.
Sinh viên sử dụng công nghệ AI trong học tập và đời sống: Hiệu quả và hệ lụy tiềm ẩn
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cho thấy sự hiện diện ấn tượng của mình trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội hiện đại nói chung, trong giáo dục nói riêng. Sự phát triển mạnh mẽ của các công cụ trí tuệ nhân tạo và các nền tảng học tập tích hợp AI đã tạo ra những thay đổi lớn trong phương pháp học tập, tiếp cận tri thức và hình thành kỹ năng học thuật của sinh viên.
Xem ngay tháng may mắn năm 2026 theo thần số học của bạn
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Năm 2026 - năm Thế giới số 1 mở ra chu kỳ mới, nhưng mỗi con số chủ đạo lại có tháng may mắn riêng để bứt phá, đổi vận và đón cơ hội lớn.
Đón nhận nguồn năng lượng mới, 3 con giáp này dễ thăng tiến công việc và tiền về ngập két
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, dưới đây là 3 con giáp may mắn, dễ thăng tiến công việc và tài lộc dồi dào.
Càng cận Tết, các con giáp này càng cần chú ý thay đổi này để tránh cháy túi hiệu quả
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã xem tử vi tuần mới 12 con giáp từ 12/1/2026 đến 18/1/2026. Theo chuyên gia, càng cận Tết, các con giáp này càng cần chú ý thay đổi này để tránh cháy túi.
Giờ sinh vàng của 12 con giáp: Sinh đúng thời điểm dễ hưởng phúc trọn đời
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Giờ sinh được xem là "chìa khóa vận mệnh" của mỗi con giáp. Sinh đúng khung giờ vàng, nhiều người gặp may mắn, sự nghiệp hanh thông, hôn nhân viên mãn và hậu vận an nhàn.
Công chức, viên chức mừng thầm được nhận tiền thưởng hơn 8 triệu đồng nếu đạt được thành tích này năm 2026
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Công chức, viên chức được tặng hoặc truy tặng “Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ” sẽ được thưởng hơn 8 triệu đồng (3,5 lần mức lương cơ sở) theo Nghị định 152/2025/NĐ-CP.
Stress sinh viên năm cuối – áp lực âm thầm và cách vượt qua
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Với nhiều sinh viên, năm cuối đại học không ồn ào hay kịch tính như những kỳ thi căng thẳng trước đó. Thay vào đó là một dạng áp lực lặng lẽ, kéo dài và khó gọi tên. Không bùng phát thành khủng hoảng, cũng không dễ nhận ra bằng điểm số hay kết quả học tập, stress năm cuối âm thầm bám theo sinh viên trong từng lịch trình dày đặc và những lo toan cho tương lai phía trước.
Kết quả kiểm tra vụ đường tỉnh 259 ở Thái Nguyên: Xe thi công cao tốc gây hư hỏng
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Liên quan phản ánh của báo chí về tình trạng tuyến đường tỉnh 259 xuống cấp, bụi trắng bủa vây, ảnh hưởng đến đời sống người dân, Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên cho biết đã tổ chức kiểm tra, xác minh và yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục, đảm bảo an toàn giao thông và môi trường.
Thay đổi lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026?
Đời sốngGĐXH - Bộ Nội vụ ban hành thông báo về lịch nghỉ tết Nguyên đán 2026 để các cơ quan hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và những người sử dụng lao động khác thực hiện.