Chùa cổ nằm dưới chân núi Chương Sơn ở Nam Định có lịch sử ra sao?
GĐXH - Chùa Ngô Xá toạ lạc tại chân núi Chương Sơn, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định xây dựng từ thời nhà Lý với nhiều giai thoại nổi tiếng, ngôi chùa hiện đang lưu giữ bảo vật quốc gia có cách đây gần 1.000 năm.

Theo tìm hiểu của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa Ngô Xá (hay còn gọi chùa Phi Lai) tọa lạc tại chân núi Chương Sơn, thôn Ngô Xá, xã Yên Lợi, huyện Yên Ninh một ngọn núi đã gắn liền với lịch sử và sự phát triển của ngôi chùa giữa nơi vùng quê yên ấm và thanh bình.

Chùa Ngô Xá được khởi dựng từ thời nhà Lý, dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127). Ban đầu, chùa nằm trên đỉnh núi. Theo văn bia niên đại Cảnh Trị thứ 8 (1670) tại chùa Ngô Xá cho biết: “Đầu triều Lý có ba bà Hoàng hậu xây chùa thờ Phật, xung quanh có 8 tòa nằm ở trên đỉnh núi. Trung tuần tháng 2 năm Đinh Hợi (1107) nhà vua ngự tới thăm chùa này”.

Sau khi quân Minh xâm lược, chúng đã phá hủy toàn bộ công trình kiến trúc chùa và tháp Chương Sơn chỉ còn có tượng phật bằng đá ở tầng thứ hai giữa đỉnh núi. Trải qua các thời kỳ lịch sử, di tích đã được trùng tu, tôn tạo nhiều lần.

Lần đầu được tiến hành vào những năm 1667-1669, dưới thời Chúa Trịnh Tùng, do Vương Phủ Thị Nội là Lương Thị Ngọc Vinh cùng chị gái góp tiền xây dựng lại. Khi ấy, ngôi chùa gồm các hạng mục công trình: thượng điện, thiêu hương và bái đường. Các hạng mục đều được làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói nam, chạm trổ rất tinh xảo. Công trình được xây trong ba năm thì hoàn thành (1667-1669).

Tiếp đó, vào năm 1757, 6 gian chùa được tu sửa nhờ công quả của vợ chồng ông Trần Thiết Cần và vợ là bà Ngô Thị Dậu. Đến thời Nguyễn, thiền sư Thiềm Quang (quê Thiêm Lộc, nay là xã Yên Chính) về tu hành, đã “cho tu sửa lại Tiền đường, Hậu điện và mời thợ về tô son thếp vàng lại tượng pháp” và di chuyển ngôi chùa từ trên đỉnh núi xuống phía Nam sườn núi như hiện nay.

Một di tích có bề dày lịch sử như vậy, nhưng kể từ khi sư tổ của chùa tham gia hoạt động cách mạng, và bị giặc Pháp đánh bị trọng thương rồi sau đó viên tịch tại đây vào năm 1948 thì chùa không có nhà sư tiếp quản trụ trì. Dân làng phải cắt cử người ra trông coi chùa. Năm 2005, Ban trị sự Phật giáo tỉnh Nam Định (Ban trị sự GHPGVN tỉnh Nam Định) đã công cử đại đức Thích Giác Vũ - Phó Trụ trì chùa Vọng Cung TP Nam Định về đây trụ trì và phục vụ tín ngưỡng cho nhân dân.

Sau khi nhận chùa, sư trụ trì cùng với dân làng đã xây dựng tổ đường (năm 2006), xây tháp tổ và tượng quan âm bồ tát (năm 2007), xây nhà khách (2008), xây cổng tam quan (năm 2010), xây dựng nhà mẫu (năm 2012), tu bổ chùa chính, nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ…

Ghi nhận của phóng viên Gia đình và Xã hội, chùa chính được dựng ở sảnh chính bằng gỗ lim, ngói cổ. Trước cửa chùa là hàng cây cảnh từ lâu đời. Chùa có niên đại từ thời nhà Lý.

Bên cạnh chùa là căn nhà thờ tổ đường.



Mặc dù được xây dựng từ lâu đời nhưng các hạng mục chùa vẫn còn giữ được những nét độc đáo, gỗ nhìn còn mới sáng bóng.

Ngay cạnh chùa là các tấm bia đá khắc bằng chữ nôm.

Nằm trong khuôn viên chùa có ngôi đình cổ của làng. Theo người dân đình hiện nhiều hạng mục đã xuống cấp, đang trong thời gian đợi sửa lại.

Nhiều thanh gỗ đã cũ và xuống cấp, nhà chàu phải dùng thêm thanh gỗ để chống đổ.

Phía bên cạnh đình là một ngôi nhà thờ mẫu. Người dân cho biết, hiện trụ trì chàu đang xin các cấp có thẩm quyền tu sửa, phục hồi lại hiện trạng của chùa. Vì trước kia nhiều hạng mục xuống cấp phải cắt đi xây dựng lại.

Trên đỉnh núi Chương Sơn hiện đã được tu sửa và xây tháp tổ tượng phật quan âm.

Từ dưới chùa lên đến tượng phật ở trên đỉnh núi được xây dựng bằng bậc thang với hơn 250 bậc.

Một sư cô của chùa cho biết, trong khuôn viên có một cây phượng tuổi đời hàng trăm năm.

Với các giá trị lịch sử và văn hóa đó, chùa Ngô Xá và phế tích tháp Chương Sơn cùng với đình Ngô Xá đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích Quốc gia năm 2012.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Clip lan truyền nói đốt 20 tấn vàng mã trong 3 ngày chưa xong tại đền Tranh là không chính xác
Sống tử tế nhưng hay gặp tiểu nhân: 3 con giáp làm ơn mắc oán
Đời sống - 16 phút trướcGĐXH - Theo tử vi, 3 con giáp dưới đây sở hữu bản tính lương thiện, sống tình cảm nhưng cũng vì thế mà dễ bị tiểu nhân lợi dụng, hãm hại và chịu nhiều thiệt thòi.
Sắp tới (từ ngày 15/7), nhiều người mừng thầm khi được hưởng hàng loạt phụ cấp theo chính sách mới
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/7, nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản được hưởng một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế theo Nghị định số 192/2026/NĐ-CP.
Cách tính lương hưu, trợ cấp mới nhất từ 1/7, người hưởng chế độ lưu ý
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Theo Thông tư 14/2026/TT-BNV, từ 1/7, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng sau khi điều chỉnh tăng 8% mà có mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu thì được điều chỉnh tăng thêm 300.000 đồng/tháng.
Tiếp vụ xe tải chạy rầm rập trên tuyến đê sông Luộc ở Hưng Yên: Liên tiếp bị đình chỉ, vi phạm vẫn nối dài
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Hồ sơ do cơ quan chuyên môn cung cấp cho thấy một chủ bến bãi tại khu vực cầu Hiệp, xã Minh Thọ, tỉnh Hưng Yên đã nhiều lần bị lập biên bản, đình chỉ và xử phạt liên quan đến các vi phạm về đê điều. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, nhiều hạng mục liên quan vẫn tồn tại đến nay.
Hà Nội: Sau phản ánh của Gia đình và Xã hội, cụm sân thể thao trái phép ven sông Đáy khẩn trương tháo dỡ
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Sau loạt bài phản ánh của Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống), cụm sân thể thao xây dựng trái phép trên đất hành lang thoát lũ tại xóm An Đường (phường Yên Nghĩa) hiện đang được chủ đầu tư khẩn trương tự giác tháo dỡ để trả lại nguyên trạng mặt bằng.
Dự báo những thay đổi cho con giáp tuổi Tý, Sửu, Dần, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Dậu, Hợi đầu tháng 6/2026
Đời sống - 19 giờ trướcGĐXH - Xem tử vi tuần mới 12 con giáp đầu tháng 6/2026, chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã dự báo những thay đổi cho con giáp tuổi Tý, Sửu, Dần, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Dậu, Hợi dưới đây. Mọi người cùng chiêm nghiệm và thay đổi để nắm bắt các cơ hội phát triển.
Hà Nội: Công dân bị kẹt chặt giữa hai bức tường nhà dân trong lúc đi nhặt ve chai
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Trong lúc đi nhặt ve chai, một người dân không may bị mắc kẹt chặt vào khe hẹp giữa hai bức tường nhà dân và không thể tự thoát ra. Lực lượng Công an xã Mỹ Đức (TP Hà Nội) đã lập tức có mặt tại hiện trường, triển khai phương án giải cứu nạn nhân.
Hàng triệu người dùng di động cần lưu ý một quy định mới sắp có hiệu lực từ ngày 15/6
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 15/6/2026, đổi điện thoại nhưng không xác thực lại khuôn mặt người dùng có thể bị khóa sim theo Thông tư 08/2026/TT-BKHCN.
3 con giáp tiền bạc tăng vọt sau 35 tuổi
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Trong tử vi, có những con giáp phải trải qua nhiều thử thách, tích lũy kinh nghiệm và tôi luyện bản thân trước khi bước vào giai đoạn vàng son của cuộc đời.
Tháng sinh Âm lịch của người chăm chỉ: Phúc khí đến muộn nhưng đủ đầy
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Không sinh ra trong nhung lụa nhưng những người thuộc các tháng sinh Âm lịch này thường sở hữu đức tính chăm chỉ, kiên trì và ý chí vươn lên mạnh mẽ.
3 con giáp may mắn đầu tháng 6 dương lịch 2026: Đón nhận phúc khí và tài lộc
Đời sốngGĐXH – Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà cho biết, dưới đây là 3 con giáp đón nhận nhiều phúc khí, may mắn trong mọi việc đầu tháng 6 dương lịch 2026. Cùng khám phá các phương diện để nắm bắt cơ hội phát triển, thu hút tài lộc.