Chương trình “60 phút mở”: MC Phan Anh được chọn để “tạo sóng”?

Nhà báo Tạ Bích Loan và MC Phan Anh. Ảnh: TL

MC Phan Anh: “Xin đừng khoác lên mình tấm áo quá rộng”

"60 phút mở" là chương trình được xây dựng theo format của nước ngoài với sự dẫn dắt của nhà báo Tạ Bích Loan, Trưởng ban Thanh thiếu niên VTV6 (Đài Truyền hình Việt Nam). Nhiều vấn đề nóng được mang ra bàn luận, mổ xẻ, nhưng để tạo hiệu ứng thì chỉ đến khi chương trình có MC Phan Anh vào ngày 27/5.

Thực ra, ngay cả khi chương trình được phát trên VTV1 thì độ chú ý của khán giả cũng khá bình thường. Nhưng đến khi video clip về chương trình được đưa lên mạng Internet với dòng tít: “MC Phan Anh bị VTV đấu tố chặt chém hội đồng vì dám chia sẻ video cá chết Vũng Áng” thì dư luận bùng nổ. Như câu nói dẫn dắt trong "60 phút mở": Một tranh luận tiêu cực có khả năng dìm tắt 4 tranh luận tích cực. Các nội dung chứa đựng tính tiêu cực thường có lượt quan tâm gấp 3,5 – 4 lần những nội dung tích cực", clip của chương trình ngay lập tức có tốc độ lan tỏa chóng mặt. Chương trình nhận những phản ứng khá gay gắt từ dư luận.

Tuy nhiên, trái với phản ứng gay gắt của dư luận dành cho ê-kíp chương trình, MC Phan Anh lại khá bình tĩnh và điềm đạm. Chia sẻ trên trang cá nhân, anh kêu gọi cộng đồng mạng: “Hãy tôn trọng những ý kiến khác biệt! Hãy trao đổi một cách bình tĩnh, văn hóa”. Anh cũng thanh minh cho nhà báo Tạ Bích Loan, người mà anh rất hâm mộ: “Tôi hoàn toàn không cảm thấy giận dữ gì. Sau chương trình, chị (nhà báo Tạ Bích Loan) có hỏi tôi: Em thấy điều gì nhạy cảm, không tốt cho em thì nói nhé! Tôi đáp: “Không ạ! Em chia sẻ những điều mình nghĩ. Đúng hay sai là do quan điểm của mọi người”.

Với những comment ca ngợi sự đối đáp sắc sảo của anh trong chương trình, dù trước mặt mình là rất nhiều khách mời có tên tuổi, anh viết: “Xin đừng khoác lên mình tấm áo quá rộng. Mình thực hiện quyền bình thường của một công dân, mình chỉ mong con cháu chúng ta được sống trong một môi trường sạch. Và người với người, sống để yêu nhau. Tuy nhiên yêu có trách nhiệm, yêu tỉnh táo các bạn tôi nhé, vì có lúc “yêu nhau như thế bằng mười hại nhau đấy””.

Chính thái độ này của MC Phan Anh - ban đầu được cho là "tác dụng ngược" của chương trình - thì nay, lại trở thành yếu tố may mắn cứu nguy cho nhà báo Tạ Bích Loan và góp phần hạ nhiệt cơn "đấu tố" dành cho VTV. Bởi trước đó, đơn vị này cũng từng mắc phải sai lầm về nghiệp vụ trong việc cung cấp thông tin, như vụ “Quét chổi lên rau” gần đây. Có thể nói, MC Phan Anh là nguyên nhân “tạo sóng” dư luận, nhưng cũng là người tháo được “ngòi nổ” một cách văn minh và hiệu quả.

Bài học cho các nhà báo

Có ý kiến cho rằng, cũng như vụ Công Phương trước đây, MC Phan Anh được lựa chọn làm khách mời tranh luận với một hội đồng nổi tiếng là nhằm “tạo sóng” cho chương trình. Về nhận định này, nhà hoạt động truyền thông xã hội- blogger Nguyễn Ngọc Long cho rằng, với một chương trình thì việc dàn dựng là không tránh khỏi, vấn đề nằm ở chỗ, nó dàn dựng như thế nào để được chấp nhận và thông điệp hướng tới có hiệu quả hay không? MC Phan Anh được lựa chọn cũng là nằm trong ý đồ. Bởi anh là người hoạt ngôn, sở hữu một lượng fan lớn, các vấn đề được anh đề cập trên trang cá nhân cũng rất rộng chứ không chỉ bó hẹp trong phạm vi nghề nghiệp của anh. Chính vì vậy mà các chia sẻ của anh nhận được rất nhiều lượt like và chia sẻ. Nó cũng lý giải cho việc, vì sao Phan Anh được khán giả bênh vực nhiều đến thế.

Các “thuyết âm mưu” lại nhận định rằng, khán giả đã bị lừa, bởi mục tiêu của chương trình là hướng đến việc “câu like”. Không thiên về hướng này, nhà văn Nguyễn Quang Vinh - một blogger nổi tiếng trên mạng xã hội - nhìn nhận rằng, tai nạn của “60 phút mở” xuất phát từ nhận thức sai lầm của ê-kíp chương trình và họ đã không lường được hậu quả của nó lại lớn đến thế. Có thể vì vậy nên họ mới đi xóa các clip về chương trình - lại một lần nữa thể hiện sự “non tay”.

Nhà văn Nguyễn Quang Vinh cho biết: “Đây là chương trình rất hay. Ở đó, những vấn đề nóng được tung ra và người liên quan đến vấn đề nóng ấy cọ xát với những truy đuổi chất vấn của những vị khách mời. Căng thẳng, kịch tính, sòng phẳng, minh bạch và cuối cùng người xem sẽ nhận được một thông điệp, một câu trả lời, một ý tưởng, một thông tin. Trong làng báo Việt, nhất là trong lĩnh vực truyền hình, nhà báo Tạ Bích Loan là của hiếm. Chị thông minh, sắc sảo, hoạt ngôn, có sức thu hút mạnh mẽ. Tiếc là sự sắc sảo, hoạt ngôn, thông minh đó đã sử dụng lãng phí, thậm chí dùng sai trong chương trình này... Bởi với cách làm áp đặt, họ đã thất bại. Thất bại về thông điệp chương trình, mục đích, kịch bản, thái độ giao lưu, lựa chọn khách mời và thất bại trước khán giả. Bài học này không chỉ dành cho ê-kíp chương trình mà dành cho tất cả các nhà báo”.

Blogger Nguyễn Ngọc Long chia sẻ: “Thông điệp mà chương trình “60 phút mở” hướng đến rất tốt đẹp: Like/share có ý thức. Bản thân tôi cũng rất ủng hộ và luôn tuân thủ điều này khi chia sẻ điều gì đó trên trang cá nhân. Nhưng sau khi xem chương trình, thay vì được định hướng thì công chúng lại công kích lại chương trình. Nguyên nhân là bởi, đã đụng chạm tới quyền rất cơ bản của cộng đồng mạng, đó là: “Tại sao lại phê phán quyền được nói, được chia sẻ của tôi?”. Ngay cả khái niệm “ý thức” cũng được hiểu không đúng...”.

Về giải pháp xử lý khủng hoảng sau sự cố, blogger Nguyễn Ngọc Long nói: “Cần phải thấy rằng, dư luận đả kích thái độ, cách thức thực hiện chứ không phải với thông điệp của chương trình. Thế nên, để “60 phút mở” lấy lại niềm tin của khán giả thì format cần đi đúng trọng tâm là “mở”, thay đổi sắc thái của khách mời để đúng nghĩa là tranh luận... Dần dần, khán giả sẽ hiểu được dụng ý của chương trình. Chương trình cũng phải giữ im lặng chứ không nên thanh minh bất cứ điều gì vào lúc này. Hãy để sự giải thích ấy vào trong các số tiếp theo, tốt hơn, hiệu quả hơn trong chất lượng”.

Minh Nhật/Báo Gia đình & Xã hội