Có được đòi lại đất đã cho khi chưa có giấy tờ cho tặng?

Từ năm đó đến nay gia đình tôi có xây dựng trên diện tích đất đó một ngôi nhà 3 gian và cải tạo, đổ đất nền rất nhiều. Thửa đất đó chưa được cấp GCNQSD đất nhưng hiện nay do làm ăn khó khăn, giá đất ở quê đắt, dì tôi quay về đòi lại đất đã cho. Xin luật sư tư vấn: 1. Gia đình tôi cần làm gì để giữ lại quyền sử dụng diện tích đất mà dì tôi đã cho? 2. Nếu khởi kiện thì tòa án tuyên gia đình tôi phải trả lại đất cho dì hay không?

Mai Công (Thanh Hóa)

Trả lời:

Dì bạn cho gia đình bạn miếng đất để xây nhà vào năm 1995, do đó, văn bản pháp luật áp dụng trong trường hợp này là Luật Đất đai năm 1993 và Bộ luật Dân sự 1995. Theo Khoản 1, Điều 463, Bộ luật Dân sự 1995, tặng cho bất động sản phải được lập thành văn bản có chứng nhận của công chứng nhà nước hoặc có chứng thực của uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền và phải đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo thông tin bạn nêu trong thư, dì và gia đình bạn không lập văn bản về việc cho đất. Như vậy, việc tặng cho này đã không thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Pháp luật không công nhận việc tặng cho đất giữa dì bạn và gia đình bạn. Do đó, bạn không có cơ sở để chứng minh mình là chủ sử dụng của đất được tặng cho cũng như đòi lại đất.

Đối với căn nhà mà gia đình bạn đã xây trên đất được tặng cho thì khi xảy ra tranh chấp, bạn chỉ có thể tìm các chứng cứ chứng minh là bạn bỏ tiền ra xây nhà để được xem xét bồi thường một khoản tiền mà thôi.

Việc cho đất không viết giấy tờ tặng cho, người đang sử dụng quản lý đã sử dụng đất trong một thời gian dài và đã xây dựng bất động sản kiên cố trên mảnh đất đó, đây là thực trạng khó khăn trong giải quyết ở ngành Tòa án. Trường hợp bạn có được hai căn cứ: 1. Dì bạn thừa nhận là đã cho gia đình abạn từ năm 1995, nhưng nay đòi lại vì hoàn cảnh khách quan; 2. Bạn có đầy đủ giấy tờ gia đình bạn là người nộp thuế tiền sử dụng đất, thì theo hướng dẫn mới của TANDTC năm 2011, thì tòa án có thể xem xét là có việc tặng cho và sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của gia đình bạn.

          Luật sư Nguyễn Phú Thắng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội)