Có nên dẹp bỏ cuộc thi Thần tượng Bolero?

Hãy trả cho khán giả quyền quyết định

Gần đây xảy ra nhiều tranh cãi về cuộc thi Thần tượng Bolero và chuyện các ca sĩ trẻ đua nhau hát nhạc xưa. Theo anh vì sao có trào lưu này?

Tôi nghĩ thời nào cũng có những trào lưu nhất định và nếu tốt thì nên khuyến khích. Những cuộc thi như Thần tượng Bolero có lẽ đã đi sai hướng vì Bolero về căn bản là điệu nhạc, không phải dòng nhạc, nhà tổ chức nên rạch ròi điều này để tránh gọi tất cả những sáng tác xưa cũ đều là Bolero.

Không thể và không nên có sự ép uổng như vậy. Thứ hai, về chuyện ca sĩ trẻ đua nhau hát sẽ tốt nếu họ hát hay. Chỉ sợ rằng chính người hát cũng không hiểu Bolero, không biết bài mình hát có phải Bolero không mà cứ nhận vơ, hát thuần bản năng thì hỏng.

Ca sĩ Quang Thành là người em thân thiết với danh ca Khánh Ly

Nhiều ý kiến cho rằng thời vàng son của Bolero đã kết thúc, anh có nghĩ vậy?

Đến bây giờ, vẫn chưa có khảo cứu chi tiết về Bolero nhưng theo các tài liệu tôi đọc được thì sau năm 1954, ở miền Nam có các sáng tác theo điệu Bolero xuất phát từ Tây Ban Nha. Nhiều nhạc sĩ dựa theo điệu nhạc ấy viết lời Việt.

Thuở ấy, Bolero vang vọng từ những xóm làng, khu lao động nghèo khổ cho đến .điểm đặt máy nước, nơi công cộng ở thành thị. Bất cứ đâu người ta cũng có thể nghêu ngao "Em ơi nếu mộng không thành thì sao…"

Nhạc Bolero từng bị miệt thị "sến sẩm" nhưng chúng ta đều biết rằng, sang hay hèn là do con người tự nhận. Không có căn bản phân định rõ ràng mà tất cả được quyết định bởi ý thức của người hát, cảm thụ của người nghe.

Chẳng hạn, những sáng tác của nhạc sĩ Lam Phương nếu danh ca Bạch Yến hát thì số đông bảo nghe rất sang, còn các giọng ca Thanh Tuyền. Chế Linh, Duy Khánh lại hợp với tầng lớp bình dân. Sự cống hiến nào cũng đáng trân trọng. Trào lưu chỉ là nhất thời, giai điệu sẽ là mãi mãi.

Vậy quan điểm của anh về cuộc tranh luận giữa Tùng Dương và Long Nhật về chuyện Bolero có khiến âm nhạc thụt lùi?

Không riêng gì âm nhạc, tất cả mọi lĩnh vực, nếu muốn phát triển phải có đa chiều, có phản biện, tranh luận để thảo luận đưa ra những mặt tích cực, hạn chế tiêu cực, lệch lạc. Nhìn vào hoạt động âm nhạc, tôi thấy lớp ca sĩ như Tùng Dương, Thanh Lam. Mỹ Linh… đều có kiến thức, sáng tạo nhất định, khẳng định giọng hát có cơ bản.

Nhưng như vậy không có nghĩa những gì mình được học sẽ thuyết phục được công chúng mà với người nghệ sĩ, không gì thuyết phục hơn là hát những bài hát vượt thời gian. Nhiệm vụ của người nghệ sĩ là sáng tạo, cống hiến cái mới, có sức sống hơn là tranh tụng những thành quả của mình. Hãy trả cho khán giả quyền định cao thấp, nhiều ít, đỉnh cao hay vực sâu…

Giám khảo chỉ thích chứng tỏ mình

Nói đến sự phát triển của âm nhạc, người ta thường nói đến môi trường, đến con người. Vậy với những điều kiện như hiện nay có thực sự phù hợp với Bolero?

Trước đây và bây giờ có sự khác biệt khá lớn. Chẳng hạn, ngày xưa nhạc sĩ, hãng tư nhân quyết định thu nhập cho nghệ sĩ và chỉ khi có tác phẩm hay họ mới nhận. Ngoài ra, nhiều nhạc sĩ đã viết riêng tác phẩm cho từng giọng ca, hòa âm riêng cho từng hãng làm nên bản sắc âm nhạc.

Khi ca sĩ hát, thu âm thì nhạc sĩ cũng có mặt ở đó, lắng nghe, cảm nhận trước khi ra mắt khán giả. Bây giờ, mọi thứ thay đổi, đời sống nâng cao, nghĩ tích cực ra thì không thể tệ hơn xưa được. Cần người tâm huyết, có kiến thức để sáng tác thêm nhiều nhạc phẩm Bolero cho thời đại hôm nay. Điều đó buộc nghệ sĩ, người kinh doanh âm nhạc phải có kiến thức để cống hiến nên những tác phẩm nhạc Bolero cho bây giờ, nếu không đó mãi là lỗ hổng.

Bốn HLV của Thần tượng Bolero 2016

Theo anh, có nên dẹp bỏ những cuộc thi bị một số ý kiến cho là sai lệch tinh thần Bolero như Thần tượng Bolero không?

Trước hết, chúng ta nên mừng là còn có chủ đề Bolero, có sự phát hiện ra những giọng ca tranh tài. Điều này thể hiện sự quan tâm về điệu nhạc tưởng đã lui vào dĩ vãng. Khi có sân chơi cho Bolero, những người mến mộ điệu nhạc ấy như tôi sẽ là khán giả. Tuy nhiên, đánh giá khách quan của cá nhân tôi thì những người tổ chức chương trình cần có kiến thức, tầm nhìn xã hội rộng để chương trình đạt được chuẩn mực.

Cũng một chương trình về nhạc xưa, ở Châu Âu, Châu Mỹ, những phiên bản gốc có sức cuốn hút lạ kì, đầy tính nghệ thuật. Khi hội đồng tư vấn nắm chắc nội dung, không thể nào sản sinh ra những biến tướng. Câu chuyện của chúng ta bây giờ là đã có sân chơi rồi, làm sao chọn được người có chuyên môn chỉ đạo nghệ thuật, giám khảo phải có tầm nhìn nghệ thuật rộng và phát hiện tài năng.

Thực tế, ở ta, những game show The Voice, Idol mùa đầu theo dõi còn hứng thú ít nhiều nhưng sau đó cứ nhạt dần đều vì yếu tố chú trọng phát hiện tài năng không được quan tâm, nhiều giám khảo nhăm nhăm chứng tỏ mình, trội hơn cả thí sinh. Có những chương trình giám khảo tên tuổi nhưng sự nghiệp và kiến thức âm nhạc không phù hợp Bolero mà cũng được mời ngồi chấm thì chắc chắn lệch về chuẩn mực. Họ chứng minh độ "hot", giàu sang, fan khủng... hơn là kiến thức của mình.

Người vừa làm nghề, vừa là khán giả như tôi cần biết đến tài năng, cảm xúc của thí sinh hơn là nơi trình diễn cá tính của giám khảo!

Nhạc Bolero có gốc hàn lâm, sến nhưng sang, vậy đời sống của người hát nhạc Bolero ở ta đã thực sự sang chưa? Vì sao vẫn còn nhiều nhạc sĩ, ca sĩ chưa được tôn vinh đúng nghĩa?

Thành công với một người nghệ sĩ ngoài tài năng còn phụ thuộc vào may mắn. Ví như một ca sĩ gặp được nhạc sĩ viết riêng cho mình những bài hát bất hủ, được nhà tổ chức đưa giọng hát đến quần chúng, trúng thời điểm, xu hướng thì họ thành thần tượng của khán giả. Khi đã nổi tiếng, đa số họ có đời sống sung túc.

Những nghệ sĩ ở hải ngoại tôi biết như Thanh Tuyền, Hương Lan… đều sung túc, đổi đời so với trước khi đi hát. Còn chuyện có giữ được vàng son một thuở hay không lại là câu chuyện của cá nhân mỗi người mà nói xa xôi ra, đó thuộc về định mệnh.

Chẳng riêng gì các nghệ sĩ cống hiến nhiều chưa được tôn vinh đúng nghĩa mà còn nhiều người, nhiều thành phần như thế. Ví dụ, có những bác sĩ giỏi, có tâm nhưng đang lọ mọ mãi đâu đó còn có bác sĩ thẩm mỹ gặp thời phất lên thành nhà đại tài được đông đảo ca ngợi. Đó là điều hết sức bình thường và chúng ta nên chấp nhận.

Chúng ta có nên so sánh người hát Bolero bây giờ và ngày xưa không?

Đừng so sánh như vậy! Vì con người bây giờ khác xưa và ngay cả ngày xưa, người hát cũng chẳng ai giống ai. Hơn nữa, người hát Bolero bây giờ không may mắn có được nhiều tác phẩm viết riêng cho mình như ngày xưa nên chưa thể định hình được.

Nếu tính những cái tên nghệ sĩ trẻ để lại dấu ấn nhất định thì có thể kể đến: Quang Lê, Đan Nguyên, Cẩm Ly, Vân Khánh…Mỗi điệu nhạc sẽ có 1 thế hệ mới và họ cần được phát hiện, đầu tư, quản lý bằng nhiều hình thức khác nhau. Những tác phẩm hay sẽ chắp cánh cho giọng hát vượt thời gian.

Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện!

T.Phương/Báo Gia đình & Xã hội