Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Quán quân 'Giọng hát Việt nhí': Người lấy lại hào quang, người mắc kẹt vì ồn ào
Xem - nghe - đọc - 2 giờ trướcĐều thành danh khi chiến thắng cuộc thi "Giọng hát Việt nhí" nhưng con đường sự nghiệp của những ca sỹ trẻ này người thuận lợi, kẻ truân chuyên.
Bố là tài xế, mẹ nhân viên văn phòng của Á hậu quê xứ Huế lần đầu xuất hiện cùng con gái
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Á hậu Trương Tâm Như mới trở về Huế gặp gia đình sau 1 tháng hành trình Miss World Vietnam 2025. Cô chia sẻ về hành trình và sự hy sinh của bố - tài xế xe tải và mẹ nhân viên văn phòng.
Đôi chân dài của Lisa - con gái Hồ Ngọc Hà gây chú ý
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Lisa - con gái Hồ Ngọc Hà xuất hiện giữa đám đông và trở thành tâm điểm chú ý khi sở hữu gen trội từ mẹ. Cô bé không chỉ có đôi chân dài mà còn tạo dáng như người mẫu chuyên nghiệp.
Hoa hậu quê Hải Phòng gây chú ý ở Mỹ
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - NTK Linh San - người làm nên nhiều trang phục dự thi quốc tế cho các Hoa hậu Việt - gây bất ngờ khi tiết lộ tình trạng hiện tại của vợ chồng Phạm Hương ở Mỹ.
Tăng Duy Tân và Bích Phương gây bão mạng
Giải trí - 17 giờ trướcTăng Duy Tân và Bích Phương được cho ngầm xác nhận chuyện tình cảm sau nhiều khoảnh khắc chung khung hình và cùng xuất hiện công khai tại sự kiện.
Trang Pháp nhận cú sốc tại 'Đạp gió', khán giả bất bình về kết quả
Giải trí - 19 giờ trướcGĐXH - Dù có màn trình diễn bùng nổ nhưng đội của Trang Pháp vẫn thua điểm khiến khán giả tranh cãi "nảy lửa" về kết quả.
Tác giả Lý Tứ ra mắt 2 tác phẩm về Phật pháp
Xem - nghe - đọc - 19 giờ trướcGĐXH - Tác giả Lý Tứ đã có nhiều năm dày công nghiên cứu và viết nhiều cuốn sách về Phật pháp. Mới đây, ông tiếp tục cho ra mắt 2 tác phẩm mang đậm hơi thở của đạo và đời.
Nhà báo Lại Văn Sâm tham gia 'Anh trai vượt ngàn chông gai' mùa 2?
Giải trí - 21 giờ trướcGĐXH - Ekip thực hiện "Anh trai vượt ngàn chông gai" mùa 2 tung ra gợi ý khiến khán giả liên tưởng tới nhà báo Lại Văn Sâm, MC Đinh Tiến Dũng sẽ tham dự chương trình.
Nữ NSƯT trẻ đẹp, sinh con gái từ khi mới ngoài đôi mươi, hiện tận hưởng cuộc sống làm mẹ đơn thân bình yên
Giải trí - 22 giờ trướcGĐXH - NSƯT Kim Tuyến không chỉ nổi tiếng nhờ sắc vóc mà còn bởi tài năng nổi trội. Ở tuổi U40, cô làm mẹ đơn thân, nuôi dạy con gái khôn lớn, trưởng thành.
Ca sĩ Thiện Nhân phản bác
Câu chuyện văn hóa - 22 giờ trướcCa sĩ Thiện Nhân tiếp tục đăng tải bài viết dài trên trang cá nhân để phản bác thông tin mà người thân đưa ra. Nữ ca sĩ cho biết đang bị người thân chiếm đoạt tài sản.
Cuộc sống của Đan Trường ở Mỹ: Nhà biệt thự nhưng thích làm nông dân
Câu chuyện văn hóaGĐXH - Ca sĩ Đan Trường đang tận hưởng cuộc sống ở Mỹ kết hợp biểu diễn cả trong nước và hải ngoại. Những ngày rảnh rỗi, nam ca sĩ tự tay chăm sóc nhà cửa, trồng hoa, cây cối, cắt cỏ... mà không cần thuê người làm.