Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Nhã Phương khoe vòng eo săn chắc 'như chưa từng mang bầu' sau 14 ngày sinh con thứ 3
Thế giới showbiz - 2 giờ trướcGĐXH - Sau khi sinh con thứ ba được 14 ngày, diễn viên Nhã Phương khoe vòng eo săn chắc 'như chưa từng mang bầu'.
Ba 'mẹ bỉm' Ngọc Hân, Mai Ngọc, Ngô Mai Phương hội ngộ gây chú ý
Giải trí - 3 giờ trướcGĐXH - Ba mẹ bỉm sữa Ngọc Hân, Mai Ngọc và Ngô Mai Phương hội ngộ chia sẻ khoảnh khắc ấm áp. Những câu chuyện về chăm sóc con cái và tình bạn thân thiết của họ thu hút sự quan tâm.
Âm nhạc đỉnh cao và vẻ đẹp thiên nhiên Ninh Bình trong MV 'Song From A Secret Garden'
Xem - nghe - đọc - 5 giờ trướcGĐXH - MV "Song From A Secret Garden - Secret Garden in Vietnam" đưa người xem khám phá Ninh Bình - vùng đất di sản của Việt Nam.
Nữ diễn viên đóng Thiếu tá, 'người tình màn ảnh' của Steven Nguyễn trên phim VTV
Giải trí - 5 giờ trướcDiễn viên Minh Trang sở hữu vẻ ngoài xinh đẹp như hoa hậu, đóng vai Thiếu tá Lam Anh, đơn phương yêu Trung tá Kiên (Steven Nguyễn) trên phim giờ vàng VTV.
Hồng Diễm gây sốt với hình ảnh táo bạo, điều khiến fan chú ý là bình luận của Mạnh Trường
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Hồng Diễm hiếm hoi diện áo xẻ ngực, khoe trọn vẻ ngoài quyến rũ khiến khán giả và đồng nghiệp không khỏi trầm trồ.
Trước khi làm đạo diễn phim của Mỹ Tâm, Mai Tài Phến là ai, tài năng ra sao?
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Mai Tài Phến mới đây đã trở thành đạo diễn của phim do Mỹ Tâm làm nhà sản xuất. Trước khi có vai trò mới, nam diễn viên làm gì và tài năng ra sao?
Nam diễn viên quê Phú Thọ đang gây tranh cãi trong phim 'Đồng hồ đếm ngược' là ai?
Giải trí - 9 giờ trướcGĐXH - Diễn viên Bình An với vai Chiến đang gây tranh cãi trong bộ phim "Đồng hồ đếm ngược", được phát sóng trên VTV3 .
Bị từ chối phũ phàng, con gái Thượng tướng tỏ ra lạnh lùng với Trung tá Minh Kiên
Xem - nghe - đọc - 10 giờ trướcGĐXH - Dù cố gắng chào hỏi một cách niềm nở nhưng Trung tá Minh Kiên lại nhận về thái độ lạnh lùng của Lam Anh.
Đỗ Duy Nam tiết lộ điều đặc biệt về chương trình thay thế 'Táo Quân' đêm Giao thừa 2026
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Chương trình "Quảng trường mùa xuân" được phát sóng vào 20h tối 29 Tết (ngày 16/2) trên sóng VTV với nhiều tiết mục đặc sắc.
Con trai Đàm Vĩnh Hưng đóng MV Tết
Giải trí - 15 giờ trướcGĐXH - Bé Polo - con trai Đàm Vĩnh Hưng mới đây đã được bố cho tham gia MV Tết. Cậu bé càng lớn càng đáng yêu như thiên thần.
Thí sinh cao nhất cuộc thi 'Giọng hát Việt nhí' giờ ra sao?
Câu chuyện văn hóaTiểu Bình là thí sinh từng ghi dấu ấn tại "Giọng hát Việt nhí" năm 2021 với chất giọng ấn tượng cùng chiều cao nổi bật 1m73 khi mới 13 tuổi.