Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Phản ứng của Đặng Thu Thảo khi được khen 'đẹp nhất Việt Nam'
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Đặng Thu Thảo gây sốt với bộ ảnh áo dài truyền thống. Khán giả không ngớt lời khen ngợi vẻ đẹp của cô nhưng cách phản hồi của nàng hậu mới khiến nhiều người thiện cảm.
Hôn nhân hơn 10 năm của cặp vợ chồng sao Việt tuổi Ngọ
Câu chuyện văn hóa - 6 giờ trướcSau hơn một thập kỷ chung sống, cặp vợ chồng nổi tiếng này luôn hỗ trợ, làm điểm tựa cho nhau trong công việc và đời sống.
Nữ diễn viên tuổi Ngọ nổi tiếng phim giờ vàng có đời thực hạnh phúc bên con trai nhỏ, hài lòng với hiện tại
Giải trí - 8 giờ trướcGĐXH - Phan Minh Huyền sinh năm 1990 cầm tinh tuổi Ngọ, nữ diễn viên được khán giả yêu mến qua các phim giờ vàng trên sóng VTV. Ngoài sự nghiệp thăng hoa, cô còn có cuộc sống an yên bên con trai nhỏ.
NSND Trọng Trinh: Tết cổ truyền là khoảnh khắc đặc biệt không gì thay thế được
Câu chuyện văn hóa - 10 giờ trướcĐối với NSND Trọng Trinh, Tết cổ truyền là thời khắc thiêng liêng không gì có thể thay thế. Gia đình ông vẫn luôn duy trì phong tục đón Tết truyền thống.
Phim Tết có sự xuất hiện của Xuân Hinh bị truyền thông 'bẩn', NSX nói gì?
Câu chuyện văn hóa - 12 giờ trướcGĐXH - Trước những thông tin sai lệch về phim Tết 'Mùi phở', đạo diễn - NSX phim Minh Beta đã phải lên tiếng làm rõ.
"Em xinh" Pháo, LyLy nói gì về "gã chồng hư" Vĩnh Đam trong phim Thỏ Ơi!!?
Câu chuyện văn hóa - 15 giờ trướcSau khi Thỏ Ơi!! cán mốc 100 tỷ, dàn diễn viên liên tục chia sẻ hậu trường thú vị. LyLy và Pháo đã có những góc nhìn riêng về nhân vật "chồng hư" Vĩnh Đam trong phim.
Chụp hình Tết cùng Đen Vâu, Hoàng Thùy Linh gọi khoảnh khắc chung đôi là 'vị nhà'
Giải trí - 16 giờ trướcGĐXH - Hoàng Thùy Linh tối mùng 4 Tết đã khoe ảnh chụp cùng Đen Vâu. Cô còn hạnh phúc gọi bộ ảnh này là "vị nhà".
Dấu ấn điện ảnh Việt bùng nổ 'bom tấn', kỷ lục doanh thu phòng vé
Giải trí - 20 giờ trướcGĐXH - Hàng loạt phim "bom tấn" như "Mưa đỏ", "Tử chiến trên không", "Địa đạo" đã góp phần thúc đẩy thị trường phim Việt năm 2025 có doanh thu lên đến gần 3.000 tỷ đồng.
Nhan sắc nữ chính trong phim Tết "Nhà ba tôi một phòng" của Trường Giang
Giải trí - 20 giờ trướcĐoàn Minh Anh đảm nhận vai nữ chính An trong phim Tết "Nhà ba tôi một phòng" của đạo diễn Trường Giang.
Văn Mai Hương 'Thỏ ơi' không xem hôn nhân là đích đến bắt buộc của hạnh phúc
Giải trí - 1 ngày trướcGĐXH - Văn Mai Hương lần đâu chạm ngõ điện ảnh nhưng cô đã có thoại viral khắp mạng xã hội với phim "Thỏ ơi". Trong phim là người vợ với nhiều vết xước trong hôn nhân, ngoài đời, nữ ca sĩ lại có quan điểm rất khác.
Nữ NSND tuổi Ngọ quê Bắc Ninh có cuộc sống hạnh phúc bên chồng là tài tử điện ảnh
Thế giới showbizGĐXH - NSND Hồng Vân sinh năm 1966 tuổi Ngọ, chị được mệnh danh là bà trùm sân khấu ở phía Nam. Ngoài sự nghiệp thành công rực rỡ chị còn có hôn nhân viên mãn bên chồng tài tử Lê Tuấn Anh.