Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Trước khi bị bắt vì liên quan đến ma túy, Long Nhật từng 'cãi lời' cha để theo đuổi giấc mơ ca hát
Giải trí - 1 giờ trướcGĐXH - Long Nhật mới đây cùng ca sĩ Sơn Ngọc Minh bị bắt vì liên quan đến ma túy. Trước đó, để theo đuổi con đường nghệ thuật và đam mê ca hát, nam ca sĩ từng cãi lời cha.
Ali Thục Phương, Thái Vũ và Võ Hoài Vũ góp mặt trong phim sắp lên sóng VTV1
Giải trí - 1 giờ trướcGĐXH - Dàn diễn viên trẻ Thái Vũ, Võ Hoài Vũ và Ali Thục Phương góp mặt trong bộ phim "Phía bên kia thành phố" sắp lên sóng VTV1.
Không cầu kỳ ngoại hình, Hoắc Kiến Hoa vẫn khiến fan bất ngờ vì điều này
Giải trí - 3 giờ trướcGĐXH - Không chạy theo hình ảnh hào nhoáng hay chăm chút quá mức cho ngoại hình, Hoắc Kiến Hoa vẫn giữ được sức hút riêng nhờ phong thái điềm đạm và đời tư kín tiếng.
Tin sao ngày 24/5: Hoa hậu Đoàn Thiên Ân có khuôn mặt đẹp nhất năm, Tăng Duy Tân lãng mạn bên Bích Phương
Giải trí - 5 giờ trướcGĐXH - Hoa hậu Đoàn Thiên Ân nhận giải "Gương mặt đẹp nhất năm" tại lễ trao giải ELLE Beauty Awards 2026, trong khi đó Tăng Duy Tân và Bích Phương gây chú ý khi có phút giây thân mật trong chuyến đi chơi.
Tuấn Hưng dừng show ở ban công nhà riêng
Câu chuyện văn hóa - 5 giờ trướcTuấn Hưng quyết tâm làm đêm nhạc tại Hà Nội vào tháng 6 vì muốn duy trì thương hiệu "Góc ban công", đưa thương hiệu này tới không gian biểu diễn chuyên nghiệp hơn thay vì hát tại nhà riêng như trước.
'Nghệ sĩ dùng chất cấm không phải vì áp lực mà là sự tha hoá'
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - Chứng kiến hàng loạt người nổi tiếng bị bắt vì liên quan ma túy thời gian gần đây, nhạc sĩ Tô Hiếu không khỏi xót xa khi câu định kiến "xướng ca vô loài" vốn đã đau lòng, nay lại bị bồi thêm câu "nghệ sĩ – ma túy".
Cuộc sống của Jennifer Phạm ở tuổi 41
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - Hoa hậu Jennifer Phạm ở tuổi 41 có sự nghiệp ổn định, cuộc sống viên mãn bên doanh nhân Đức Hải.
Có tin vui ở tuổi trung niên, Thúy Diễm được chồng cưng chiều
Giải trí - 18 giờ trướcGĐXH - Thúy Diễm mang thai ở tuổi 39, ông xã Lương Thế Thành nhắc nhở một câu khiến fan ngưỡng mộ.
Hà Anh Tuấn hỗ trợ bé gái 2 tuổi mồ côi mẹ được ghép gan thành công và hành trình làm thiện nguyện bền bỉ khiến nhiều người ngưỡng mộ
Thế giới showbiz - 19 giờ trướcGĐXH - Không chỉ được yêu mến bởi giọng hát và hình ảnh nghệ sĩ văn minh, Hà Anh Tuấn nhiều năm qua còn âm thầm ghi dấu trong lòng công chúng bằng hành trình thiện nguyện bền bỉ, đặc biệt dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Lisa - Con gái út nhà Khánh Thi và Phan Hiển tiếp tục 'gây sốt' nhờ vẻ đẹp 'đánh bại AI'
Giải trí - 19 giờ trướcGĐXH - Con gái út nhà Khánh Thi và Phan Hiển tiếp tục trở thành tâm điểm mạng xã hội khi loạt hình ảnh mới được chia sẻ nhận về hàng nghìn lượt yêu thích chỉ sau thời gian ngắn.
Cuộc sống của Jennifer Phạm ở tuổi 41
Giải tríGĐXH - Hoa hậu Jennifer Phạm ở tuổi 41 có sự nghiệp ổn định, cuộc sống viên mãn bên doanh nhân Đức Hải.