Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
'Đạo diễn hầu tòa' Lê Minh từng đứng sau loạt phim truyền hình gây sốt một thời
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Đạo diễn Lê Minh quen mặt với khán giả truyền hình qua nhiều bộ phim dài tập như "Dốc sương mù", "Ảo vọng", "Vực thẳm vô hình"...
40 năm sau ngày phát sóng phim 'Biệt động Sài Gòn', nữ nghệ sĩ đóng vai 'cô bán cháo vịt' giờ ở đâu, ra sao?
Giải trí - 7 giờ trướcGĐXH - Nghệ sĩ Thúy An cùng dàn diễn viên trong phim "Biệt động Sài Gòn" được khán giả yêu thương qua 4 thập kỷ bởi lối diễn xuất tinh tế. Hiện tại, nữ nghệ sĩ ở tuổi xế chiều không theo nghề và kín tiếng bên gia đình ở trời Âu.
Diễn biến bất ngờ phiên xử đạo diễn phim hình sự ‘vực thẳm vô hình’
Giải trí - 9 giờ trướcGĐXH – Từng thành công với những thước phim hình sự tôn vinh công lý, đạo diễn Lê Minh lại vướng vòng lao lý khi chọn cách "đòi nợ" bằng cách tạt chất bẩn vào nhà con nợ. Chỉ vì một phút thiếu kiềm chế, vị đạo diễn tài năng đã tự đẩy mình xuống "vực thẳm" đời thực.
Hua Mạ - Vẻ đẹp kỳ vĩ miền Đông Bắc
Xem - nghe - đọc - 9 giờ trướcGĐXH - Hua Mạ được mệnh danh là hang động kỳ quan quy mô nhất tại khu vực phía Bắc Việt Nam. Bên trong là cả một "rừng" thạch nhũ và măng đá muôn hình vạn trạng.
Khoe khoảnh khắc con gái 9 tháng tuổi, Ngô Thanh Vân gây tranh cãi
Giải trí - 10 giờ trướcGĐXH - Ngô Thanh Vân gây tranh cãi khi chia sẻ khoảnh khắc đáng yêu của con gái 9 tháng tuổi. Nữ diễn viên phản hồi ý kiến trái chiều từ cư dân mạng và khẳng định tình yêu dành cho con.
Thiếu gia tập đoàn Hải Minh muốn đẩy nhanh đầu tư cho Hoa hậu Vi Minh
Xem - nghe - đọc - 10 giờ trướcGĐXH - Thiếu gia Hải Đăng đã đến công ty và chất vấn Quỳnh Mai bày tỏ nóng lòng vì chưa thấy chiến lược xây dựng hình ảnh cho Hoa hậu Vi Minh.
Phim của vợ chồng Thanh Thúy - Đức Thịnh: Khởi đầu chậm nhưng về sau được nhiều gia đình chọn lựa
Giải trí - 11 giờ trướcGĐXH - Phim "Trùm Sò" của vợ chồng Thanh Thúy - Đức Thịnh có khởi đầu được xem là không ổn nhưng hiện tại nhiều gia đình đã lựa chọn mua vé xem phim.
Ngọc Huyền bị đổ tội trộm 5 cây bạc trong 'Ngược đường ngược nắng'
Xem - nghe - đọc - 11 giờ trướcGĐXH - Vụ mất 5 cây bạc của bà Mão đã đẩy Mai vào tình huống bị nghi ngờ ăn trộm, cô dự định báo công an để tự minh oan.
Con gái Hồng Đăng khóc nức nở, phản ứng của nam diễn viên khiến fan bất ngờ
Giải trí - 12 giờ trướcGĐXH - Bà xã Hồng Đăng đăng tải khoảnh khắc nam diễn viên và con gái mắt đỏ hoe khiến nhiều người bất ngờ.
Lương Thế Thành hé lộ cái kết 'trả nghiệp' trong 'Bóng ma hạnh phúc'
Giải trí - 14 giờ trướcGĐXH - Lương Thế Thành bất ngờ hé lộ cái kết của nhân vật Hoàng Dũng trong "Bóng ma hạnh phúc" khiến khán giả càng thêm tò mò.
Nỗi buồn hiện tại của NSND Công Lý
Giải tríGĐXH - NSND Công Lý có rất nhiều năm cống hiến cho làng kịch lẫn phim ảnh Việt Nam, tuy nhiên vì bạo bệnh nên anh phải tạm gác lại tất cả đam mê. Nhiều lúc nhìn thấy đồng nghiệp đi diễn, anh cảm thấy tiếc nuối và nhớ nghề.