Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Điều ít biết về sao nhí Thái Lan 12 tuổi mặt xinh, diễn hay đang khuấy đảo phòng vé Việt
Giải trí - 3 giờ trướcGĐXH - Với diễn xuất “xuất quỷ nhập thần” trong phim “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng”, sao nhí Nina Nutthacha Jessica Padovan người Thái Lan thu hút sự chú ý của khán giả.
Đời thực ở tuổi xế chiều của nữ NSƯT mang quân hàm Đại tá, vào vai ni cô Huyền Trang trong 'Biệt động Sài Gòn'
Giải trí - 3 giờ trướcGĐXH - Sau 40 năm, khán giả thế hệ 7X, 8X vẫn nhớ mãi từng nghệ sĩ trong phim “Biệt động Sài Gòn”. Trong số đó có NSƯT Thanh Loan – người vào vai ni cô Huyền Trang với đôi mắt buồn, đẹp.
Phim Việt nào đang có doanh thu cao nhất đường đua phim dịp nghỉ lễ 30/4-1/5?
Xem - nghe - đọc - 4 giờ trướcGĐXH - Theo thống kê của Box Office Vietnam, phim “Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng” của Đạo diễn Đỗ Quốc Trung đang thống lĩnh cuộc đua phòng vé phim chiếu rạp dịp nghỉ lễ 30/4-1/5.
Hồng Đào bất ngờ từ 'mẹ chồng hụt' thành 'mẹ ruột' của Phương Anh Đào trong phim của Vũ Ngọc Đãng
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH - Nếu như trong “bom tấn” điện ảnh Mai của Trấn Thành, Hồng Đào là “mẹ chồng hụt” thì ở phim mới, chị trở thành “mẹ ruột” của Phương Anh Đào. Thông tin này khiến người hâm mộ rất tò mò về bộ phim.
Mẹ chồng H'Hen Niê lại gây chú ý
Giải trí - 8 giờ trướcGĐXH - Chồng H'Hen Niê chia sẻ khoảnh khắc dễ thương của mẹ bên cháu nội. Bé Harley nhà H'Hen Niê thu hút sự chú ý với nụ cười hồn nhiên khi tập bơi.
Phan Hiển công khai khen Khánh Thi một câu mà phụ nữ ai cũng muốn nghe
Giải trí - 8 giờ trướcGĐXH - Phan Hiển tiếp tục “nịnh vợ” Khánh Thi bằng một cụm từ mà bất kể chị em nào cũng muốn nghe. Nam kiện tướng dancesport khen vợ có làn da trắng phát sáng khi đi biển.
Từ người phát tờ rơi, dọn vệ sinh ở quán cà phê đến nam diễn viên chiếm lĩnh phòng vé Việt
Câu chuyện văn hóa - 15 giờ trướcViệc đóng cùng lúc hai phim công chiếu giữa cuộc chiến điện ảnh sôi động nhất trong năm cho thấy bước ngoặt lớn của diễn viên Võ Tấn Phát. Trong quá khứ, nam diễn viên từng làm nhiều nghề, kể cả dọn vệ sinh, phát tờ rơi để có chi phí trang trải cuộc sống và theo đuổi đam mê diễn xuất.
Khoảnh khắc đáng yêu của con trai, con gái MC Hạnh Phúc
Giải trí - 1 ngày trướcGĐXH - MC Hạnh Phúc chia sẻ hình ảnh gia đình trong dịp lễ dài. Fan thích thú với khoảnh khắc đáng yêu của bé Voi, bé Trứng nhà nam MC.
Con trai Đoàn Văn Hậu gây chú ý trong ngày đặc biệt
Giải trí - 1 ngày trướcGĐXH - Nhân dịp sinh nhật con trai 2 tuổi, vợ chồng Đoàn Văn Hậu - Doãn Hải My đã đăng lại bộ ảnh gia đình gây chú ý.
Diễn viên phim ‘Bước chân vào đời’ tiết lộ nguồn gốc nghệ danh Quỳnh Kool
Giải trí - 1 ngày trướcGĐXH – Nữ diễn viên phim “Bước chân vào đời” tiết lộ, cái tên Quỳnh Kool xuất hiện từ năm cô học cấp 2 do một người bạn đặt cho. Cái tên ấy đã gắn bó với cô nhiều năm như một nhân duyên định sẵn.
Phan Hiển công khai khen Khánh Thi một câu mà phụ nữ ai cũng muốn nghe
Giải tríGĐXH - Phan Hiển tiếp tục “nịnh vợ” Khánh Thi bằng một cụm từ mà bất kể chị em nào cũng muốn nghe. Nam kiện tướng dancesport khen vợ có làn da trắng phát sáng khi đi biển.