Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
Cuộc sống tuổi U40 của Hoa hậu Phạm Hương ở Mỹ, hôn nhân không trục trặc như lời đồn
Giải trí - 2 giờ trướcGĐXH - Hoa hậu Phạm Hương đã có 8 năm sinh sống tại Mỹ, ở tuổi U40 nhan sắc của người đẹp ngày càng đằm thắm và cuốn hút hơn theo thời gian.
Cười ra nước mắt với món quà sinh nhật 'lạ đời' của ca sĩ Hòa Minzy tặng cầu thủ Văn Toàn
Giải trí - 15 giờ trướcGĐXH - Trong làng giải trí và thể thao Việt Nam, tình bạn giữa ca sĩ Hòa Minzy và cầu thủ bóng đá Văn Toàn luôn khiến khán giả ngưỡng mộ bởi sự chân thành và không kém phần "lầy lội". Mới đây, nhân dịp sinh nhật của chàng tiền đạo quê Hải Dương, nữ ca sĩ gốc Bắc Ninh đã kỳ công chuẩn bị một món quà mà theo cô là "chắc chắn Toàn sẽ rất thích", nhưng sự thật phía sau lại khiến khổ chủ chỉ biết “cười trừ”.
Bố vợ Đoàn Văn Hậu bị 'vạ lây'
Giải trí - 15 giờ trướcGĐXH - Scandal của Đoàn Văn Hậu khiến gia đình Doãn Hải My, đặc biệt là bố vợ - ông Doãn Thanh Sơn cũng bị "vạ lây".
Cuộc sống ở Mỹ của Hoa hậu quê Hải Phòng
Giải trí - 17 giờ trướcGĐXH - NTK Linh San tiếp tục hé lộ cuộc sống ở Mỹ của vợ chồng Hoa hậu Phạm Hương khiến khán giả ngưỡng mộ.
Các con Ốc Thanh Vân thấu hiểu và đồng ý quyết định trở về Việt Nam của mẹ
Thế giới showbiz - 18 giờ trướcGĐXH - Ốc Thanh Vân mới đây trong một talkshow đã chia sẻ cảm xúc tiêu cực khi ở Úc của mình. Tuy nhiên, trong thời gian đó, cô nhận được sự thấu hiểu của các con và đã trở về Việt Nam ổn định cuộc sống.
Bức ảnh 'gây bão' của Á hậu lấy chồng từ năm 20 tuổi cùng Hoa hậu Thanh Thủy, Trần Tiểu Vy
Giải trí - 19 giờ trướcGĐXH - Bức ảnh của Á hậu Tường San, Hoa hậu Thanh Thủy và Trần Tiểu Vy thu hút sự chú ý từ người hâm mộ. Khán giả không ngừng khen ngợi sắc vóc và thần thái 3 nàng hậu.
Doãn Quốc Đam vào vai sợ vợ, tiết lộ nhân duyên với đạo diễn Đức Thịnh
Xem - nghe - đọc - 20 giờ trướcGĐXH - Doãn Quốc Đam đã có sự hợp tác thú vị với vợ chồng đạo diễn Đức Thịnh trong bộ phim điện ảnh mang đậm màu sắc dân gian.
Ngọc Huyền bị 'cấm cửa' với Đình Tú trong 'Ngược đường ngược nắng'
Xem - nghe - đọc - 20 giờ trướcGĐXH - Mai vừa vào đến sân nhà thì trực tiếp chứng kiến cảnh bà Diện đang nói xấu Mai với Hồng.
Subeo - con trai Hồ Ngọc Hà công khai xuất hiện cùng bạn gái, khoe thần thái sang trọng
Giải trí - 22 giờ trướcGĐXH - Subeo mới 16 tuổi nhưng đã "trổ mã" thành một chàng trai khôi ngô, nam tính và cuốn hút bởi thần thái sang trọng. Mới đây, Subeo còn gây chú ý khi xuất hiện cùng bạn gái.
Con gái Hồ Ngọc Hà, Đoan Trang như mẫu nhí, lộ tiềm năng nghệ sĩ đa năng tương lai
Giải trí - 22 giờ trướcGĐXH - Sol, Lisa - con gái Hồ Ngọc Hà, Đoan Trang có điểm chung là vóc dáng thanh mảnh và đôi chân thon dài như một mẫu nhí thực sự. Ngoài ra, hai cô bé còn được bố mẹ đầu tư phát triển năng khiếu nghệ thuật từ rất sớm.
Cuộc sống của Đan Trường ở Mỹ: Nhà biệt thự nhưng thích làm nông dân
Câu chuyện văn hóaGĐXH - Ca sĩ Đan Trường đang tận hưởng cuộc sống ở Mỹ kết hợp biểu diễn cả trong nước và hải ngoại. Những ngày rảnh rỗi, nam ca sĩ tự tay chăm sóc nhà cửa, trồng hoa, cây cối, cắt cỏ... mà không cần thuê người làm.