Con hát, bố khen hay và câu chuyện xung đột lợi ích
GiadinhNet - Gương mặt thân quen 2014 đã khép lại với chiến thắng thuộc về Hoài Lâm. Liệu có ai giật mình khi biết rằng Hoài Linh là bố nuôi của ca sỹ Hoài Lâm, một trong các thí sinh của cuộc thi, và cũng chính là 1 trong 3 thành viên của Ban Giám khảo? Không bàn tới việc Hoài Lâm biểu diễn ra sao và giành ngôi quán quân có xứng đáng hay không, chỉ thấy có một sự xung đột lợi ích rất rõ ràng. Có lẽ ở bất kỳ nước phát triển nào, người ta nghe chuyện này sẽ tưởng là một trò đùa.
Hoài Linh: Một vai trò – hai lợi
ích
Đối chiếu vào trường hợp này, kể cả giả định trên thực tế là Hoài Linh rất công tâm và hoàn toàn không can thiệp vào kết quả còn Hoài Lâm là thí sinh xuất sắc nhất cuộc thi, thì vẫn có xung đột lợi ích. Và xung đột này xuất hiện ngay từ khi công bố danh sách giám khảo và thí sinh.

- Hoài Linh là giám khảo, có thể chấm điểm và nhận xét ưu ái cho con nuôi của mình. Tâm lý con người luôn có sự ưu ái dành cho người thân thiết. Đặc biệt, Hoài Linh còn là người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm, nên nguy cơ này càng cao. Trong dân gian cũng có câu "Con hát, mẹ khen hay".
- Quyết định bình chọn của công chúng có thể bị tác động bởi lời nhận xét của giám khảo. Tâm lý con người cũng dễ bịảnh hưởng bởi lời nói của người khác, đặc biệt nếu người đó có uy tín về mặt chuyên môn hoặc là người mình yêu mến. Mà Hoài Linh là một nghệ sỹ có tên tuổi, có uy tín và có lượng fan rất hùng hậu. Vì thế, có nguy cơ cao là fan của Hoài Linh cũng bình chọn cho Hoài Lâm. Những lời nhận xét rưng rưng cảm động và rất chân thành của Hoài Linh dành cho sự lựa chọn dòng nhạc dân gian của Hoài Lâm với tư cách là một người bố với con trong đêm chung kết cũng có thể khiến khán giả cảm động mà tăng thêm cảm tình cho Hoài Lâm.
- Hoài Linh là giám khảo, nhưng lại người dẫn dắt, định hướng nghệ thuật cho Hoài Lâm từ nhiều năm nay. Trong trường hợp này, Hoài Linh có thể tư vấn cho con nuôi của mình. Xung đột lợi ích ở đây là rất lớn luôn vì có nguy cơ anh tự chấm điểm và nhận xét cho tác phẩm mà anh hướng dẫn người khác trình bày. Trong đêm chung kết, chính Hoài Linh cũng không ngần ngại mà nhận xét sau tiết mục của Hoài Lâm với tư cách là một người bố trước khi nhận xét với tư cách là giám khảo: ““Bố cảm ơn con vì đã nghe lời bố, không phải nghe lời bố là hát trích đoạn này, mà nghe lời bố là con đã giữ dòng nhạc quê hương...".
Tôi xin nhấn mạnh là trên đây chỉ là những NGUY CƠ có thể xảy ra trong thực tế. Tôi hoàn toàn không có bằng chứng nào chứng minh những điều đó đã thực sự xảy ra. Tuy nhiên, như đã giải thích ở trên, xung đột lợi ích xuất hiện ngay từ NGUY CƠ, chứ không phải từ hậu quả.
Cũng cần nhắc tới việc Hoài Linh đã “tiến cử” một cậu con nuôi khác là Cao Hữu Thiên trình bày 1 ca khúc trong đêm chung kết. Rõ ràng đây là sự tận dụng vị trí để đưa người thân quen tham gia một chương trình phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia. Điều này cho thấy nguy cơ tận dụng vai trò giám khảo của Hoài Linh là có thể xảy ra.
Xung đột lợi ích: Xử lý ra sao?
Có một số ý kiến cho rằng, Gương mặt thân quen chỉ là một trò chơi truyền hình, và nhưng chương trình kiểu này phải có những “chiêu trò” để hút khách. Đồng ý rằng các cuộc thi mang tính chất giải trí phải có những điểm nhấn để thu hút người xem, nhưng không thể phá vỡ những nguyên tắc cơ bản để đảm bảo một cuộc thi lành mạnh.

Năm 2013, American Idol đã loại nhà sản xuất kiêm nhạc sỹ Dr. Luke ra khỏi ghế giám khảo cho mùa thi năm 2014 vì Dr. Luke đã ký hợp đồng sản xuất với Sony Music trong khi đó, Universal Music Group, đối thủ của Sony, lại năm bản quyền của American Idol. Như vậy dù chương trình chưa diễn ra và chưa có bên nào bị thiệt hại nhưng cả Ban tổ chức và Dr. Luke đều thống nhất rút tên anh ra khỏi vị trí giám khảo để tránh xung đột lợi ích.
Ngay cả với các giải thưởng giật lon bia, lon nước ngọt trúng thưởng TV, xe máy, các công ty cũng cấm người nhà của nhân viên tham gia. Một tình huống thường gặp trong cuộc sống là học bổng của các chính phủ nước ngoài thường cấm con em các đại sứ quán của nước đó dự thi. Tất cả đều để ngăn chặn xung đột lợi ích, mặc dù trong các tình huống đó, nguy cơ một nhân viên bất kỳ có thể can thiệp vào kết quả của một cuộc thi học bổng hay việc giật nắp lon trúng thưởng thấp hơn nhiều so với nguy cơ bố nuôi, với tư cách là 1 trong 3 thành viên của ban giám khảo, can thiệp vào kết quả thi của con.
Như vậy có thể thấy, cách xử lý thông thường là loại bỏ hoàn toàn xung đột lợi ích ngay cả khi chưa có hậu quả đáng tiếc nào xảy ra, trừ những trường hợp bất khả kháng. Đối chiếu với tình huống của Gương mặt thân quen, Ban tổ chức hoàn toàn có thể thay thế Hoài Linh bằng một nghệ sỹ khác để đảm nhiệm vai trò giám khảo. Chẳng nhẽ cả Việt Nam chỉ có Hoài Linh có thể ngồi “ghế nóng”?
Showbiz là một thế giới nhiều tiền và quyền lực chứ không phải chỉ là chốn để đùa vui. Những cuộc chơi với giải thưởng vài trăm triệu đồng, và mật độ xuất hiện dày đặc trên truyền hình quốc gia vào giờ vàng – điều mà có tiền chưa chắc đã mua được – khiến cho sự nghiêm túc và lành mạnh càng phải được coi trọng.
Lan Hương
MC Mai Ngọc: 'Tôi chỉ sợ bỏ lỡ lần đầu con gọi mẹ'
Giải trí - 47 phút trướcGĐXH - "Có những hôm tôi phải ra ngoài vì công việc một lúc thôi cũng thấy sốt ruột. Tôi cứ nghĩ, lỡ đúng lúc đó con biết đi, hay lần đầu tiên con gọi "mẹ" mà mình lại không có mặt thì sẽ tiếc lắm. Với tôi, những khoảnh khắc đầu tiên ấy chỉ đến một lần trong đời", MC Mai Ngọc chia sẻ.
Nữ Tiến sĩ quê Nghệ An gây chú ý với dấu mốc 20 năm ca hát, tiết lộ người đặc biệt ủng hộ cả vật chất và tinh thần
Giải trí - 1 giờ trướcGĐXH - Tiến sĩ Khánh Ly tổ chức liveshow "Khát vọng tình yêu" kỷ niệm 20 năm ca hát. Cô cho biết, ông xã dù không thích vợ diễn nhiều nhưng luôn ủng hộ về tinh thần và vật chất khi vợ làm liveshow này.
Tin sao 3/7: Tóc Tiên gây chú ý với thời trang khác lạ, Hoa hậu Tiểu Vy gợi cảm ở tuổi 26
Giải trí - 2 giờ trướcGĐXH - Ca sĩ Tóc Tiên gây chú ý với phong cách thời trang trẻ trung khi xuống phố, trong khi đó Hoa hậu Tiểu Vy nhận được nhiều lời khen ngợi trước nhan sắc gợi cảm ở tuổi 26.
NSƯT Quang Tèo có màn kén rể cho 'con gái' xinh như hoa hậu gây chú ý
Giải trí - 3 giờ trướcGĐXH - Ngẫu hứng biểu diễn một tiết mục văn nghệ trước khán giả, NSƯT Quang Tèo có màn kén rể cho "con gái" xinh như hoa hậu gây chú ý.
Siêu mẫu Hạ Vy có tin vui ở tuổi trung niên
Giải trí - 4 giờ trướcGĐXH - Siêu mẫu Hạ Vy vừa thông báo mang thai con thứ 4 ở tuổi 42. Chồng và 3 người con Hạ Vy đang háo hức chuẩn bị đón chào thành viên mới.
Tập cuối 'Phía bên kia thành phố': Cương và Khuê có tha thứ cho Tuyết Lan?
Xem - nghe - đọc - 4 giờ trướcGĐXH - Tuyết Lan cúi đầu xin lỗi vì chia rẽ Cương - Khuê khi hiểu lầm hai người bạn đã gây ra cái chết cho anh trai.
Trùm ma túy muốn dùng 'thẻ đen' để con gái về ở với mình
Xem - nghe - đọc - 5 giờ trướcGĐXH - Lão Công mong muốn có một cô con gái ruột từ lâu nên sau khi nhận con đã muốn Mai về ở hẳn với mình.
Quang Lê khoe ảnh thăm nhà hơn 200 tỷ đồng của Lệ Quyên, thực hư khối tài sản giàu có của nữ ca sĩ
Giải trí - 6 giờ trướcGĐXH – Lệ Quyên mới đây tiếp tục khiến mạng xã hội xôn xao khi Quang Lê chia sẻ khoảnh khắc đến thăm căn nhà được cho là trị giá hơn 200 tỷ đồng của cô. Không chỉ sở hữu bất động sản giá trị, nữ ca sĩ còn gây chú ý bởi cuộc sống giàu có, sang trọng và đẳng cấp.
Mối quan hệ Miu Lê và Tăng Nhật Tuệ hơn 10 năm trước
Giải trí - 8 giờ trướcGĐXH - Miu Lê và Tăng Nhật Tuệ đã có mối quan hệ thân thiết suốt hơn 10 năm. Tuy nhiên, cả hai đang vướng vào vòng lao lý liên quan đến chất cấm.
Tuấn Hưng cổ vũ, khuyến khích các con rời khỏi 'vùng an toàn'
Xem - nghe - đọc - 9 giờ trướcGĐXH - Tuấn Hưng trong tập 13 của "Mẹ vắng nhà ba là siêu nhân 2026" đóng vai trò là người cổ vũ, khuyến khích các bé bước ra khỏi vùng an toàn để trực tiếp hòa mình vào thiên nhiên.
Lý do khiến Tăng Thanh Hà nhận vai Nam Phương Hoàng hậu ở tuổi 40
Xem - nghe - đọcGĐXH - Tăng Thanh Hà chia sẻ, vai diễn Nam Phương Hoàng hậu đến với cô như một "cái duyên" và đúng thời điểm.