Dân bỏ ruộng vì ảnh hưởng của nhà máy chế biến rác

Do ô nhiễm nguồn nước, hàng chục ha lúa của xã Phượng Lâu, thành phố Việt Trì phải bỏ hoang không thể canh tác. Ảnh: Cao Tuân

Khổ vì ô nhiễm

Trò chuyện với PV Báo Gia đình & Xã hội, bà Dương Thị Thanh (60 tuổi, khu 6, xã Phượng Lâu) cho biết: "Việc rác từ Nhà máy chế biến rác thải đô thị Việt Trì (của Công ty TNHH MTV Xử lý và chế biến chất thải tỉnh Phú Thọ - PV) gây ô nhiễm diễn ra thường xuyên. Nhiều hôm đang ăn cơm có cơn gió thoảng qua là mọi người phải bịt miệng, bỏ bữa. Quanh năm suốt tháng sống chung với mùi hôi thối khiến ai cũng mất ăn mất ngủ. Còn sau những trận mưa thì nước thải đen ngòm chảy xuống đồng ruộng, ảnh hưởng hoa màu. Nước thải chảy đến đâu, rau màu chết đến đấy. Mỗi ngày có hàng chục xe tải chở rác thải mang đến đây đổ. Rất nhiều lần chúng tôi có ý kiến, nhưng sự việc vẫn vậy".

Dẫn chúng tôi đi mục sở thị khu vực quanh nhà máy chế biến rác thải, từng người dân tiếp lời kể về nỗi khổ sở khi phải sống chung với ô nhiễm. Ô nhiễm môi trường đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống, sinh hoạt, sản xuất của hàng trăm hộ dân quanh khu vực. Còn trên cánh đồng, dòng nước thải đen ngòm khiến cho cả một khu ruộng rộng lớn nhuốm mầu, nhiều thửa đất trồng sắn, trồng lạc không lên được, người dân đành bỏ hoang.

Bãi rác thải ngay cạnh khu dân cư.

Chỉ tay vào hơn 2ha đất đã được cày xới, dọn cỏ nhưng bỏ không, bà Bùi Thị Tuyết (63 tuổi) nói: "Nhiều vụ nay rồi, lúa cấy thì chết non hoặc năng suất kém. Nhiều nhà thả cá nhưng cá cũng chết trắng mỗi khi nước thải đổ về hay khi trời mưa nước thải dâng lên tràn xuống ao hồ. Trước Tết, nhà tôi trồng lạc, trồng sắn, trồng ngô mà cứ chớm mầm lại chết".

"Họ mang tên là "nhà máy xử lý rác thải", nhưng chúng tôi chẳng biết họ xử lý kiểu gì mà lại gây ô nhiễm đến vậy. Mỗi khi trời nổi gió thì cả khu chúng tôi phải ngửi đủ mùi hôi thối. Chưa kể ruồi muỗi thì bâu kín nhà người dân sống xung quanh, rất mất vệ sinh", bà Nguyễn Thị Khải (66 tuổi) cho biết.

Số người mắc bệnh ngày càng tăng

Người dân khổ sở vì ô nhiễm môi trường.

Bế trên tay cháu nội 1 tuổi vừa mới ra viện vì căn bệnh viêm phổi, bà Bùi Thị Tuyết nói: "Thật không biết diễn tả như thế nào nỗi khổ của người dân. Ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng đến canh tác mà còn khiến nhiều người bị bệnh tật, đặc biệt là ung thư phổi, u tuyến giáp và tiêu hóa. Mấy đứa cháu nhà tôi sống cạnh nhà máy lúc nào cũng ho sốt, ốm đau dặt dẹo. Không riêng trẻ nhỏ mà cả người lớn cũng bị mẩn ngứa, lở loét khắp người…".

Bà Nguyễn Thị Lai, Trưởng khu 6 xác nhận với chúng tôi việc nhiều người trong khu mắc bệnh tật. "Từ ngày nhà máy chế biến rác thải đặt ở khu chúng tôi, người dân bị bệnh nhiều lắm. Qua nhiều cuộc họp bàn, cả khu có 350 hộ dân với 923 nhân khẩu ai cũng mong muốn chuyển nhà máy đi càng sớm càng tốt".

Ví dụ như trường hợp của chị Bùi Thị Hương (45 tuổi) đang điều trị bệnh liên quan đến phổi. Ba năm trước, mẹ ruột chị - một người dân sống ở đây đã qua đời bị căn bệnh ung thư phổi. Trò chuyện với chúng tôi, chị Hương cho biết: "Đến nước này chắc gia đình phải bán nhà đi nơi khác ở chứ chịu mãi sao được".

Theo tìm hiểu của PV, Nhà máy chế biến rác thải đô thị Việt Trì đã có mặt tại xã Phượng Lâu hơn 10 năm nay. Khi mới đi vào hoạt động, nhà máy chỉ phải xử lý khoảng 20 tấn rác một ngày, nhưng hiện tại, do nhu cầu thực tế trên địa bàn nên lượng rác tăng lên từng ngày dẫn đến vượt tải trong khi hệ thống xử lý ngày càng lạc hậu, xuống cấp.

Qua ghi nhận thực tế, dọc tường bao nhà máy rác phía bên trong, nước rỉ rác đục bẩn, chảy lênh láng. Khu vực rộng lớn xung quanh nhà máy rác nồng nặc mùi hôi thối. Đứng cạnh nhà máy chế biến rác thải chỉ vài phút, mọi người đã cảm thấy đau đầu, choáng váng. Men theo đường mương lộ thiên của nhà máy chế biến rác thải đô thị Việt Trì, không khó có thể quan sát, cảm nhận sự ô nhiễm do nhà máy rác này gây ra. Nước thải sền sệt tràn ra nương sắn, đồng ruộng xung quanh. Hơn 500m ống dẫn nước thải bằng bạt nhựa mỏng manh là cách mà nhà máy này đang dùng để dẫn những dòng nước thải ô nhiễm chảy qua cánh đồng của xã Phượng Lâu.

Ông Phùng Duy Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Phượng Lâu cho biết: "Chính quyền xã rất mệt mỏi về việc này. Người dân địa phương kêu than, kiến nghị liên tục về việc nhà máy chế biến rác thải đô thị Việt Trì gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến canh tác. Năm ngoái có trận mưa lớn, nước thải từ khu tập kết rác tràn xuống ruộng đồng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoa màu. Chưa kể bây giờ nhà máy tập kết đã đầy rác trong khi nhà máy mới chưa hoàn thiện nên chưa thể chưa chuyển đi khiến tình trạng này ngày càng nan giải. Trong những cuộc tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội, HĐND tỉnh, huyện, chúng tôi cũng đã ý kiến rồi nhưng chưa có kết quả".

Đáng chú ý, cách bãi rác chỉ vài trăm mét là Trường tiểu học Vân Phú và Bệnh viện Phục hồi chức năng tâm thần Việt Trì. Theo một số giáo viên, mỗi khi trời có gió hoặc nắng nóng, mùi hôi thối từ bãi rác cứ quanh quẩn, rất khó chịu. Không ít người đã xin chuyển công tác do tình trạng ô nhiễm môi trường nơi đây ngày càng nghiêm trọng.

 Cao Tuân

Dân chặn xe vào nhà máy xử lý rác thải, nội thành có nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng