Đào mỏ, loạt sinh vật từ thế giới 1,7 tỉ năm trước lộ diện

Trong một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Nature, nhóm tác giả dẫn đầu bởi tiến sĩ Maxwell Lechte từ Đại học Sydney (Úc) cho biết họ đã tìm thấy những sinh vật hóa thạch có niên đại lên tới 1,7 tỉ năm tuổi, có thể viết lại câu chuyện về sự sống phức tạp.

Đó những sinh vật nhân chuẩn đầu tiên phụ thuộc vào oxy, cung cấp bằng chứng mới cho thấy oxy đã giúp thúc đẩy sự tiến hóa của sự sống phức tạp.

Theo SciTech Daily, những sinh vật cổ xưa này được tìm thấy trong các mẫu lõi khoan được Cơ quan Khảo sát địa chất Lãnh thổ Bắc Úc lưu giữ.

Chúng được lấy lên khỏi lòng đất từ các cuộc thăm dò khoáng sản hàng tỉ năm trước, là loại đá trầm tích được hình thành từ bùn đáy biển cổ đại khô cứng lại.

Vì vậy, chúng đã lưu giữ lát cắt thời gian quan trọng: Một vùng biển nội địa từng bao phủ phần lớn miền bắc nước Úc cho đến 1,5 tỉ năm về trước.

Tất cả sự sống trên Trái đất có thể được phân loại thành hai loại, về cơ bản là khác nhau ở cấp độ tế bào.

Sinh vật nhân sơ (vi khuẩn và cổ khuẩn) có cấu trúc tế bào đơn giản và chủ yếu là đơn bào. Sinh vật nhân thực - bao gồm tất cả động vật, thực vật, tảo và nấm - có cấu trúc phức tạp hơn nhiều.

Tuy nhiên 2 nhóm này có quan hệ mật thiết với nhau: Tổ tiên chung cuối cùng của tất cả các sinh vật nhân chuẩn hiện nay là kết quả của sự kết hợp cộng sinh giữa ít nhất 2 vi sinh vật nhân sơ, gồm một vi khuẩn và một cổ khuẩn.

Bằng chứng đầu tiên về sự sống ở sinh vật nhân chuẩn xuất hiện dưới dạng các hóa thạch của sinh vật đơn bào. Chúng cho thấy mức độ phức tạp tế bào chưa từng thấy ở sinh vật nhân sơ nhưng lại phổ biến ở sinh vật nhân chuẩn.

Hóa thạch sinh vật nhân chuẩn có thể được tìm thấy trên khắp thế giới trong các lớp đá có niên đại ít nhất 1,5 tỉ năm. Nhưng những sinh vật trong các lõi đá ở Úc có niên đại lên tới 1,7 - thậm chí là 1,75 tỉ năm - xưa hơn bất cứ hóa thạch sinh vật nhân chuẩn nào khác.

Hơn 12.000 hóa thạch loại này đã được các nhà khoa học Úc xác định bằng cách phân tích cặn hữu cơ còn lại sau quá trình hòa tan dưới kính hiển vi.

Môi trường mà chúng từng tồn tại cũng được phản ánh qua thành phần hóa học của các lớp đá bùn, là môi trường giàu oxy. Trong khi đó các mẫu từ môi trường thiếu oxy chỉ chứa các dạng sinh vật nhân sơ đơn giản.

Điều này cho thấy ngay cả những sinh vật nhân chuẩn cổ xưa nhất từng sống trên Trái đất cách đây 1,7 đến 1,4 tỉ năm cũng phụ thuộc vào oxy y như chúng ta và hầu hết sinh vật hiện đại.

Dữ liệu này củng cố giả thuyết lâu nay cho rằng oxy đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự tiến hóa của các sinh vật nhân chuẩn sơ khai.