Đấu thầu vận hành dịch vụ công ích ở TP Hồ Chí Minh: Minh bạch trong quản lý, tiết kiệm cho ngân sách

Ngân sách chi hàng chục nghìn tỷ đồng hiệu quả vẫn hạn chế

Ở TP Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước từng diễn ra tình trạng “lương khủng” của lãnh đạo các doanh nghiệp công ích, trong đó phải kể đến Công ty Thoát nước đô thị TP Hồ Chí Minh. Cụ thể, cùng với 3 doanh nghiệp công ích ở TP Hồ Chí Minh (Công ty Chiếu sáng công cộng TP Hồ Chí Minh, Công ty Công trình giao thông Sài Gòn, Công ty Công viên cây xanh) thì mức lương lãnh đạo của Công ty Thoát nước đô thị TP Hồ Chí Minh từng lên đến 2,6 tỷ đồng/năm, cao gấp 41 lần so với những công nhân trực tiếp làm những công việc nặng nhọc khiến dư luận không khỏi “choáng”.

Liên quan đến chuyện lương khủng này, ông Lê Mạnh Hà khi còn là Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã yêu cầu công ty trên báo cáo nguyên nhân và biện pháp khắc phục tình trạng thu nhập cao bất thường của viên chức quản lý, mức lương bình quân cao hơn nhiều so với bình quân chung và trả lương bất bình đẳng trong nội bộ doanh nghiệp; không phân biệt đối xử đối với những người lao động trong công ty.

Trước thực trạng này, Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, thời gian gần đây đã quyết liệt chỉ đạo tổ chức đấu thầu quyền quản lý và vận hành các dịch vụ công ích trên địa bàn như tổ chức đấu thầu cung ứng dịch vụ quét, thu gom chất thải rắn trên đường phố và thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt từ các điểm hẹn về trạm trung chuyển, nhà máy xử lý và từ trạm trung chuyển về nhà máy xử lý; ưu tiên triển khai đấu thầu trong năm 2017 đối với các quận, huyện đã được phân cấp quản lý công tác này và mới đây là đấu thầu quyền quản lý, vận hành Nhà máy Xử lý nước thải Bình Hưng và Trạm bơm Đồng Diều do Xí nghiệp Xử lý nước thải Bình Hưng (thuộc Công ty Thoát nước đô thị TP Hồ Chí Minh) quản lý.

Được biết, nhà máy này có công suất giai đoạn 1 là 141.000 m3/ngày đêm, được UBND TP Hồ Chí Minh giao cho Xí nghiệp Xử lý nước thải Bình Hưng quản lý, vận hành, bảo dưỡng từ năm 2009. Tháng 12.2016, Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập được giao phát hành hồ sơ mời thầu với mục tiêu xã hội hóa nhằm tiết kiệm ngân sách thông qua giảm chi phí trong quản lý, vận hành nhà máy.

Đấu thầu quyền quản lý, vận hành nhà máy xử lý nước thải sẽ mang lại sự minh bạch và tiết kiệm cho ngân sách

Đấu thầu nhằm tiết giảm ngân sách, triệt tiêu lương “khủng”

Phải nói rằng, việc đưa ra đấu thầu quyền quản lý, vận hành nhà máy nói trên cũng như các hoạt động dịch vụ công ích là quyết định đúng đắn, phù hợp với chủ trương của Chính phủ cũng như hợp lòng dân. Bởi lẽ, chỉ có đấu thầu mới công khai và minh bạch được chi phí quản lý, vận hành và đặc biệt là tiết giảm được ngân sách nhà nước bỏ ra cho dịch vụ công ích.

Theo TS. Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban Chính sách dịch vụ công (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương), tính đến thời điểm hiện tại tổng chi phí của Nhà nước cho các dịch vụ công là rất lớn, lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm. Điển hình như Hà Nội năm 2016 chi 4.529 tỷ đồng; Đà Nẵng chi 457 tỷ đồng; Bắc Ninh chi 143 tỷ đồng… Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 130/NĐ-CP nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả, tính minh bạch, cạnh tranh trong cung cấp dịch vụ công ích nhưng cho đến nay hiệu quả còn nhiều hạn chế.

Chuyên gia Kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong từng thẳng thắn, chủ trương đấu thầu dịch vụ công ích là đúng đắn. Bởi trên thực tế, các doanh nghiệp công ích đang cung cấp dịch vụ này với giá quá đắt. Nguyên nhân có thể là do họ làm thủ công, chưa ứng dụng máy móc công nghệ nhằm tiết giảm chi phí và nâng cao năng suất. Thêm vào đó, do được đặt hàng theo phương thức giao kế hoạch và chỉ giao trong một nhóm nhỏ doanh nghiệp nên chưa có cạnh tranh để giảm chi phí.

Thẳng thắn hơn, một chuyên gia kinh tế cho rằng hiệu quả của dịch vụ công ích do doanh nghiệp nhà nước quản lý, vận hành thời gian qua là “không đáng đồng tiền bát gạo” bởi thiết bị lạc hậu, công tác quản lý thiếu khoa học và đặc biệt là tâm lý ỷ lại đơn đặt hàng theo kế hoạch của nhà nước.

Về vấn đề này, TS. Nguyễn Mạnh Hải khẳng định, thực tế đã chứng minh, việc tăng cường đấu thầu, minh bạch trong cung cấp dịch vụ công ích vừa tiết kiệm được ngân sách, vừa nâng cao chất lượng dịch vụ. Ví dụ như tại huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, tỷ lệ tiết kiệm từ đấu thầu các gói thầu cung cấp dịch vụ công ích của đơn vị này luôn đạt trên 60% trong năm 2016. Tại quận Tân Phú, Bình Tân, TP Hồ Chí Minh, công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt được thực hiện qua đấu thầu mang lại hiệu quả tích cực. Tại quận Bình Tân, tổng giá trị hợp đồng so với giá trị gói thầu giảm 48%; tại Tân Phú tổng giá trị hợp đồng so với giá trị gói thầu giảm 11%… Tại Hà Nội, những dịch vụ được triển khai qua đấu thầu cũng tiết kiệm được hàng trăm tỷ đồng mỗi năm cho ngân sách…

Có thể thấy, việc đấu thầu các dịch vụ, quản lý liên quan đến hoạt động công ích đã thể hiện là điều cần phải làm nhằm minh bạch các nguồn thu chi, tiết kiệm ngân sách cho nhà nước. Bởi vậy, tại Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XII về Tăng cường xây dựng,chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" cũng từng nhấn mạnh: Đẩy mạnh xã hội hóa, tách cung ứng dịch vụ công và quản lý sản xuất kinh doanh ra khỏi chức năng quản lý nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước; khắc phục tình trạng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức.

Theo Báo điện tử Đại biểu nhân dân