Dạy học trực tuyến: Một 'liều kiến thức' bao nhiêu là đủ?
Khi đã có máy tính và sóng – những trang thiết bị cần thiết để bắt đầu thực hiện việc dạy học trực tuyến – thì lúc này, sự thay đổi của phương thức dạy và học sẽ quyết định chất lượng dạy học.
Đây là nhận định của PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
PGS Thơ cho rằng để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, học sinh phải có trách nhiệm hơn, tự chủ, tự học hơn, đồng thời sẵn sàng làm việc “cộng tác”.
Phương pháp của giáo viên hướng tới giúp học sinh trở thành người “đồng hành”, “trợ giảng” cho thầy cô, cho bạn bè và cho chính mình.
Giáo viên “gánh” trọng trách lớn
Bên cạnh đó, theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, giáo viên cũng cần phải chuyển mình để “không chỉ sử dụng công nghệ mà còn phải thay đổi cả cách thức tổ chức và cung cấp tài liệu”.
“Sự chuẩn bị của giáo viên cho dạy học trực tuyến không nên được xem nhẹ. Nó còn đòi hỏi sự nghiên cứu rất công phu để chuyển thể nội dung trực tuyến và đặc điểm người học – những thứ rất khó trong điều kiện thiếu vắng những giao tiếp trực tiếp” – PGS Thơ nhấn mạnh.
“Các nghiên cứu khoa học đều khuyến nghị rằng các nội dung dạy học trực tuyến cần được thiết kế theo định hướng chương trình hóa, mà tốt nhất là chương trình phân nhánh, có sự phân hóa tốt đối với khả năng tiếp thu của người học, cùng với nền tảng công nghệ phù hợp để tích hợp đa phương tiện”.
PGS Thơ cũng lưu ý về dung lượng nội dung trong một liều kiến thức.
“Không nên quá 15 phút tương tác trên máy đối với một liều và quá 90 phút cho một buổi học trực tuyến. Đối với nội dung dạy học trực tuyến, cần thiết có phần mềm chuyển hóa nội dung từ trực tiếp sang trực tuyến, để đảm bảo rằng không có tình trạng nội dung học trực tuyến giống nội dung học trực tiếp, giúp học sinh được tương tác nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho hay.
Để giáo viên có thể thực hiện được những yêu cầu nói trên, TS Thơ khẳng định giáo viên cần phải được tập huấn về việc thiết kế nội dung, đồng thời tương thích với phần mềm dạy học; khai thác tài nguyên trên mạng internet hợp lý. Ngoài ra, cũng cần có phần mềm quản lý trước – trong – sau giờ học để đánh giá được quá trình học tập, giảng dạy, giúp người học tự chủ, tự học tốt hơn.
“Chỉ khi có sự chuẩn bị tốt, nội dung, phương pháp dạy học đạt được những yêu cầu thì dạy học trực tuyến mới đảm bảo chất lượng, hiệu quả học tập; đồng thời đó là điều kiện để xác thực, chính thức hóa việc học tập này” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
TS Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Công nghệ Thông tin (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng khi yếu tố về cơ sở hạ tầng thiết bị và kết nối Internet đã được đảm bảo, điều còn lại phụ thuộc vào đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy và nền tảng sử dụng để xây dựng bài giảng.
Trong các yếu tố này, theo TS Ngọc, điều quan trọng nhất để đảm bảo hiệu quả của việc dạy và học trực tuyến nằm ở giáo viên.
“Năm ngoái, khi dịch Covid-19 ập đến và phải triển khai dạy học trực tuyến, toàn bộ hệ thống còn lúng túng vì không có gì trong tay. Tuy nhiên, sau thời gian một năm vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, giáo viên đã có sự thay đổi nhận thức, chuẩn bị bài giảng kỹ càng hơn”.
Theo ông Ngọc, khi dạy học trực tuyến, nhiều giáo viên mới tiếp cận công nghệ thường phấn khởi, mải mê “trình diễn công nghệ” mà quên đi mục tiêu tối thượng của việc dạy học là làm thế nào để người học tiếp thu bài hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc học về công nghệ, giáo viên cũng cần phải rút kinh nghiệm về cách xây dựng nội dung bài giảng.
“Bài dạy không nên kéo dài quá 40 phút. Muốn vậy, giáo viên cần phải xây dựng giáo án kỹ càng, tránh lan man, bê nguyên si nội dung bài giảng trực tiếp vào trực tuyến”. Ngoài ra, cũng cần phải chọn lọc nội dung cần giảng và cần hỏi trong quá trình học trực tuyến. Một số vấn đề học sinh có thể tự nghiên cứu, giáo viên có thể gợi mở và giao lại cho học sinh suy nghĩ sau giờ học.
Giáo viên có thể tương tác với học sinh qua nhóm lớp để trả lời thắc mắc, kiểm tra bài thông qua các câu hỏi trực tiếp hay trắc nghiệm. Giáo viên cũng nên tham gia các nhóm, diễn đàn trên mạng (Facebook, Youtube,…) để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm với các giáo viên khác.
Với cách làm trên, theo TS Ngọc, việc dạy học trực tuyến sẽ ngày càng có chất lượng, trở nên bình thường, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong điều kiện đại dịch bùng phát, kéo dài.
Vai trò của những người “đứng sau”
Để cùng giáo viên làm nên hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến còn có vai trò của các nhà quản lý.
PGS.TS Nguyễn Chí Thành – Chủ nhiệm Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội các nhà quản lý giáo dục cần chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục .
“Họ cần xác định các yêu cầu, nội dung cốt lõi, căn bản trong chương trình dạy học, làm cơ sở để chủ động triển khai kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch tại địa phương, nhất là ở những địa bàn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức dạy học trực tuyến và đào tạo từ xa; phát triển nguồn học liệu điện tử, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu của phương thức này” - PGS Thành nói.
Lãnh đạo nhà trường cũng phải có trách nhiệm hướng dẫn các gia đình trong việc phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thời gian học trực tuyến.
“Hệ thống đề thi, bài kiểm tra, ngân hàng câu hỏi phục vụ tổ chức thi, kiểm tra đánh giá theo hình thức trực tuyến phải được xây dựng một cách phù hợp.
Ngoài ra, khi dạy học trực tuyến, giáo viên cần có thời gian trả lời, giải đáp câu hỏi liên quan tới bài học với cá nhân mỗi học sinh ở nhiều thời điểm khác nhau ngay cả khi kết thúc bài giảng, vì vậy cần phải có chính sách phù hợp đối với giáo viên” - PGS Thành lưu ý.
Theo Vietnamnet
Tháng sinh Âm lịch của người sống tử tế: Càng già càng nhiều phúc
Đời sống - 27 phút trướcGĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào một số tháng Âm lịch thường mang bản tính lương thiện, sống chân thành, biết tích phúc và nhờ đó cuộc sống ngày càng thuận lợi.
Trời sinh 3 con giáp có số làm triệu phú, trắng tay vẫn có ngày đổi đời
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, một số con giáp được cho là sở hữu bản lĩnh, ý chí và khả năng nắm bắt cơ hội, nhờ đó có thể từng bước gây dựng sự nghiệp, thậm chí trở thành triệu phú.
Từ 1/7/2026: Tự ý 'xào', copy bài báo đăng lên mạng xã hội có thể bị phạt đến 30 triệu đồng
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, từ 1/7, hành vi tự ý sao chép tác phẩm báo chí, nghệ thuật để đăng lại trên mạng xã hội mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu có thể bị phạt tới 30 triệu đồng.
Đối tượng hành hung người phụ nữ 32 tuổi đang mang thai ở Bắc Ninh đã ra công an trình diện
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Công an phường Quế Võ (tỉnh Bắc Ninh) đã vận động Nguyễn Văn T – người hành hung phụ nữ đang mang thai gây bức xúc dư luận những ngày qua đến cơ quan Công an làm việc.
Bảng lương theo vị trí việc làm, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sắp có sự thay đổi từ 1/7/2026?
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là các thông tin cụ thể về bảng lương theo vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang từ 1/7/2026 khi tăng lương cơ sở lên 8%.
Miền Bắc đón mưa to, Hà Nội giảm bao nhiêu độ?
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp với hội tụ gió trên cao khu vực Bắc Bộ đã có mưa dông diện rộng, kết thúc đợt nắng nóng gay gắt. Mức nhiệt toàn Bắc Bộ trong đó có Thủ đô Hà Nội không nơi nào vượt quá 35 độ.
Tin sáng 26/6: Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng gay gắt; Lương công chức tăng từ 1/7: Ai được hưởng mức tăng nhiều nhất?
Xã hội - 3 giờ trướcGĐXH - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng gay gắt; Lương cơ sở tăng, nhóm chuyên gia cao cấp dẫn đầu với mức lương trên 25 triệu đồng/tháng.
Ham lợi nhuận cao, chủ cửa hàng bán gần 1.500 sản phẩm giả thương hiệu nổi tiếng
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Mặc dù biết rõ đây là hàng giả mạo thương hiệu, nhưng vì lợi nhuận cao nên ông U đã thu gom hàng hóa từ nhiều nguồn trôi nổi, không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp về bày bán.
Hà Nội: Khởi tố 4 đối tượng vác dao, tuýp sắt hỗn chiến tại chợ hoa Quảng An
Pháp luật - 15 giờ trướcGĐXH - Sau khi xảy ra mâu thuẫn dẫn đến màn hỗn chiến bằng dao, kéo và tuýp sắt gây náo loạn chợ hoa Quảng An (phường Hồng Hà, Hà Nội), 4 đối tượng có hành vi côn đồ đã bị cơ quan chức năng tiến hành khởi tố và bắt tạm giam về hành vi Gây rối trật tự công cộng.
Vụ 'bắt cóc' người nước ngoài để đòi hơn 1,6 tỷ đồng
Pháp luật - 15 giờ trướcGĐXH - Cho rằng anh Yu Yu Jie có liên quan đến khoản tiền bị thiệt hại nên Thanh cùng 2 đồng phạm tiến hành bắt giữ người nhằm gây sức ép, buộc gia đình nạn nhân chuyển tiền. Lợi dụng sơ hở, nạn nhân bỏ trốn và vụ việc bị bại lộ.
Lĩnh án vì 'mở tiệc' ma túy tại nhà riêng
Pháp luậtGĐXH - Tổ chức cho nhiều người sử dụng ma túy ngay tại nhà riêng, đồng thời liên quan đến hành vi mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy, Nguyễn Khoa Thảo lĩnh 27 năm tù.