Dạy học trực tuyến: Một 'liều kiến thức' bao nhiêu là đủ?
Khi đã có máy tính và sóng – những trang thiết bị cần thiết để bắt đầu thực hiện việc dạy học trực tuyến – thì lúc này, sự thay đổi của phương thức dạy và học sẽ quyết định chất lượng dạy học.
Đây là nhận định của PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
PGS Thơ cho rằng để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, học sinh phải có trách nhiệm hơn, tự chủ, tự học hơn, đồng thời sẵn sàng làm việc “cộng tác”.
Phương pháp của giáo viên hướng tới giúp học sinh trở thành người “đồng hành”, “trợ giảng” cho thầy cô, cho bạn bè và cho chính mình.
Giáo viên “gánh” trọng trách lớn
Bên cạnh đó, theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, giáo viên cũng cần phải chuyển mình để “không chỉ sử dụng công nghệ mà còn phải thay đổi cả cách thức tổ chức và cung cấp tài liệu”.
“Sự chuẩn bị của giáo viên cho dạy học trực tuyến không nên được xem nhẹ. Nó còn đòi hỏi sự nghiên cứu rất công phu để chuyển thể nội dung trực tuyến và đặc điểm người học – những thứ rất khó trong điều kiện thiếu vắng những giao tiếp trực tiếp” – PGS Thơ nhấn mạnh.
“Các nghiên cứu khoa học đều khuyến nghị rằng các nội dung dạy học trực tuyến cần được thiết kế theo định hướng chương trình hóa, mà tốt nhất là chương trình phân nhánh, có sự phân hóa tốt đối với khả năng tiếp thu của người học, cùng với nền tảng công nghệ phù hợp để tích hợp đa phương tiện”.
PGS Thơ cũng lưu ý về dung lượng nội dung trong một liều kiến thức.
“Không nên quá 15 phút tương tác trên máy đối với một liều và quá 90 phút cho một buổi học trực tuyến. Đối với nội dung dạy học trực tuyến, cần thiết có phần mềm chuyển hóa nội dung từ trực tiếp sang trực tuyến, để đảm bảo rằng không có tình trạng nội dung học trực tuyến giống nội dung học trực tiếp, giúp học sinh được tương tác nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho hay.
Để giáo viên có thể thực hiện được những yêu cầu nói trên, TS Thơ khẳng định giáo viên cần phải được tập huấn về việc thiết kế nội dung, đồng thời tương thích với phần mềm dạy học; khai thác tài nguyên trên mạng internet hợp lý. Ngoài ra, cũng cần có phần mềm quản lý trước – trong – sau giờ học để đánh giá được quá trình học tập, giảng dạy, giúp người học tự chủ, tự học tốt hơn.
“Chỉ khi có sự chuẩn bị tốt, nội dung, phương pháp dạy học đạt được những yêu cầu thì dạy học trực tuyến mới đảm bảo chất lượng, hiệu quả học tập; đồng thời đó là điều kiện để xác thực, chính thức hóa việc học tập này” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
TS Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Công nghệ Thông tin (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng khi yếu tố về cơ sở hạ tầng thiết bị và kết nối Internet đã được đảm bảo, điều còn lại phụ thuộc vào đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy và nền tảng sử dụng để xây dựng bài giảng.
Trong các yếu tố này, theo TS Ngọc, điều quan trọng nhất để đảm bảo hiệu quả của việc dạy và học trực tuyến nằm ở giáo viên.
“Năm ngoái, khi dịch Covid-19 ập đến và phải triển khai dạy học trực tuyến, toàn bộ hệ thống còn lúng túng vì không có gì trong tay. Tuy nhiên, sau thời gian một năm vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, giáo viên đã có sự thay đổi nhận thức, chuẩn bị bài giảng kỹ càng hơn”.
Theo ông Ngọc, khi dạy học trực tuyến, nhiều giáo viên mới tiếp cận công nghệ thường phấn khởi, mải mê “trình diễn công nghệ” mà quên đi mục tiêu tối thượng của việc dạy học là làm thế nào để người học tiếp thu bài hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc học về công nghệ, giáo viên cũng cần phải rút kinh nghiệm về cách xây dựng nội dung bài giảng.
“Bài dạy không nên kéo dài quá 40 phút. Muốn vậy, giáo viên cần phải xây dựng giáo án kỹ càng, tránh lan man, bê nguyên si nội dung bài giảng trực tiếp vào trực tuyến”. Ngoài ra, cũng cần phải chọn lọc nội dung cần giảng và cần hỏi trong quá trình học trực tuyến. Một số vấn đề học sinh có thể tự nghiên cứu, giáo viên có thể gợi mở và giao lại cho học sinh suy nghĩ sau giờ học.
Giáo viên có thể tương tác với học sinh qua nhóm lớp để trả lời thắc mắc, kiểm tra bài thông qua các câu hỏi trực tiếp hay trắc nghiệm. Giáo viên cũng nên tham gia các nhóm, diễn đàn trên mạng (Facebook, Youtube,…) để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm với các giáo viên khác.
Với cách làm trên, theo TS Ngọc, việc dạy học trực tuyến sẽ ngày càng có chất lượng, trở nên bình thường, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong điều kiện đại dịch bùng phát, kéo dài.
Vai trò của những người “đứng sau”
Để cùng giáo viên làm nên hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến còn có vai trò của các nhà quản lý.
PGS.TS Nguyễn Chí Thành – Chủ nhiệm Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội các nhà quản lý giáo dục cần chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục .
“Họ cần xác định các yêu cầu, nội dung cốt lõi, căn bản trong chương trình dạy học, làm cơ sở để chủ động triển khai kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch tại địa phương, nhất là ở những địa bàn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức dạy học trực tuyến và đào tạo từ xa; phát triển nguồn học liệu điện tử, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu của phương thức này” - PGS Thành nói.
Lãnh đạo nhà trường cũng phải có trách nhiệm hướng dẫn các gia đình trong việc phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thời gian học trực tuyến.
“Hệ thống đề thi, bài kiểm tra, ngân hàng câu hỏi phục vụ tổ chức thi, kiểm tra đánh giá theo hình thức trực tuyến phải được xây dựng một cách phù hợp.
Ngoài ra, khi dạy học trực tuyến, giáo viên cần có thời gian trả lời, giải đáp câu hỏi liên quan tới bài học với cá nhân mỗi học sinh ở nhiều thời điểm khác nhau ngay cả khi kết thúc bài giảng, vì vậy cần phải có chính sách phù hợp đối với giáo viên” - PGS Thành lưu ý.
Theo Vietnamnet
Hà Nội: Gã thanh niên dùng xe máy, điện thoại làm 'mồi nhử' để lừa đảo hàng loạt cửa hàng cầm đồ
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Công an phường Phú Diễn (TP Hà Nội) đang tiến hành điều tra, xác minh vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn giả vờ mượn lại xe máy, điện thoại sau khi cầm cố rồi bỏ trốn.
Công trình Agribank Ngân Sơn ở Thái Nguyên xảy ra tai nạn chết người: Nhà thầu nào đang thi công?
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Một công nhân đã tử vong sau khi rơi từ độ cao 13,8m trong quá trình thi công trụ sở Agribank Ngân Sơn tại xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên. Theo thông tin từ cơ quan công an, nạn nhân không được trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động và chưa được tập huấn an toàn lao động trước khi làm việc trên cao.
Rác vỏ hàu bủa vây nhiều tuyến sông ven biển Nghệ An
Xã hội - 6 giờ trướcGĐXH - Nhiều tuyến sông ven biển ở Nghệ An đang bị các lồng bè nuôi hàu phủ kín, khiến luồng lạch bị thu hẹp, cản trở giao thông đường thủy. Cùng với đó, lượng lớn vỏ hàu và chất thải bị xả trực tiếp ra môi trường đang gây ô nhiễm, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy lâu dài đối với hệ sinh thái vùng cửa sông ven biển.
Hai đối tượng giả danh phóng viên cưỡng đoạt tài sản
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Hai đối tượng mua thiết bị camera giấu kín để bí mật ghi hình hoạt động thực thi công vụ của lực lượng chức năng tại một số địa điểm trên địa bàn Hà Tĩnh. Sau đó, các đối tượng tự nhận là phóng viên, nhà báo ép buộc bị hại đưa tiền.
Vi phạm hàng loạt lỗi khi lưu thông trên cao tốc, lái xe và chủ xe bị xử phạt 88,5 triệu đồng
Pháp luật - 7 giờ trướcGĐXH - Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 vừa xử phạt lái xe và chủ xe 88,5 triệu đồng vì vi phạm nhiều lỗi khi lưu thông trên cao tốc Phan Thiết – Vĩnh Hảo.
Hà Nội: Công an vào cuộc vụ hàng xóm dùng vòi phun nước 'tấn công' thợ xây nhà liền kề
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Một đoạn clip ghi lại cảnh người đàn ông liên tục dùng vòi nước xịt thẳng vào người thợ đang thi công, tháo dỡ công trình sát vách tại Hà Nội đang lan truyền trên mạng xã hội. Hành vi có phần hung hãn và coi thường an toàn lao động này khiến dư luận vô cùng bức xúc. Công an xã Tây Phương đã khẩn trương vào cuộc xác minh vụ việc.
Từ 7 - 8/6/2026, Hà Nội sẽ cấm và hạn chế phương tiện những tuyến đường nào?
Thời sự - 8 giờ trướcGĐXH - Để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phục vụ Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, Công an TP Hà Nội thông báo phân luồng giao thông và tổ chức hướng đi cho các loại phương tiện trong các ngày từ 7 - 8/6/2026.
Hà Nội kiểm tra, xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo sau phản ánh của báo chí
Thời sự - 11 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, xử lý các trường hợp nhà siêu mỏng, siêu méo, nhà đất không đủ điều kiện xây dựng xuất hiện sau quá trình mở rộng, cải tạo nhiều tuyến đường trên địa bàn thành phố.
Áp thấp nhiệt đới giật cấp 8 trên biển Đông, khu vực nào của Việt Nam cần đề phòng?
Thời sự - 12 giờ trướcGĐXH - Theo cơ quan khí tượng, áp thấp nhiệt đới giật cấp 8 đang trên vùng biển phía Đông khu vực Bắc Biển Đông. Do tác động của áp thấp nhiệt đới vùng biển khu vực này có gió mạnh, sóng biển cao từ 2–4m, biển động.
Người lao động sắp được nghỉ dài 5 ngày?
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét bổ sung, tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh (kéo dài từ ngày 2/9 đến hết ngày 5/9).
Những con giáp sống tử tế nhưng không hề ngây thơ
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, 4 con giáp dưới đây được đánh giá cao nhờ sự tốt bụng, đáng tin cậy nhưng không hề mơ mộng hay thiếu tính toán trong công việc và tài chính.