Dạy học trực tuyến: Một 'liều kiến thức' bao nhiêu là đủ?
Khi đã có máy tính và sóng – những trang thiết bị cần thiết để bắt đầu thực hiện việc dạy học trực tuyến – thì lúc này, sự thay đổi của phương thức dạy và học sẽ quyết định chất lượng dạy học.
Đây là nhận định của PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
PGS Thơ cho rằng để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, học sinh phải có trách nhiệm hơn, tự chủ, tự học hơn, đồng thời sẵn sàng làm việc “cộng tác”.
Phương pháp của giáo viên hướng tới giúp học sinh trở thành người “đồng hành”, “trợ giảng” cho thầy cô, cho bạn bè và cho chính mình.
Giáo viên “gánh” trọng trách lớn
Bên cạnh đó, theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, giáo viên cũng cần phải chuyển mình để “không chỉ sử dụng công nghệ mà còn phải thay đổi cả cách thức tổ chức và cung cấp tài liệu”.
“Sự chuẩn bị của giáo viên cho dạy học trực tuyến không nên được xem nhẹ. Nó còn đòi hỏi sự nghiên cứu rất công phu để chuyển thể nội dung trực tuyến và đặc điểm người học – những thứ rất khó trong điều kiện thiếu vắng những giao tiếp trực tiếp” – PGS Thơ nhấn mạnh.
“Các nghiên cứu khoa học đều khuyến nghị rằng các nội dung dạy học trực tuyến cần được thiết kế theo định hướng chương trình hóa, mà tốt nhất là chương trình phân nhánh, có sự phân hóa tốt đối với khả năng tiếp thu của người học, cùng với nền tảng công nghệ phù hợp để tích hợp đa phương tiện”.
PGS Thơ cũng lưu ý về dung lượng nội dung trong một liều kiến thức.
“Không nên quá 15 phút tương tác trên máy đối với một liều và quá 90 phút cho một buổi học trực tuyến. Đối với nội dung dạy học trực tuyến, cần thiết có phần mềm chuyển hóa nội dung từ trực tiếp sang trực tuyến, để đảm bảo rằng không có tình trạng nội dung học trực tuyến giống nội dung học trực tiếp, giúp học sinh được tương tác nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho hay.
Để giáo viên có thể thực hiện được những yêu cầu nói trên, TS Thơ khẳng định giáo viên cần phải được tập huấn về việc thiết kế nội dung, đồng thời tương thích với phần mềm dạy học; khai thác tài nguyên trên mạng internet hợp lý. Ngoài ra, cũng cần có phần mềm quản lý trước – trong – sau giờ học để đánh giá được quá trình học tập, giảng dạy, giúp người học tự chủ, tự học tốt hơn.
“Chỉ khi có sự chuẩn bị tốt, nội dung, phương pháp dạy học đạt được những yêu cầu thì dạy học trực tuyến mới đảm bảo chất lượng, hiệu quả học tập; đồng thời đó là điều kiện để xác thực, chính thức hóa việc học tập này” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
TS Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Công nghệ Thông tin (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng khi yếu tố về cơ sở hạ tầng thiết bị và kết nối Internet đã được đảm bảo, điều còn lại phụ thuộc vào đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy và nền tảng sử dụng để xây dựng bài giảng.
Trong các yếu tố này, theo TS Ngọc, điều quan trọng nhất để đảm bảo hiệu quả của việc dạy và học trực tuyến nằm ở giáo viên.
“Năm ngoái, khi dịch Covid-19 ập đến và phải triển khai dạy học trực tuyến, toàn bộ hệ thống còn lúng túng vì không có gì trong tay. Tuy nhiên, sau thời gian một năm vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, giáo viên đã có sự thay đổi nhận thức, chuẩn bị bài giảng kỹ càng hơn”.
Theo ông Ngọc, khi dạy học trực tuyến, nhiều giáo viên mới tiếp cận công nghệ thường phấn khởi, mải mê “trình diễn công nghệ” mà quên đi mục tiêu tối thượng của việc dạy học là làm thế nào để người học tiếp thu bài hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc học về công nghệ, giáo viên cũng cần phải rút kinh nghiệm về cách xây dựng nội dung bài giảng.
“Bài dạy không nên kéo dài quá 40 phút. Muốn vậy, giáo viên cần phải xây dựng giáo án kỹ càng, tránh lan man, bê nguyên si nội dung bài giảng trực tiếp vào trực tuyến”. Ngoài ra, cũng cần phải chọn lọc nội dung cần giảng và cần hỏi trong quá trình học trực tuyến. Một số vấn đề học sinh có thể tự nghiên cứu, giáo viên có thể gợi mở và giao lại cho học sinh suy nghĩ sau giờ học.
Giáo viên có thể tương tác với học sinh qua nhóm lớp để trả lời thắc mắc, kiểm tra bài thông qua các câu hỏi trực tiếp hay trắc nghiệm. Giáo viên cũng nên tham gia các nhóm, diễn đàn trên mạng (Facebook, Youtube,…) để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm với các giáo viên khác.
Với cách làm trên, theo TS Ngọc, việc dạy học trực tuyến sẽ ngày càng có chất lượng, trở nên bình thường, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong điều kiện đại dịch bùng phát, kéo dài.
Vai trò của những người “đứng sau”
Để cùng giáo viên làm nên hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến còn có vai trò của các nhà quản lý.
PGS.TS Nguyễn Chí Thành – Chủ nhiệm Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội các nhà quản lý giáo dục cần chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục .
“Họ cần xác định các yêu cầu, nội dung cốt lõi, căn bản trong chương trình dạy học, làm cơ sở để chủ động triển khai kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch tại địa phương, nhất là ở những địa bàn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức dạy học trực tuyến và đào tạo từ xa; phát triển nguồn học liệu điện tử, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu của phương thức này” - PGS Thành nói.
Lãnh đạo nhà trường cũng phải có trách nhiệm hướng dẫn các gia đình trong việc phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thời gian học trực tuyến.
“Hệ thống đề thi, bài kiểm tra, ngân hàng câu hỏi phục vụ tổ chức thi, kiểm tra đánh giá theo hình thức trực tuyến phải được xây dựng một cách phù hợp.
Ngoài ra, khi dạy học trực tuyến, giáo viên cần có thời gian trả lời, giải đáp câu hỏi liên quan tới bài học với cá nhân mỗi học sinh ở nhiều thời điểm khác nhau ngay cả khi kết thúc bài giảng, vì vậy cần phải có chính sách phù hợp đối với giáo viên” - PGS Thành lưu ý.
Theo Vietnamnet
Vừa ra tù 3 ngày, Huỳnh Thanh Phong đột nhập nhà dân trộm iPhone 14 Pro
Xã hội - 6 phút trướcCó 7 tiền án về tội trộm cắp tài sản, Huỳnh Thanh Phong lại tiếp tục gây án sau 3 ngày mãn hạn tù.
Sau kỳ thi lớp 10 chuyên, thí sinh Hà Nội bao giờ biết điểm thi, điểm chuẩn?
Xã hội - 52 phút trướcKỳ thi vào lớp 10 chuyên của Hà Nội đã khép lại, điều thí sinh và phụ huynh quan tâm nhất lúc này là khi nào các trường chuyên trên toàn thành phố sẽ chính thức công bố điểm thi và điểm chuẩn.
Ninh Bình: Bị khởi tố vì sử dụng hàn the trong sản xuất bánh đúc
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Từ việc kiểm tra một cơ sở sản xuất bánh đúc trên địa bàn xã Yên Từ, lực lượng chức năng tỉnh Ninh Bình phát hiện 467kg bánh đúc chứa hàn the.
Tiếp vụ xe tải chạy rầm rập trên tuyến đê sông Luộc ở Hưng Yên: Hồ sơ vi phạm dày thêm?
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Không chỉ xuất hiện trong vài tháng hay vài năm gần đây, nhiều vi phạm tại khu vực bến bãi ven sông Luộc, xã Minh Thọ, tỉnh Hưng Yên đã từng bị cơ quan chức năng lập biên bản, yêu cầu tháo dỡ từ nhiều năm trước. Thế nhưng, theo ghi nhận của phóng viên, nhiều hạng mục và hoạt động liên quan vẫn tồn tại, đặt ra câu hỏi về hiệu quả công tác quản lý và xử lý vi phạm tại địa phương.
Bắt giữ 5 đối tượng săn bắt trái phép động vật nguy cấp, quý, hiếm tại Phú Quốc
Pháp luật - 2 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh An Giang đã ra quyết định tạm giữ hình sự 5 đối tượng để điều tra về hành vi “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo khoản 3 Điều 244 Bộ luật Hình sự.
Hà Nội sắp nâng gấp đôi mức phạt nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo, riêng bôi nhọ, xúc phạm danh dự nhân phẩm có thể bị xử phạt đến 100 triệu đồng
Thời sự - 3 giờ trướcGĐXH - Tại kỳ họp thứ 3 HĐND TP Hà Nội kháo XVII dự kiến diễn ra ngày mai (2/6), UBND TP Hà Nội sẽ trình HĐND Thành phố xem xét, thông qua quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá, quảng cáo trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Hà Nội: Cháy lớn kèm khói đen bao trùm cửa hàng xe máy ở Hoài Đức
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Trưa 1/6, một vụ hỏa hoạn lớn đã bất ngờ xảy ra tại cửa hàng kinh doanh xe máy điện ở xã Hoài Đức (TP Hà Nội). Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH đã khẩn trương huy động nhiều xe chuyên dụng cùng hàng chục chiến sĩ đến hiện trường để dập lửa, ngăn cháy lan.
Công an Ninh Bình công bố danh sách hàng loạt biển số xe ô tô vi phạm giao thông bị phạt nguội từ ngày 15-22/5/2026
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Ninh Bình công bố danh sách 260 lượt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 15-22/5/2026.
Hơn 600 thí sinh vắng mặt buổi thi Văn vào lớp 10 tại TP.HCM
Giáo dục - 5 giờ trướcSở GD&ĐT TP.HCM thông tin, có hơn 600 thí sinh vắng trong buổi thi Văn kỳ thi vào lớp 10 sáng nay 1/6.
Ô nhiễm giao thông chiếm tỷ trọng lớn, Hà Nội đề xuất lập vùng phát thải thấp khu vực trung tâm thành phố
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng, trong đó giao thông được xác định là một trong những nguồn phát thải chính, là lý do Hà Nội đề xuất triển khai vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm thành phố.
Chỉ còn 7 ngày nữa quy định mới về VNeID chính thức áp dụng, người dân cần lưu ý
Đời sốngGĐXH - Từ ngày 8/6, người dân có thể sử dụng đăng ký xe trên VNeID thay cho bản giấy trong nhiều trường hợp theo Thông tư số 37/2026/TT-BCA.