Dạy học trực tuyến: Một 'liều kiến thức' bao nhiêu là đủ?
Khi đã có máy tính và sóng – những trang thiết bị cần thiết để bắt đầu thực hiện việc dạy học trực tuyến – thì lúc này, sự thay đổi của phương thức dạy và học sẽ quyết định chất lượng dạy học.
Đây là nhận định của PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
PGS Thơ cho rằng để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, học sinh phải có trách nhiệm hơn, tự chủ, tự học hơn, đồng thời sẵn sàng làm việc “cộng tác”.
Phương pháp của giáo viên hướng tới giúp học sinh trở thành người “đồng hành”, “trợ giảng” cho thầy cô, cho bạn bè và cho chính mình.
Giáo viên “gánh” trọng trách lớn
Bên cạnh đó, theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, giáo viên cũng cần phải chuyển mình để “không chỉ sử dụng công nghệ mà còn phải thay đổi cả cách thức tổ chức và cung cấp tài liệu”.
“Sự chuẩn bị của giáo viên cho dạy học trực tuyến không nên được xem nhẹ. Nó còn đòi hỏi sự nghiên cứu rất công phu để chuyển thể nội dung trực tuyến và đặc điểm người học – những thứ rất khó trong điều kiện thiếu vắng những giao tiếp trực tiếp” – PGS Thơ nhấn mạnh.
“Các nghiên cứu khoa học đều khuyến nghị rằng các nội dung dạy học trực tuyến cần được thiết kế theo định hướng chương trình hóa, mà tốt nhất là chương trình phân nhánh, có sự phân hóa tốt đối với khả năng tiếp thu của người học, cùng với nền tảng công nghệ phù hợp để tích hợp đa phương tiện”.
PGS Thơ cũng lưu ý về dung lượng nội dung trong một liều kiến thức.
“Không nên quá 15 phút tương tác trên máy đối với một liều và quá 90 phút cho một buổi học trực tuyến. Đối với nội dung dạy học trực tuyến, cần thiết có phần mềm chuyển hóa nội dung từ trực tiếp sang trực tuyến, để đảm bảo rằng không có tình trạng nội dung học trực tuyến giống nội dung học trực tiếp, giúp học sinh được tương tác nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho hay.
Để giáo viên có thể thực hiện được những yêu cầu nói trên, TS Thơ khẳng định giáo viên cần phải được tập huấn về việc thiết kế nội dung, đồng thời tương thích với phần mềm dạy học; khai thác tài nguyên trên mạng internet hợp lý. Ngoài ra, cũng cần có phần mềm quản lý trước – trong – sau giờ học để đánh giá được quá trình học tập, giảng dạy, giúp người học tự chủ, tự học tốt hơn.
“Chỉ khi có sự chuẩn bị tốt, nội dung, phương pháp dạy học đạt được những yêu cầu thì dạy học trực tuyến mới đảm bảo chất lượng, hiệu quả học tập; đồng thời đó là điều kiện để xác thực, chính thức hóa việc học tập này” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
TS Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Công nghệ Thông tin (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng khi yếu tố về cơ sở hạ tầng thiết bị và kết nối Internet đã được đảm bảo, điều còn lại phụ thuộc vào đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy và nền tảng sử dụng để xây dựng bài giảng.
Trong các yếu tố này, theo TS Ngọc, điều quan trọng nhất để đảm bảo hiệu quả của việc dạy và học trực tuyến nằm ở giáo viên.
“Năm ngoái, khi dịch Covid-19 ập đến và phải triển khai dạy học trực tuyến, toàn bộ hệ thống còn lúng túng vì không có gì trong tay. Tuy nhiên, sau thời gian một năm vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, giáo viên đã có sự thay đổi nhận thức, chuẩn bị bài giảng kỹ càng hơn”.
Theo ông Ngọc, khi dạy học trực tuyến, nhiều giáo viên mới tiếp cận công nghệ thường phấn khởi, mải mê “trình diễn công nghệ” mà quên đi mục tiêu tối thượng của việc dạy học là làm thế nào để người học tiếp thu bài hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc học về công nghệ, giáo viên cũng cần phải rút kinh nghiệm về cách xây dựng nội dung bài giảng.
“Bài dạy không nên kéo dài quá 40 phút. Muốn vậy, giáo viên cần phải xây dựng giáo án kỹ càng, tránh lan man, bê nguyên si nội dung bài giảng trực tiếp vào trực tuyến”. Ngoài ra, cũng cần phải chọn lọc nội dung cần giảng và cần hỏi trong quá trình học trực tuyến. Một số vấn đề học sinh có thể tự nghiên cứu, giáo viên có thể gợi mở và giao lại cho học sinh suy nghĩ sau giờ học.
Giáo viên có thể tương tác với học sinh qua nhóm lớp để trả lời thắc mắc, kiểm tra bài thông qua các câu hỏi trực tiếp hay trắc nghiệm. Giáo viên cũng nên tham gia các nhóm, diễn đàn trên mạng (Facebook, Youtube,…) để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm với các giáo viên khác.
Với cách làm trên, theo TS Ngọc, việc dạy học trực tuyến sẽ ngày càng có chất lượng, trở nên bình thường, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong điều kiện đại dịch bùng phát, kéo dài.
Vai trò của những người “đứng sau”
Để cùng giáo viên làm nên hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến còn có vai trò của các nhà quản lý.
PGS.TS Nguyễn Chí Thành – Chủ nhiệm Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội các nhà quản lý giáo dục cần chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục .
“Họ cần xác định các yêu cầu, nội dung cốt lõi, căn bản trong chương trình dạy học, làm cơ sở để chủ động triển khai kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch tại địa phương, nhất là ở những địa bàn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức dạy học trực tuyến và đào tạo từ xa; phát triển nguồn học liệu điện tử, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu của phương thức này” - PGS Thành nói.
Lãnh đạo nhà trường cũng phải có trách nhiệm hướng dẫn các gia đình trong việc phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thời gian học trực tuyến.
“Hệ thống đề thi, bài kiểm tra, ngân hàng câu hỏi phục vụ tổ chức thi, kiểm tra đánh giá theo hình thức trực tuyến phải được xây dựng một cách phù hợp.
Ngoài ra, khi dạy học trực tuyến, giáo viên cần có thời gian trả lời, giải đáp câu hỏi liên quan tới bài học với cá nhân mỗi học sinh ở nhiều thời điểm khác nhau ngay cả khi kết thúc bài giảng, vì vậy cần phải có chính sách phù hợp đối với giáo viên” - PGS Thành lưu ý.
Theo Vietnamnet
Bé trai còn nguyên dây rốn bị bỏ rơi trước chùa ở Huế
Đời sống - 6 giờ trướcBé trai sơ sinh còn nguyên dây rốn nằm trong thùng carton, được đặt trước cổng chùa ở Huế, chính quyền địa phương đang xác minh nhân thân.
Thanh niên 24 tuổi ở Nghệ An mất tích bí ẩn sau khi rời nhà bằng xe Exciter
Thời sự - 7 giờ trướcCông an xã Vân Du đã phát thông báo đến 130 xã, phường trên địa bàn tỉnh để hỗ trợ xác minh, tìm kiếm anh Cao Đăng Hổ.
Đau xót cảnh bố mẹ khóc ngất bên thi thể nữ sinh lớp 12 tử vong dưới gầm xe tải ở Quảng Ninh
Thời sự - 9 giờ trướcNạn nhân trong vụ việc là học sinh lớp 12 trường THPT Ngô Quyền, tỉnh Quảng Ninh.
Thời tiết Hà Nội lại sắp có mưa dông kèm sấm sét, gió giật mạnh?
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo, trong những giờ tới, nhiều phường xã khu vực Hà Nội khả năng có mưa rào và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Vụ tổ hợp sân thể thao 'mọc' trái phép ven sông Đáy: UBND phường Yên Nghĩa thông tin chính thức
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội về việc kiểm tra cụm sân thể thao tại xóm An Đường, đại diện UBND phường Yên Nghĩa đã có thông tin cụ thể với phóng viên về nguồn gốc đất đai và những "nút thắt" trong công tác quản lý cũng như hướng xử lý sai phạm trong thời gian tới.
Số hóa thông tin các phần mộ tại nghĩa trang liệt sĩ có quy mô lớn nhất cả nước
Xã hội - 14 giờ trướcGĐXH - Ngoài công tác lấy mẫu giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ, lực lượng chức năng còn tiến hành sử dụng phần mềm số hóa, quản lý thông tin các phần mộ ở Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn.
Hà Nội sẽ xây thêm 10 bể ngầm để chống ngập úng các khu vực công viên, trường học
Thời sự - 14 giờ trướcGĐXH - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng yêu cầu Đề án "Xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội, giai đoạn 2026 - 2030" phải chuyển từ mức đề xuất giải pháp sang kế hoạch hành động cụ thể, có mục tiêu, tiến độ và trách nhiệm rõ ràng cho từng lưu vực, từng dự án.
Đà Nẵng: Khởi tố, bắt giam nhóm đối tượng mua bán thuốc lá “Dominix” tẩm ma túy cho học sinh, sinh viên
Pháp luật - 16 giờ trướcGĐXH - Công an Đà Nẵng đã khởi tố, bắt giam một nhóm đối tượng có hành vi mua bán trái phép chất ma túy “núp bóng” thuốc lá “Dominix” hoạt động tại địa bàn xã Nam Phước. Nhóm đối tượng này chuyên bán thuốc lá “Dominix” có tẩm chất ma túy cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên sử dụng.
PGS.TS. Kiều Xuân Thực được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Đại học Công nghiệp Hà Nội
Giáo dục - 18 giờ trướcNgày 27/5/2026, Bộ Công Thương ban hành quyết định số 1268/QĐ-BCT về việc bổ nhiệm PGS.TS. Kiều Xuân Thực giữ chức vụ Giám đốc Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Sáng nay (29/5), gần 125.000 thí sinh Hà Nội làm thủ tục thi vào lớp 10 THPT công lập
Giáo dục - 18 giờ trướcGĐXH - Sáng 29/5, gần 125.000 thí sinh Hà Nội đến các điểm thi làm thủ tục dự kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027.
Lại thêm 1 người hoạt động trong ngành giải trí bị bắt liên quan đến ma túy, danh tính khiến nhiều người tìm kiếm
Pháp luậtGĐXH - Mai Thế Nhân (nghệ danh Mr. Nhân) - một gương mặt quen thuộc với giới Rap underground khu vực phía Nam vừa bị bắt để điều tra liên quan chuyên án ma túy 140 đối tượng do công an TPHCM triệt phá.