Dạy học trực tuyến: Một 'liều kiến thức' bao nhiêu là đủ?
Khi đã có máy tính và sóng – những trang thiết bị cần thiết để bắt đầu thực hiện việc dạy học trực tuyến – thì lúc này, sự thay đổi của phương thức dạy và học sẽ quyết định chất lượng dạy học.
Đây là nhận định của PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam.
PGS Thơ cho rằng để việc dạy học trực tuyến có hiệu quả, học sinh phải có trách nhiệm hơn, tự chủ, tự học hơn, đồng thời sẵn sàng làm việc “cộng tác”.
Phương pháp của giáo viên hướng tới giúp học sinh trở thành người “đồng hành”, “trợ giảng” cho thầy cô, cho bạn bè và cho chính mình.
Giáo viên “gánh” trọng trách lớn
Bên cạnh đó, theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, giáo viên cũng cần phải chuyển mình để “không chỉ sử dụng công nghệ mà còn phải thay đổi cả cách thức tổ chức và cung cấp tài liệu”.
“Sự chuẩn bị của giáo viên cho dạy học trực tuyến không nên được xem nhẹ. Nó còn đòi hỏi sự nghiên cứu rất công phu để chuyển thể nội dung trực tuyến và đặc điểm người học – những thứ rất khó trong điều kiện thiếu vắng những giao tiếp trực tiếp” – PGS Thơ nhấn mạnh.
“Các nghiên cứu khoa học đều khuyến nghị rằng các nội dung dạy học trực tuyến cần được thiết kế theo định hướng chương trình hóa, mà tốt nhất là chương trình phân nhánh, có sự phân hóa tốt đối với khả năng tiếp thu của người học, cùng với nền tảng công nghệ phù hợp để tích hợp đa phương tiện”.
PGS Thơ cũng lưu ý về dung lượng nội dung trong một liều kiến thức.
“Không nên quá 15 phút tương tác trên máy đối với một liều và quá 90 phút cho một buổi học trực tuyến. Đối với nội dung dạy học trực tuyến, cần thiết có phần mềm chuyển hóa nội dung từ trực tiếp sang trực tuyến, để đảm bảo rằng không có tình trạng nội dung học trực tuyến giống nội dung học trực tiếp, giúp học sinh được tương tác nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho hay.
Để giáo viên có thể thực hiện được những yêu cầu nói trên, TS Thơ khẳng định giáo viên cần phải được tập huấn về việc thiết kế nội dung, đồng thời tương thích với phần mềm dạy học; khai thác tài nguyên trên mạng internet hợp lý. Ngoài ra, cũng cần có phần mềm quản lý trước – trong – sau giờ học để đánh giá được quá trình học tập, giảng dạy, giúp người học tự chủ, tự học tốt hơn.
“Chỉ khi có sự chuẩn bị tốt, nội dung, phương pháp dạy học đạt được những yêu cầu thì dạy học trực tuyến mới đảm bảo chất lượng, hiệu quả học tập; đồng thời đó là điều kiện để xác thực, chính thức hóa việc học tập này” - PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
TS Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Công nghệ Thông tin (Bộ GD-ĐT), cũng cho rằng khi yếu tố về cơ sở hạ tầng thiết bị và kết nối Internet đã được đảm bảo, điều còn lại phụ thuộc vào đội ngũ giáo viên, nội dung giảng dạy và nền tảng sử dụng để xây dựng bài giảng.
Trong các yếu tố này, theo TS Ngọc, điều quan trọng nhất để đảm bảo hiệu quả của việc dạy và học trực tuyến nằm ở giáo viên.
“Năm ngoái, khi dịch Covid-19 ập đến và phải triển khai dạy học trực tuyến, toàn bộ hệ thống còn lúng túng vì không có gì trong tay. Tuy nhiên, sau thời gian một năm vừa làm, vừa rút kinh nghiệm, giáo viên đã có sự thay đổi nhận thức, chuẩn bị bài giảng kỹ càng hơn”.
Theo ông Ngọc, khi dạy học trực tuyến, nhiều giáo viên mới tiếp cận công nghệ thường phấn khởi, mải mê “trình diễn công nghệ” mà quên đi mục tiêu tối thượng của việc dạy học là làm thế nào để người học tiếp thu bài hiệu quả. Do đó, bên cạnh việc học về công nghệ, giáo viên cũng cần phải rút kinh nghiệm về cách xây dựng nội dung bài giảng.
“Bài dạy không nên kéo dài quá 40 phút. Muốn vậy, giáo viên cần phải xây dựng giáo án kỹ càng, tránh lan man, bê nguyên si nội dung bài giảng trực tiếp vào trực tuyến”. Ngoài ra, cũng cần phải chọn lọc nội dung cần giảng và cần hỏi trong quá trình học trực tuyến. Một số vấn đề học sinh có thể tự nghiên cứu, giáo viên có thể gợi mở và giao lại cho học sinh suy nghĩ sau giờ học.
Giáo viên có thể tương tác với học sinh qua nhóm lớp để trả lời thắc mắc, kiểm tra bài thông qua các câu hỏi trực tiếp hay trắc nghiệm. Giáo viên cũng nên tham gia các nhóm, diễn đàn trên mạng (Facebook, Youtube,…) để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm với các giáo viên khác.
Với cách làm trên, theo TS Ngọc, việc dạy học trực tuyến sẽ ngày càng có chất lượng, trở nên bình thường, đáp ứng nhu cầu dạy và học trong điều kiện đại dịch bùng phát, kéo dài.
Vai trò của những người “đứng sau”
Để cùng giáo viên làm nên hiệu quả của việc giảng dạy trực tuyến còn có vai trò của các nhà quản lý.
PGS.TS Nguyễn Chí Thành – Chủ nhiệm Khoa Sư phạm, ĐH Quốc gia Hà Nội các nhà quản lý giáo dục cần chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục .
“Họ cần xác định các yêu cầu, nội dung cốt lõi, căn bản trong chương trình dạy học, làm cơ sở để chủ động triển khai kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với tình hình dịch tại địa phương, nhất là ở những địa bàn dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.
Tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức dạy học trực tuyến và đào tạo từ xa; phát triển nguồn học liệu điện tử, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu của phương thức này” - PGS Thành nói.
Lãnh đạo nhà trường cũng phải có trách nhiệm hướng dẫn các gia đình trong việc phối hợp với nhà trường chăm sóc, giáo dục trẻ em, học sinh, sinh viên bảo đảm an toàn, hiệu quả trong thời gian học trực tuyến.
“Hệ thống đề thi, bài kiểm tra, ngân hàng câu hỏi phục vụ tổ chức thi, kiểm tra đánh giá theo hình thức trực tuyến phải được xây dựng một cách phù hợp.
Ngoài ra, khi dạy học trực tuyến, giáo viên cần có thời gian trả lời, giải đáp câu hỏi liên quan tới bài học với cá nhân mỗi học sinh ở nhiều thời điểm khác nhau ngay cả khi kết thúc bài giảng, vì vậy cần phải có chính sách phù hợp đối với giáo viên” - PGS Thành lưu ý.
Theo Vietnamnet
Từ 1/7/2026, thực hiện quy định mới khi sát hạch lái xe, hàng triệu người nên biết
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo Thông tư mới của Bộ Công an, từ ngày 1/7/2026, chính thức bỏ phần sát hạch lái xe mô phỏng về đào tạo và sát hạch lái xe.
Hà Nội: Dùng Facebook ảo đặt ship COD đồ điện tử cao cấp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Để phục vụ công tác điều tra vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, Công an phường Từ Liêm (Hà Nội) vừa phát đi thông báo tìm các cá nhân, doanh nghiệp là bị hại của đối tượng Nguyễn Tiến Đạt. Thủ đoạn của Đạt là dùng Facebook ảo đặt mua robot hút bụi, máy lọc không khí qua hình thức ship COD rồi tìm cách chiếm đoạt.
Lạng Sơn: Kết đắng cho tài xế ô tô đi kiểu 'khôn lỏi', vượt ẩu trên Quốc lộ 1
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Từ đoạn video do người dân ghi lại và chia sẻ trên mạng xã hội, lực lượng CSGT Công an tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng vào cuộc xác minh, lập biên bản xử phạt một tài xế ô tô con mang biển kiểm soát Hà Nội về hành vi vượt xe trái quy định trên Quốc lộ 1.
Top 4 con giáp nữ cá tính, mạnh mẽ, không cần dựa dẫm vẫn sống rực rỡ
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Không chỉ mạnh mẽ, những con giáp nữ dưới đây luôn chủ động làm chủ cuộc đời, dám theo đuổi ước mơ và xây dựng thành công bằng chính năng lực của mình.
Bắt ổ nhóm giả danh cán bộ công an, toà án chiếm đoạt hơn 250 tỷ đồng
Pháp luật - 5 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Ninh Bình vừa triệt phá thành công đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng hoạt động xuyên quốc gia. Cơ quan điều tra xác định đường dây đã lừa đảo hàng trăm vụ, chiếm đoạt hơn 250 tỷ đồng.
Miền Bắc tiếp tục hứng chịu những trận mưa như trút nước, nơi nào là tâm điểm mưa lớn?
Thời sự - 5 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo thời tiết, do rãnh áp thấp kết hợp với hội tụ gió trên cao, khu vực Bắc Bộ tiếp tục có mưa to trên diện rộng. Lượng mưa phổ biến từ 20-40mm, có những nơi mưa rất to trên 120mm.
Ba trường chuyên hạ điểm, tuyển bổ sung lớp 10; trường "top" liệu có điều chỉnh?
Giáo dục - 6 giờ trướcSau đợt xác nhận nhập học đầu tiên, ba trường chuyên tại Hà Nội công bố tuyển bổ sung, điều chỉnh giảm điểm trúng tuyển hoặc hạ điểm chuẩn. Với các trường THPT công lập, việc có điều chỉnh điểm chuẩn sẽ được xác định sau khi kết thúc xác nhận nhập học, dù nhiều trường tốp đầu từng hạ điểm những năm trước.
Xe tải lao xuống taluy sâu 20m ở Sơn La, 2 người tử vong
Thời sự - 6 giờ trướcXe tải chở 3 người lao xuống taluy âm sâu khoảng 20m trên Quốc lộ 37 qua Sơn La trong đêm 27/6, khiến 2 người tử vong, 1 người bị thương phải nhập viện cấp cứu.
Tin sáng 27/6: Những khu vực mưa to sáng 27/6; Số người hưởng lương hưu tiếp tục tăng
Thời sự - 7 giờ trướcGĐXH - Cơ quan khí tượng cảnh báo, sáng 27/6, một số khu vực có mưa, mưa vừa, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; Sau gần 1 năm thực hiện Luật BHXH 2024, số người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng tiếp tục tăng...
Thông báo quan trọng về cách tính lương hưu, trợ cấp mới nhất từ 1/7/2026
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Dưới đây là công thức tính lương hưu khi tăng thêm 8% theo Thông tư 14/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ.
Khởi tố nhóm đối tượng dùng vỏ chai bia tấn công người đi đường
Pháp luậtGĐXH - Nhóm đối tượng ở TP Huế lấy vỏ chai bia thủy tinh truy đuổi, ném vào nhóm thanh niên đang đi xe máy, khiến 1 người bị thương phải nhập viện cấp cứu.