Di dời tòa nhà 3000 tấn: "A la đanh Việt" và hành trình... đi vào cổ tích

>> Di dời tòa nhà nặng 3.000 tấn
>> Chùm ảnh di dời tòa nhà 3000 tấn

Ông lanh lợi, “phù phép” biến điều không thể thành có thể hoàn toàn dựa trên những kiến thức nhiều năm khổ luyện của mình, nên “danh xưng” ấy xem ra không hợp.

Trong ngày thứ hai của năm mới vừa qua, khi xem ông dùng “cái đầu” của mình để đẩy bay ngôi nhà đồ sộ nặng tới 3.000 tấn, một kỷ lục của Đông Nam Á, có người đã thốt lên rằng: “A la đanh Việt Nam! A la  đanh của những điều kỳ diệu!”. Tên ấy, có lẽ... chuẩn với ông hơn!

“Luyện phép”

Ông bảo, tử vi ông nắm lào phào nên lá số trời định cho mình thì ông... mù tịt. Sinh năm Ất Mùi (1955) chẳng rõ mình mang mệnh gì nhưng ông thích “lá số” mà mọi người gắn cho mình: Người mang mệnh Thủy, bởi suốt ngày loay hoay trị Thổ. Sứ mệnh ấy, theo ông là do duyên phận chứ không tại ý mình.

Quê ở Đại Mỗ, Từ Liêm (Hà Nội), tốt nghiệp xuất sắc Đại học Xây dựng, năm 1973, ông được nhà nước cử sang Tiệp Khắc (cũ) du học. Hơn chục năm mày mò đèn sách xứ người, ông đã bảo vệ thành công luận án thạc sĩ với đề tài “Mô hình hóa các hệ thống tự động điều khiển năng lượng”.

Về nước, ông được phân công vào làm việc tại Viện Khoa học Công nghệ của Bộ Xây dựng. Tại đây, bởi làm việc ở môi trường hoàn toàn xa lạ với chuyên môn của mình, nên bằng thạc sĩ chuyên ngành tự động học của ông phải... cho lên gác bếp. Thế nhưng, sau một thời gian... lấy lại thăng bằng, ông quyết tâm bắt tay vào công việc mới của mình. Thấy thực trạng xây dựng ở Việt Nam còn “tiềm ẩn” nhiều rủi ro, rất dễ gây ra những thiệt hại đáng tiếc nên ông hướng mình vào cái nghề “lệch pha” ấy. Làm một cuộc khảo sát của riêng mình, ông đã phát hiện có rất nhiều nguyên do dẫn tới việc các công trình đã, đang và sẽ... sập. Trong số những nguyên do ấy thì có khoảng 75 - 80% là do sai sót trong khâu thiết kế, 10% là do khảo sát chưa kỹ, số còn lại là do thi công.

Càng gắn bó với nghề càng thấy nghề cuốn hút. Ông mải mê đi tìm những công trình bị lún, nghiêng để... nghiên cứu và nghĩ cách... chữa chạy. Bởi đam mê ấy mà có người đã “mô tả” về ông khi vô tình bắt gặp ông đang lơ ngơ trên đường thế này: “Lão ấy đi xe mà cứ như người... lác! Mắt chẳng nhìn đường toàn cứ thơ thẩn ngắm nhà rồi lẩm nhẩm như gã... chập mạch!”.

Trước lời tếu táo của đồng nghiệp, ông chỉ cười xòa. Ông bảo, nhờ những ngày lang thang “ngắm nhà thiên hạ” ấy mà giờ ông đã luyện được “thần nhãn siêu phàm”. Liếc qua tòa nhà, không cần thiết bị đo đếm, ông đã biết được nhà ấy đang... nghiêng bao nhiêu độ. “Bắt bệnh” xong, như thầy bói, ông cũng đoán được chính xác luôn, bao lâu nữa thì công trình ấy... trở về cát bụi! 

“Bắt” được bệnh đã khó, “chữa” được bệnh còn khó hơn. Thế nhưng, sau một thời gian dài mày mò tìm cách khắc phục, từ thủ công đến sử dụng máy móc, ông  đã dần dần nâng cao tay nghề của mình. Năm 1998, sau khi cứu thành công một ngôi nhà 8 tầng, cao 28 m, lún 60 cm, nghiêng 1,2 m thì ông đã tự... cấp bằng xuất sắc cho mình.

Ông kể, được sự “cầu cứu” của chủ đầu tư trên cao nguyên đá, lên nhìn ngôi nhà đã nghiêng theo tư thế... ngồi bệt ấy, lúc đầu ông cũng thấy... ngán. Thế nhưng, bằng “mắt thần” của mình, với những kinh nghiệm bản thân, ông đã gật đầu chấp thuận. Việc đầu tiên là làm cam kết, xin UBND tỉnh Hà Giang ngừng việc tháo dỡ ngôi nhà để ông được toàn quyền “trị bệnh”.

Với những “bí quyết chữa bệnh” của riêng mình, chỉ trong một thời gian ngắn, ngôi nhà đã trở lại vị trí như đúng trong bản thiết kế. Các vết nứt, vỡ cũng được ông gia cố bằng keo dán đặc dụng, đảm bảo tuyệt đối an toàn.

Từ sau lần “chữa trị” thành công “con bệnh khổng lồ” ấy, thương hiệu của “Khánh chống lún, nghiêng” đã vang khắp ngả. Trải qua hàng trăm ca “cứu nhà” trong bối cảnh “thập tử nhất sinh” nữa, ông đã hoàn toàn yên tâm với “phác đồ điều trị” của mình.

Chống lún, nghiêng, sập đã là nghề tay trái, di chuyển công trình kiểu như “thần đèn” Nguyễn Cẩm Lũy ở miền Nam vẫn làm, lại đẩy ông thêm một lần nữa nhảy vào sân chơi... không phải của mình. Thế nhưng, với những kiến thức, kinh nghiệm mà mình có thì “nghề tay trái” cũng hóa thành “tay phải”. Trước kỷ lục di dời ngôi nhà 2 tầng nặng 3.000 tấn ở Khu Công nghệ cao Phú Cát (Hà Tây) thì ông đã thành công trong việc “thổi” một bể nước nặng 100 tấn di chuyển 11m. Kế đến, một “tháp nghiêng”, nghiêng gấp 4 lần tháp Piza của Ý (một ngôi nhà bị lún, dọi từ tầng 3 xuống thấy cách chân móng 3,1 m ở Kỳ Sơn, Hòa Bình) cũng được ông di dời và nắn thẳng thành công.

Kỷ lục phi thường

Cần nói thêm về “hiện trạng” tòa nhà nặng 3000 tấn ở Khu Công nghệ cao Phú Cát (Hà Tây). Chủ nhân của tòa nhà ấy là Trung tâm công nghệ cao phần mềm, trực thuộc Liên hiệp sản xuất công nghệ viễn thông tin học HTI (Hoa Kỳ). Tại khu Công nghệ cao Phú Cát thì tòa nhà ấy chính là hạng mục đầu tiên của HTI và cũng là công trình đầu tiên động thổ ở khu công nghệ quy mô này. Bởi thế, khi tòa nhà dài 65m, rộng 29m này... không may lọt vào qui hoạch mở rộng đường Láng - Hòa Lạc thì do sợ... đen đủi, nên cả phía Việt Nam lẫn phía đối tác đều không muốn phá. Di chuyển ngôi nhà lui vào phía sau khoảng 50m, đó là phương án mà cả hai bên đều nhất trí.

Hơn 200 người tham gia di dời tòa nhà 3.000 tấn

Bởi sự thúc ép của công trình mở rộng đường Láng - Hòa Lạc, nên việc di dời ngôi nhà đã được chủ đầu tư sốt sắng tiến hành từ cuối năm 2005. Thế nhưng, nhà thầu phụ nhưng là “nhân vật chính” cho cuộc di chuyển kỷ lục ấy là Công ty TNHH Cẩm Luỹ, do một người được mệnh danh là “Thần đèn” làm giám đốc đã gặp nhiều khó khăn trong phần việc của mình. Bởi thế, sau 2 năm, tòa nhà vẫn... đứng im bất động, trong khi đó, đường Láng - Hòa Lạc đã thi công đến ngay sát chân tường. “Nguy nan” hơn, UBND tỉnh Hà Tây mấy lần có “trát” xuống, yêu cầu HTI nhanh chóng giải phóng mặt bằng, hạn chót là cuối tháng 12/2007, nếu không có “động tĩnh” gì thì sẽ cho cưỡng chế. Thể hiện sự kiên quyết của tỉnh, những ngày vừa qua, một số máy húc đã được tập kết, chờ đến “giờ G” là làm lễ... xuất quân, tháo dỡ công trình.

Trong cơn “nước sôi lửa bỏng” ấy, nhà thầu chính là Công ty Tư vấn Đại học Xây dựng Hà Nội đã buộc phải tìm đơn vị di chuyển khác để thay thế. Với trình độ, kinh nghiệm của mình, Công ty Xử lý lún - nghiêng Việt Nam của thạc sĩ Đỗ Quốc Khánh đã được chọn. Khi ấy thời gian đã bước sang tháng 12/2007, thời hạn chót mà UBND tỉnh Hà Tây cho phép.

Bà Nguyễn Thị Lương, vợ của ông Khánh, cũng là phó giám đốc của công ty cho biết, khi chồng mình vô tư nhận di dời công trình trên, bà lo lắm. Bởi sự lo lắng ấy, dù được chồng mình trả lời chắc như đinh đóng cột là “làm được” nhưng bà vẫn mấy lần hỏi lại. Sự lo lắng càng tăng lên gấp bội khi thấy trong suốt một tháng qua, không đêm nào chồng mình được ngủ một giấc đầy. Cứ 2 - 3 giờ sáng bà đã thấy ông lặng lẽ dậy rồi hí hoáy bên bàn làm việc cho tới khi sáng hẳn. Ăn sáng vội vàng, tức tốc ông lại có mặt ở công trường, lo việc chuẩn bị di dời.

Thạc sĩ Đỗ Quốc Khánh kể, cũng như lần xử lý tòa nhà 8 tầng ở Hà Giang, ông đã vội vàng xin UBND tỉnh Hà Tây cho giãn thời hạn di chuyển thêm 10 ngày, tức là đến 10/1/2008, nếu tòa nhà vẫn... trơ trơ ở vị trí cũ thì tỉnh hãy tính chuyện cưỡng chế, dỡ bỏ. Xét thấy khả năng của công ty, lại thêm việc ông luôn sốt sắng cho phần việc của mình nên UBND tỉnh đã chấp thuận gia hạn. Vậy là, sau khi hoàn tất mọi thủ tục cần thiết, sáng ngày 2/1/2008, việc di dời ngôi nhà chính thức bắt đầu.

Cần nói thêm rằng, trong suốt 2 năm trời, do công ty của người được mệnh danh là “Thần đèn” làm giám đốc đã thất bại trong các phương án di dời, nên chủ đầu tư, nhà thầu chính đã rất... kín tiếng trong việc công bố “sự kiện kỷ lục” này. Bởi thế, sớm ngày 2/1, khi biết chuyện di dời trên, phóng viên của một số báo, đài ở Hà Nội đã ào lên để được mắt thấy tai nghe chuyện chưa từng xảy ra ở Việt Nam ấy. Thế nhưng, lúc đầu, khi việc di dời chưa được tiến hành thì các nhà báo phải chịu cảnh đứng ngoài mà... ngó. Gần một giờ sau, khi công việc có phần suôn sẻ, mấy bác bảo vệ khó tính mới mở cổng để... mời nhà báo vào tác nghiệp.

Trên công trường hối hả hôm đó, để ý, tôi thấy một ông lão cứ tẩn mẩn chụp ảnh, tẩn mẩn ghi ghi, chép chép. Tưởng ông là đồng nghiệp của mình, tôi đã đánh tiếng hỏi thăm, hóa ra không phải. Ông bảo, ông là Trưởng ban liên lạc dòng họ Đỗ, thấy trong dòng họ mình có người đang tiến hành chuyện không tưởng trên, nên ông đã đến để thực mục sở thị. Sau đó, ông sẽ viết bài trên trang thông tin của dòng họ, cho mọi người chung vui, tự hào.

Phóng sự của Đào Thanh Tuy