Điều gì xảy ra nếu núi lửa Phú Sĩ ở Nhật Bản đột ngột "thức giấc"?

Chính quyền Nhật Bản mới đây ban hành hướng dẫn cho công chúng cách ứng phó với tình huống xấu nhất khi "núi lửa Phú Sĩ phun trào nham thạch".

Phú Sĩ là ngọn núi mang tính biểu tượng của Nhật Bản, dường như đã phun trào ít nhất 16 lần kể từ năm 781 sau Công nguyên, nghĩa là cứ khoảng 77 năm lại thức giấc một lần.

Lần phun trào gần nhất của núi Phú Sĩ vào năm 1707, tức đã 317 năm trôi qua. Vụ phun trào này kéo dài 16 ngày với dòng nham thạch nóng khủng khiếp trút xuống khắp vùng nông thôn xung quanh, phá huỷ mọi thứ bị tràn qua.

Thảm hoạ gây ra nạn đói sau đó do đất nông nghiệp bị phá huỷ, nhiều nhà truyền gỗ truyền thống của Nhật Bản bị thiêu rụi. Tuy nhiên, không có số liệu thống kê đáng tin cậy nào về số người chết.

Vụ nổ đã đẩy đá bọt, tro vào tầng bình lưu, nơi gió cuốn theo các mảnh vỡ về phía Đông cách xa khoảng gần 100 km.

Ước tính vụ phun trào giải phóng khoảng 800 triệu m³ tro bao phủ trung tâm Edo (thủ đô Tokyo ngày nay) với lớp tro được mô tả là dày tới vài cm.

Chuyên gia nhận định nếu núi Phú Sĩ ngày nay phun trào quy mô lớn thì sẽ tạo ra khoảng 1,7 tỉ m³ tro bụi, trong đó phun khoảng 490 triệu m³ tro bụi vào khí quyển - gấp 10 lần lượng tro bụi do thảm hoạ kép động đất - sóng thần năm 2011 tạo ra mà hậu quả của nó vẫn còn đến hôm nay. 

Khi đó, bầu trời sẽ bị bao phủ bởi lớp tro bụi núi lửa màu đen và các khu vực đô thị sẽ chìm trong bóng tối ngày cũng như đêm.

Nếu núi lửa Phú Sĩ phun trào, thủ đô Tokyo cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức mạng lưới giao thông đường sắt và đường cao tốc tê liệt chỉ trong 3 giờ.

Thậm chí, máy bay đang bay sẽ "chết máy" bởi động cơ hút vào tro bụi. Hỗn hợp tro bụi và hơi ẩm sẽ khiến nhiều nơi bị mất điện, nguồn cung cấp nước sinh hoạt cũng dễ bị gián đoạn, làm tê liệt cả sàn chứng khoán Tokyo.

Thảm hoạ cũng sẽ khiến hàng trăm ngàn người sẽ bị ảnh hưởng, phải sơ tán đến nơi an toàn hơn. Một quan chức Tokyo nhận định sẽ mất hàng chục năm để loại bỏ hoàn toàn tro bụi do núi lửa gây ra.

Trong trường hợp xấu nhất, các nhà nghiên cứu đánh giá khoảng 800.000 người có thể bị mắc kẹt trong đường đi của dòng nham thạch lên đến hơn 800°C với tốc độ di chuyển 200 m/giây". Núi Phú Sĩ nằm cách Tokyo gần 130 km.

Ước tính thiệt hại kinh tế do núi Phú Sĩ phun trào lên tới 2,5 ngàn tỉ yen (gần 17 tỉ USD).

"Chúng tôi đã thảo luận về các biện pháp đối phó trước khả năng xảy ra vụ phun trào của núi Phú Sĩ trên diện rộng, bao gồm cả khu vực thủ đô Tokyo, dẫn đến những tác động nghiêm trọng" – Daily Mail dẫn lời giáo sư Toshitsugu Fujii thuộc Trường ĐH Tokyo.

"Để ứng phó với tình trạng tro bụi tràn lan, hướng dẫn cơ bản là người dân tiếp tục cuộc sống thường ngày tại nhà hoặc nơi trú ẩn khác. Công chúng nên tích trữ nhu yếu phẩm trong 2 tuần, do lo ngại chuỗi cung ứng có thể bị gián đoạn" – vị chuyên gia nói thêm.