Hà Nội
23°C / 22-25°C

Độc thân và vẫn long lanh

Chủ nhật, 11:41 10/10/2010 | Gia đình

Nguyễn Phương Mai điển hình cho mẫu hình phụ nữ “độc thân và tuyệt vời”…

Nguyễn Phương Mai, tiến sĩ - giảng viên đại học Kinh tế Amsterdam (Hà Lan) là một chuyên viên về những vấn đề giao thoa văn hoá Đông Tây.
 
34 tuổi và độc thân, Phương Mai vừa tạm gác quay trở lại với công việc sau một chuyến độc hành tới châu Phi và châu Mỹ và được nhiều đài truyền hình châu Âu đến quay phóng sự về một phụ nữ đầu tiên một mình khoác balô đi du lịch với hành trình dài như thế.
 

Phương Mai trên đỉnh Tika (Guatemala).

Hãy kể một chút về chuyến đi châu Phi và Mỹ Latinh của chị?

Kể một chút thì hơi khó vì chuyến đi kéo dài tám tháng qua 23 nước. Tôi đang dự định viết một cuốn sách để có thể kể dài hơn một chút những điều tôi trải nghiệm. Chuyến đi này hoàn toàn chẳng có mục đích gì lớn lao hơn là: “hứng lên thì đi”. Nhưng những điều thu lượm được thì nhiều vô kể, đáng khoe nhất là khả năng có thể phẩy tay nói: “Whatever!” (thế nào cũng được!) với vô số vấn đề trong cuộc sống mà trước đây có thể làm tôi lo nghĩ đến ốm đi được.

Chị đã chuẩn bị cho chuyến đi đó như thế nào? Tôi tin là chị sẽ mất rất nhiều thời gian, mất nhiều tiền thậm chí là mất cả công việc ổn định. Nhưng khi trở về xã hội châu Âu của chị, có lẽ chị sẽ bị lạc một thời gian?

Tôi mất đúng ba tuần chuẩn bị cho chuyến đi. Công việc thì sếp bảo bao giờ về đi làm tiếp nên tâm lý rất thoải mái. Sau tám tháng, về nhà được đúng 32 tiếng tôi đã đi làm nên không có thời gian để lần hồi luyến tiếc hoài cổ. Tôi thích nghi nhanh, chỉ bị quên chìa khoá khắp nơi thôi. Tiền thì phải chi nhiều, chuyện dễ hiểu, tài khoản của tôi còn đúng 20 euro khi đặt chân về đến Hà Lan.
 

Cưỡi ngựa trong suốt bốn tiếng từ Chugchilan đến Sigchos (Ecuador).

Cá nhân chị, ngay từ khi còn là học sinh, sinh viên, công chức, nghiên cứu sinh, và làm tiến sĩ… Những giai đoạn đó cần thời gian để đầu tư cho công việc chính là học và làm. Chị đã cân bằng nó với việc làm vui tươi cuộc sống của mình, giải trí và hưởng thụ cuộc sống như thế nào?

Tôi may mắn là luôn được học và làm công việc mà mình ưa thích. Tôi yêu công việc (khác với nghiện công việc nhé) nên cuộc sống cũng vì thế mà vui tươi theo.

Khi còn ở Việt Nam, chị có gặp phải những vướng mắc về quan điểm sống với những người xung quanh như môi trường công sở, gia đình và xã hội hay không?
 
(Hahahahahha) Nghĩ gì? Ai mà chẳng có bất đồng quan điểm, chỉ có điều mỗi người chọn cách giải quyết khác nhau. Đàn bà con gái Việt Nam khôn ngoan thì không đối đầu, chọn cách đi vòng vèo, lạt mềm buộc chặt. Đàn bà con gái cứng đầu bướng bỉnh như tôi thì gân cổ lên cãi. Hệ quả là cách đây không lâu có một anh chàng người Việt đột nhiên thổ lộ rằng, tôi làm người tình thì ổn, làm vợ thì hỏng.

Độc thân & tuyệt vời – hẳn là phù hợp với phụ nữ phương Tây hơn phương Đông – nhất là ở các nước kinh tế phát triển?

Tất nhiên! Để có thể độc thân rồi lại còn long lanh nữa thì phải có đủ hai yếu tố: có kinh tế và sống trong một xã hội có nền văn hoá phù hợp. Trong suốt tám tháng lang thang ở châu Phi và Trung Mỹ, lúc nào trên ngón tay tôi cũng có một chiếc nhẫn cưới (2 đôla mua ở chợ trời). Cái mẩu sắt mạ vàng này giúp tôi thoát khỏi hàng trăm câu hỏi cả lo lắng lẫn nghi ngờ của dân bản xứ.
 

Trên đỉnh Machu Pichu (Peru).

Theo chị lối sống này của phụ nữ thể hiện điều gì: bình đẳng giới hay sự phát triển về tri thức của phụ nữ trong xã hội hiện đại?

Cả hai, đơn giản vì bình đẳng giới là hệ quả của tri thức. Tuy nhiên, bình đẳng giới là khái niệm nhiều tranh cãi. Mỗi xã hội, tuỳ thuộc vào gốc văn hoá, lại có một cách nhìn nhận khác nhau. Ở những nền văn hoá trọng nam, (Á Đông, Nam Âu, Mỹ Latinh), bình đẳng giới thể hiện chủ yếu bằng việc phụ nữ lấn sân nam giới trong khi nam giới vẫn giậm chân tại chỗ. Điển hình là việc phụ nữ có thể làm sếp, trở thành phi công, cảnh sát v.v..., nhưng nếu đàn ông mà muốn làm y tá hay ở nhà chăm sóc con thì sẽ bị cười thối mũi.
 
Ở những nền văn hoá này, bình đẳng giới thực chất chỉ được tính cho giới chị em. Ngược lại, ở Bắc Âu, Tây Âu và Bắc Mỹ, bình đẳng giới là việc cả hai giới lấn sân của nhau, cả anh lẫn ả đều cả hai bên. Hà Lan, nơi tôi đang sống chẳng hạn, rất nhiều sếp nam ký hợp đồng làm việc ba – bốn ngày để chăm sóc gia đình cùng bà xã.
 
Bên cạnh đó, bình đẳng giới cũng cần phải được nhìn nhận từ góc độ bản năng giới (phụ nữ có thiên chức làm mẹ và sinh con). Điểm xuất phát này cho phép phụ nữ tuyên ngôn rằng: “Tôi muốn và lựa chọn cuộc sống thiên về chăm sóc gia đình” thay vì “Tôi phải và không có lựa chọn nào khác là hy sinh bản thân cho cuộc sống gia đình”. Bình đẳng giới từ góc độ này phát triển cao hơn một bậc nhưng cũng đồng thời phức tạp hơn (hành vi giống nhau nhưng động cơ khác nhau), đắt đỏ hơn (chính phủ phải cấp tiền và dịch vụ hỗ trợ vì làm mẹ được coi là một nghề nghiệp thay vì đơn giản chỉ là lựa chọn cá nhân).
 

Phương Mai vượt băng hà ở New Zealand.

Trong quá trình nghiên cứu về giao thoa văn hoá Đông Tây, chị thấy đặc điểm nào của người phụ nữ Việt Nam vẫn còn thụ động trong khuôn khổ và đặc điểm nào họ đang giành được thế chủ động cho mình?

Phụ nữ Việt Nam bình đẳng hơn nhiều so với phụ nữ Bắc Á (Trung Quốc, Nhật, Hàn). Sếp nữ ở Việt Nam nhiều hơn hẳn các nước láng giềng. Nguyên nhân chính là do Việt Nam bản chất xa xưa là văn hoá mẫu hệ. Một ngàn năm Bắc thuộc thiết lập một hệ thống văn hoá phụ hệ đối lập với các giá trị trọng nữ của người Việt. Từ đó đến nay, lịch sử phụ nữ Việt Nam là lịch sử của trò chơi bập bênh giữa hai hệ thống giá trị, một được thừa hưởng, một do bị áp đặt. Mỗi người phụ nữ Việt sinh ra là bắt đầu một quá trình tự cân bằng, ai cân bằng tốt thì trở thành “giỏi việc nước đảm việc nhà”, ai kém may mắn hơn thì bị bẹp gí ở một bên, hoặc là trở thành bà la sát, hoặc là bị “thằng” chồng đè đầu cưỡi cổ. Ai từ chối trò chơi này thì được mời trả lời phỏng vấn chuyên đề “Độc thân mà vẫn long lanh”. 
 
Phụ nữ Việt vẫn đặt nặng gánh gia đình, thời gian của họ sau khi lập gia đình giống như một cái khoá sắt buộc họ và với cuộc sống ấy. Cân bằng con người cá nhân với con người xã hội đã khó, cân bằng con người gia đình và con người xã hội còn khó hơn?
 
Tất nhiên là khó hơn, ở đâu cũng thế, chẳng cứ gì ở nhà. Đám bạn tôi ở đây lập gia đình rồi chẳng khác gì đàn bà Việt Nam. Điều khác duy nhất là mấy lão chồng lăn ra nấu ăn cho cả nhà thay vì nằm dài trên ghế chĩa điều khiển vào màn hình tivi rồi lại còn càu nhàu là canh hôm nay nấu mặn.

Quan điểm cá nhân của chị về chuyện lập gia đình?

Trước hết phải nhấn mạnh rằng quan điểm của tôi tương đối nhất quán, nhưng cách sống của tôi phụ thuộc phần lớn vào nơi tôi cư trú. Khả năng thích nghi là điều tối quan trọng, không ai có thể khăng khăng nhất nhất 100% đòi sống theo quan điểm của mình mà có thể tồn tại yên ổn trong xã hội được. Mỗi lần về Việt Nam, dù là về chơi, tôi luôn cố gắng nhắc nhở mình thay đổi, không phải do sợ bị chửi là mất gốc, đơn giản chỉ vì thay đổi để dễ sống hơn thôi.

Cụm từ “lập gia đình” có mục đích khác với cụm từ “thành đôi”. Với một số người, hạnh phúc là phải có cả hai, thành đôi rồi có con để thành một gia đình. Cũng có kẻ đơn giản chỉ muốn nhân giống. Với một số người khác, thành đôi quan trọng hơn hết thảy, trẻ con sinh ra không phải là mục đích mà là hệ quả của yêu thương. Tôi thuộc về nhóm này.
 

Đi máy bay ở New Zealand.

Chị có nghĩ rằng đến một lúc nào đó họ sẽ ân hận, chẳng hạn như tuổi xuân họ đã qua, sức khoẻ và thể trạng không còn phù hợp với việc sinh con hoặc lập gia đình quá muộn?

Phụ nữ khôn ngoan tự tin khác với phụ nữ nông nổi ích kỷ. Kẻ khôn ngoan tự tin thì không dễ dàng hối hận bởi họ quyết định dựa trên sự hiểu biết, cân nhắc, cố gắng lường trước những hệ quả có thể xảy ra. Ở xã hội phương Đông, khôn ngoan và tự tin thôi chưa đủ, bạn phải cực kỳ khôn ngoan và cực kỳ tự tin để lựa chọn cách sống này mà không hối tiếc. Vì thế tôi chân thành ngả mũ chào những ai đi chung con đường ở quê nhà.
 
Tuy nhiên, có một hiểu lầm rất phổ biến là phụ nữ độc thân kiểu này không cần nam giới. Sai lầm. Tất nhiên là chúng tôi cần nam giới, nhưng không phải để hoàn thiện cuộc sống theo kiểu một nửa này chờ một nửa kia. Tự bản thân người phụ nữ đã là một chỉnh thể hoàn thiện, thêm một chút tình tang của các chàng, cũng như việc lập gia đình, hoặc sinh con.v.v... là những giá trị gia tăng của cuộc sống. Hoặc là nằm ỳ ra chờ hoàng tử đến hôn cho một cái để rồi hạnh phúc lúc đó mới thực sự bắt đầu, hoặc là tự tìm cách thoát thân ra khỏi lâu đài, sống vui tươi, có cả một đám hoàng tử bám đuôi, và khi nào thích thì tự mình lựa gã đẹp trai nhất mà hôn. Đấy, chọn cách nào thì chọn!

Tôi muốn có một chia sẻ của chị, thực tế và chân thành với những phụ nữ khác cùng thế hệ và cùng lối sống? Và một chia sẻ khác với thế hệ phụ nữ bà và mẹ của các chị?

Với đám cùng hội cùng thuyền: Trung thực với trái tim và hết mình với cuộc sống.

Với các bà, các mẹ: Đã bảo là con vui mà!
 
Theo Hoàng Trung
SGTT
kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Về hưu rồi mới hiểu: Người còn được bạn bè, đồng nghiệp nhớ đến thường có chung 2 điều này

Về hưu rồi mới hiểu: Người còn được bạn bè, đồng nghiệp nhớ đến thường có chung 2 điều này

Gia đình - 8 giờ trước

GĐXH - Khi còn đi làm, nhiều người có lịch gặp gỡ dày đặc, điện thoại liên tục nhận được lời mời ăn uống, giao lưu. Thế nhưng sau khi nghỉ hưu, những cuộc hẹn ấy có thể thưa dần. Điều đó không hẳn phản ánh sự lạnh nhạt của người đời, mà đôi khi giúp mỗi người nhìn rõ hơn đâu là những mối quan hệ thực sự bền vững.

Trẻ xem điện thoại từ nhỏ và trẻ không xem điện thoại: 10 năm sau khác biệt rõ rệt

Trẻ xem điện thoại từ nhỏ và trẻ không xem điện thoại: 10 năm sau khác biệt rõ rệt

Nuôi dạy con - 10 giờ trước

GĐXH - Việc trẻ sử dụng điện thoại quá sớm và quá thường xuyên không chỉ tác động đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện khi trưởng thành.

Càng yêu càng giữ chặt: 3 con giáp nữ nổi tiếng thích kiểm soát nửa kia

Càng yêu càng giữ chặt: 3 con giáp nữ nổi tiếng thích kiểm soát nửa kia

Gia đình - 11 giờ trước

GĐXH - Trong tình yêu, một số con giáp nữ lại có xu hướng muốn kiểm soát người yêu nhiều hơn người khác. Họ thường xuyên để ý đến mọi hành động của đối phương.

Người già khôn ngoan thường dặn con cháu sớm 3 điều này: Điều thứ 3 khiến nhiều người suy ngẫm

Người già khôn ngoan thường dặn con cháu sớm 3 điều này: Điều thứ 3 khiến nhiều người suy ngẫm

Gia đình - 14 giờ trước

GĐXH - Nhiều người cho rằng làm cha mẹ là cả đời hy sinh cho con cái. Nhưng đến tuổi xế chiều, điều quan trọng không còn là nhẫn nhịn hay gồng gánh tất cả, mà là chủ động trao đổi thẳng thắn với con cháu về những vấn đề liên quan đến tuổi già. Sự rõ ràng đôi khi chính là cách bảo vệ tình thân và giúp cả gia đình bớt những tiếc nuối về sau.

Hành trình làm mẹ hạnh phúc: khi phụ nữ biết yêu thương chính mình

Hành trình làm mẹ hạnh phúc: khi phụ nữ biết yêu thương chính mình

Gia đình - 14 giờ trước

Sau khi có con, nhiều phụ nữ dần quên mất việc yêu thương chính mình vì mọi ưu tiên lúc này đều dành cho gia đình và em bé. Thấu hiểu điều đó, Bibo Mart đã tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến "Hành trình làm mẹ hạnh phúc" với sự tham gia của KOLs Tuệ An, mang đến nhiều chia sẻ gần gũi và đầy cảm xúc về hành trình làm mẹ hiện đại.

Cưới xong dễ đổi vận giàu sang: 3 cung hoàng đạo nữ có số nhờ chồng

Cưới xong dễ đổi vận giàu sang: 3 cung hoàng đạo nữ có số nhờ chồng

Gia đình - 16 giờ trước

GĐXH - Không phải ai cũng phù hợp với cuộc sống hôn nhân, nhưng có những cung hoàng đạo nữ lại được cho là sinh ra để xây dựng tổ ấm.

Trẻ có EQ cao thường lớn lên trong gia đình có cha mẹ hay nói 3 câu này

Trẻ có EQ cao thường lớn lên trong gia đình có cha mẹ hay nói 3 câu này

Nuôi dạy con - 19 giờ trước

GĐXH - EQ cao không phải năng lực bẩm sinh mà được hình thành từ những tương tác hằng ngày trong gia đình.

Phong thủy tốt nhất của đời người không phải nhà cửa hay tài sản, mà chính là 2 chữ này

Phong thủy tốt nhất của đời người không phải nhà cửa hay tài sản, mà chính là 2 chữ này

Gia đình - 20 giờ trước

GĐXH - Có người sở hữu nhà đẹp, tài sản lớn nhưng cuộc sống vẫn nhiều bất an. Ngược lại, có người không quá giàu có nhưng luôn được yêu mến, giúp đỡ và sống thanh thản. Sự khác biệt đôi khi bắt nguồn từ một phẩm chất tưởng đơn giản nhưng vô cùng quý giá.

Về già mới nhận ra: Điều quyết định một tuổi già bình yên, không chỉ là tiền hay con cái

Về già mới nhận ra: Điều quyết định một tuổi già bình yên, không chỉ là tiền hay con cái

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Con cái hiếu thuận, bạn đời đồng hành hay tiền tiết kiệm dồi dào đều là điều đáng quý. Thế nhưng, để sống vui và sống khỏe khi về già, có lẽ điều quan trọng hơn cả là hiểu được 8 đạo lý mà nhiều người chỉ ngộ ra khi đã bước sang tuổi xế chiều.

Sau tuổi 40, phụ nữ khôn ngoan làm 4 điều để cuộc đời viên mãn

Sau tuổi 40, phụ nữ khôn ngoan làm 4 điều để cuộc đời viên mãn

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Hạnh phúc không phải điều quá xa vời. Với phụ nữ, chỉ cần thay đổi cách suy nghĩ, cách sống, cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng, viên mãn hơn.

Top