Đối tượng sát hại 2 người tại Hà Giang từng giết con đẻ của mình

Công an tỉnh Hà Giang đang tạm giữ hình sự đối tượng Già Mí Lùng (34 tuổi, trú tại xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc, Hà Giang) để điều tra về hành vi giết người. Trước đó, Công an huyện Mèo Vạc nhận được tin báo tại khu vực bãi khai thác đá thuộc thôn Lũng Lầu (xã Khâu Vai) có 2 thi thể trong hẻm đá. Nạn nhân được xác định là Vừ Mí Sính (SN 1979) và Ly Mí Sình (SN 1970) cùng trú tại xã Khâu Vai.

Xác minh ban đầu cho thấy, khoảng 18 giờ ngày 23/4, ông Thò Mí Lừ (SN 1959, ở địa phương) và đối tượng Già Mí Lùng nhậu tại lán bãi khai thác đá thì có thêm Ly Mí Sình và Vừ Mí Sính đến uống rượu. Sau đó, ông Thò Mí Lừ ra về, trong lán chỉ còn lại 3 người gồm Già Mí Lùng, Ly Mí Sình và Vừ Mí Sính. Đến khoảng 23 giờ cùng ngày, người dân ở gần lán nghe tiếng người kêu cứu vang lên trong đêm tối nhưng rồi nhanh chóng rơi vào im lặng nên họ lại đi ngủ. Rạng sáng 24/4, người dân phát hiện hai nạn nhân chết trong hẻm đá, còn đối tượng Già Mí Lùng thì bỏ trốn khỏi hiện trường.

Theo lãnh đạo xã Khâu Vai, giữa Lùng và hai nạn nhân đều là người cùng thôn và họ cũng vẫn thường ngồi nhậu với nhau. Từ trước đến nay, 3 người này chưa từng xảy ra mâu thuẫn. Riêng đối tượng Lùng mỗi khi uống rượu thường bị loạn thần và không làm chủ được hành vi của bản thân. Năm 2014, Lùng từng đánh chết con nhỏ và được đưa đi điều trị tâm thần. Khi trở về địa phương, Lùng bị vợ bỏ và đi lấy người khác. Từ đó, Lùng sống lang thang chủ yếu ở lán bãi khai thác đá.

Đối tượng Lùng tại cơ quan công an (ảnh TL)

Trước thông tin Lùng có tiền sử tâm thần, luật sư Vũ Đức Long (Đoàn luật sư Hà Nội) cho rằng, hành vi của Lùng đã cấu thành tội "Giết người" được quy định tại điểm a (khoản 1, Điều 123, Bộ luật Hình sự 2015). Về nguyên tắc, khi xác định vụ án có dấu hiệu tội phạm thì cơ quan điều tra phải ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Trong quá trình điều tra, nếu có căn cứ xác định nghi phạm bị bệnh tâm thần hoặc có nghi ngờ về năng lực chịu trách nhiệm hình sự thì phải ra quyết định trưng cầu giám định để có căn cứ xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo đó, để xử lý trách nhiệm hình sự đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, cơ quan tố tụng cần phải xác định được năng lực trách nhiệm hình sự của người đó. Trường hợp tại thời điểm gây án, Lùng mắc bệnh tâm thần thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, đối tượng này sẽ bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh để thực hiện công tác phòng ngừa chung cho xã hội. Bởi lẽ, căn cứ Điều 21 (Bộ luật Hình sự 2015) quy định: "Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự".

Theo luật sư Long, để ngăn chặn tình trạng trên, chính quyền địa phương và các ngành chức năng cần có biện pháp giám sát chặt chẽ những đối tượng có dấu hiệu hoặc tiền sử bệnh tâm thần để kịp thời vận động gia đình đưa họ đi điều trị. Bởi lẽ, hiện nay trách nhiệm quản lý người bị tâm thần trước hết thuộc về phía gia đình của người bệnh. Tuy nhiên, trên thực tế, vấn đề đưa người tâm thần đi chữa bệnh vẫn bị nhiều gia đình lơ là, bỏ qua. Thậm chí, có gia đình  còn giấu thông tin vì không muốn người khác dị nghị chuyện nhà mình có người bị bệnh.

"Hiện nay vẫn chưa có quy định về việc yêu cầu chữa bệnh bắt buộc đối với người bị bệnh tâm thần trong trường hợp có hành vi nguy hiểm cho xã hội. Vì thế, phần lớn họ vẫn sinh hoạt tự do, không có người quản lý, ngoại trừ gia đình. Nhiều trường hợp bệnh nhân phát bệnh, người thân không phát hiện hoặc ngăn chặn kịp thời đã dẫn đến những vụ việc đau lòng", luật sư Long chia sẻ.

Nguyễn Hằng