Dùng nước rửa tay nhanh bị khô da, phải làm sao khắc phục?

Rửa tay là một trong những biện pháp quan trọng được Bộ Y tế khuyến cáo người dân để phòng, chống bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra (COVID-19). 

Tuy nhiên, thời gian gần đây, các lực lượng chức năng đã liên tiếp phát hiện các cơ sở sản xuất "chui", làm giả, làm nhái các sản phẩm dung dịch nước rửa tay nhanh. 

Việc dùng các loại dung dịch nước rửa tay "rởm", không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không pha chế đúng quy định, bản thân người dùng dùng không đúng cách, đúng liều lượng, đúng thời điểm không những không giúp diệt vi khuẩn, virus mà còn làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh hoặc sinh ra bệnh khác.

Theo BS Hào, thành phần chính của nước rửa tay nhanh gồm ethanol (cồn), deionized water (nước tinh khiết), glycerin (hợp chất giúp dưỡng da, làm mềm da).

Theo BSCK 2 Bùi Quang Hào, Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Da liễu Trung ương, trong thời gian qua, ở bệnh viện tiếp nhận một số trường hợp viêm da tiếp xúc dị ứng, đỏ mẩn, bong tróc, ngứa... . Khi khai thác tiền sử thì biết bệnh nhân thời gian gần đây có sử dụng các loại dung dịch sát khuẩn mua trôi nổi trên thị trường hoặc dùng loại dung dịch tự pha chế. 

Chưa thể khẳng định 100% có phải do bệnh nhân sử dụng nước rửa tay nhanh hay không vì phải có kiểm nghiệm lâm sàng hoặc xét nghiệm đặc hiệu, nhưng BS Hào khuyến cáo người dân nên chọn mua những sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, được Bộ Y tế , cơ quan chức năng kiểm định.

Theo BS Hào, với những dung dịch rửa tay nhanh có nồng độ cồn quá thấp (dưới 60 độ) thì không có tác dụng diệt khuẩn hoặc tác dụng diệt khuẩn quá thấp. Trong khi đó, nếu nồng độ cồn quá cao (90 độ) thì sẽ làm đông, vón cục lớp protein trên bề mặt vi khuẩn, virus làm giảm tác dụng diệt khuẩn.  

Việc rửa tay bằng dung dịch rửa tay nhanh cũng phải đảm bảo đúng cách, đúng liều lượng, đúng thời điểm.

Ngoài ra, không ít người vì không sở hữu được loại dung dịch rửa tay nhanh nên mua cồn về rửa tay. Theo BS Hào, cồn 70 độ đúng là có tác dụng diệt khuẩn, tuy nhiên, loại cồn này không có chất làm mềm nên dùng lâu, dùng nhiều, tay dễ bị dị ứng, kích ứng. Ngoài ra, cồn 90 độ vừa thoa đã bay hơi rất nhanh, không đủ thời gian diệt vi khuẩn.

Với những bệnh nhân có nền viêm da cơ địa, gây khô da, nếu dùng các loại dung dịch rửa tay nhanh (dù đã có thành phần dưỡng da) mà vẫn có hiện tượng khô da nhiều hơn, phải bổ sung ngay kem dưỡng ẩm vào buổi tối nhằm hạn chế khô da, tróc da, khiến bệnh nặng hơn. 

Một số bác sĩ còn khuyến cáo đối tượng trẻ em nếu bị da khô, da bị chàm, nếu phải dùng các loại dung dịch sát khuẩn nhanh thì nên dùng các dung dịch có chứa kèm chất dưỡng ẩm hoặc phải bôi thêm chất dưỡng ẩm cho trẻ để tránh tình trạng khô da và kích ứng da

Theo các bác sĩ, thành phần chính của nước rửa tay y tế nói chung và nước rửa tay khô nói riêng thường, gồm ethanol (cồn), deionized water (nước tinh khiết), glycerin (hợp chất có nhiều lợi ích cho quá trình dưỡng da, làm mềm da). Một số nói còn cho thêm hương liệu tạo mùi/tinh dầu làm thơm.

BS Hào cho hay, dung dịch rửa tay nhanh đảm bảo tiêu chuẩn là sản phẩm phải đảm bảo diệt đa số vi khuẩn trên bề mặt da; Hạn chế thấp nhất dị ứng (viêm da tiếp xúc dị ứng biểu hiện như ngứa, khô, đỏ, viêm, tróc vảy da, kích ứng da…); Khi lượng nhỏ bay vào mắt, mũi, miệng, thực phẩm… không gây tác hại nghiêm trọng; Làm mềm da...

Việc rửa tay bằng dung dịch rửa tay nhanh cũng phải đảm bảo đúng cách, đúng liều lượng, đúng thời điểm. Trong đó, nếu lấy không đủ lượng nước rửa sẽ không đủ bao phủ bề mặt da, không trải đều lên các vị trí của tay, hoặc nếu không làm sạch cả bàn tay, ngón tay, thoa không đều hoặc không đủ thời lượng... sẽ không phát huy hết tác dụng của nước rửa tay, khả năng diệt khuẩn thấp.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra (COVID-19) và tình trạng khan hiếm nước rửa tay, với tinh thần "phòng bệnh hơn chữa bệnh", đầu tháng 2/2020, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã chủ động sản xuất nước rửa tay nhanh nhằm phục vụ cho việc khám chữa bệnh tại bệnh viện được đảm bảo an toàn, đem đến sự yên tâm cho người bệnh khi đến khám. Sản phẩm này được phát miễn phí cho cán bộ bệnh viện, bệnh nhân tới khám và điều trị tại đây.

Được biết, quá trình sản xuất nước rửa tay được bệnh viện này thực hiện theo công thức chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới WHO về pha chế dung dịch khử trùng, sát khuẩn phòng, chống virus corona.

T.Nguyên