Gặp Nhà giáo Nhân dân tuổi 90 vẫn dạy học, viết sách

Thứ tư, 13:30 19/11/2014 | Xã hội

GiadinhNet - Ở tuổi 90, GS.TS Lê Quang Long vinh dự nhận danh hiệu cao quý Nhà giáo Nhân dân. Ông không những là người thầy đầu tiên của ngành Sinh học trong nước mà còn là một trong những người viết nên những cuốn sách đầu tiên về kế hoạch hóa gia đình ở Việt Nam.

 

GS.TS Lê Quang Long
GS.TS Lê Quang Long

 

Biết 8 ngoại ngữ

Trong số 39 nhà giáo được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm nay, GS.TS Lê Quang Long là người cao tuổi nhất. Ông chia sẻ: “Mặc dù hơi muộn nhưng cảm xúc của tôi vẫn rất xúc động khi được vinh dự nhận danh hiệu cao quý này”. Được biết, GS.TS Lê Quang Long là người thầy tiêu biểu trong thế hệ giáo viên đầu tiên ở các cấp trung học dưới chế độ mới. Từ sơ khai là giáo viên Trường Khải Định (nay là Trường Quốc học - Huế), đến Trường THCS Trần Phú (Hà Tĩnh) và sau đó là ĐH Sư phạm Hà Nội, thầy giáo Lê Quang Long luôn tìm tòi để việc dạy không đơn thuần chỉ là dạy chữ - Ấy là dạy cách làm người. Với đào tạo đại học, ông cũng là thế hệ giảng viên đầu tiên, là người thầy đầu tiên của khoa Sinh học, ĐH Sư phạm Hà Nội - đào tạo nên thế hệ các nhà sinh học Việt Nam đầu tiên. Riêng luận án Phó tiến sĩ của thầy giáo Lê Quang Long về “Sinh lý - sinh thái của cá rô phi thuần hóa Việt Nam” đã gây được tiếng vang trong lịch sử khoa học giáo dục nước ta.

Mặc dù vậy, GS.TS Lê Quang Long vẫn rất khiêm nhường khi nói về bản thân mình. Ông tự nhận, mình chỉ là người dắt tay học trò đi vào thế giới sinh học. Được biết, trong thời gian công tác tại Khoa Sinh học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, GS.TS Lê Quang Long đã chủ trì nhiều đề tài khoa học có giá trị. Ông còn biết 8 ngoại ngữ, trong đó, có một số ngoại ngữ được GS.TS Lê Quang Long nói lưu loát như tiếng mẹ đẻ.

Tính từ năm 1970 đến nay, GS.TS Lê Quang Long đã viết gần 100 đầu sách, trong đó 50 đầu sách được viết trong những năm về hưu. Đó là những giáo trình đại học, sách giáo khoa phổ thông, sách tham khảo, chuyên đề sau đại học và từ điển. Ông chuyển thể cả tiểu thuyết của nhà văn Hữu Ước sang tiếng Anh, cùng nhiều công trình khoa học đăng trên các tạp chí khoa học trong nước và ngoài nước.

Năm 1963, ông là một trong những người viết cuốn sách đầu tiên về kế hoạch hóa gia đình. Sau này, GS.TS Lê Quang Long cũng được Bộ GD&ĐT “đặt hàng” thiết kế bộ tranh về kế hoạch hóa gia đình và bộ tranh này được sử dụng trong thời gian dài.

Đỉnh cao của nghệ thuật dạy học

 

Một số đầu sách của GS.TS Lê Quang Long. 	Ảnh: hạnh nguyên

Một số đầu sách của GS.TS Lê Quang Long. Ảnh: Hạnh Nguyên

 

Trong căn phòng giản dị, đầy sách, vị giáo sư già vẫn miệt mài giương mục kỉnh đọc. Trên vai ông, chiếc áo màu xanh đã bạc màu. Ông chậm rãi kể, mình vốn xuất thân từ một gia đình quan lại thời Pháp thuộc ở Huế. Mẹ là công chúa Lương Diên, con vua Thành Thái, chị ruột vua Duy Tân, chị họ vua Bảo Đại. Cha ông là Lê Quang Thiết, từng là Chánh sứ đại diện Nam triều cạnh Toàn quyền Đông Dương và sau này là Thủ hiến 16 tỉnh miền Trung. Sau cách mạng tháng Tám, có 3 lần ông về thỉnh giảng ở Huế nhưng gia đình ông lại gắn với Thủ đô Hà Nội.

GS.TS Lê Quang Long chia sẻ, môn Sinh học không những khô khan mà còn bị coi thường  so với những môn học khác. Giáo viên phải có vai trò dẫn dắt cho cho học sinh thích thú hơn chứ không chỉ chép bài thụ động. Vậy nên, cố gắng suốt đời của ông là thay đổi cách giảng dạy sao cho hấp dẫn, để các em yêu thích hơn chứ không phải học vì nhiệm vụ. GS.TS Lê Quang Long hiện có nhiều học trò thành đạt trong nhiều lĩnh vực như: GS Đinh Quang Báo (nguyên Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Hà Nội), GS Nguyễn Lân Dũng (Chủ tịch Hội Các ngành sinh học Việt Nam)… Nhiều người gọi GS.TS Lê Quang Long là “đỉnh cao của nghệ thuật dạy học”. Có người gọi ông là giáo sư “không có tuổi già”.

GS Võ Quý (nguyên Chủ nhiệm Khoa Sinh học, ĐH Quốc gia Hà Nội) - một người bạn vong niên của GS.TS Lê Quang Long nhận xét: “Mặc dù danh hiệu Nhà giáo Nhân dân đến với GS.TS Lê Quang Long khá muộn nhưng rất xứng đáng. Ông là niềm tự hào của tất cả chúng tôi. Ông không những là người thầy tận tâm mà còn kiên nhẫn trong công việc. Ông đã cống hiến đến tận cùng của tuổi già. Một năm trước, GS.TS Lê Quang Long vẫn còn dạy học, viết sách. Ông thậm chí còn dạy 50 buổi liền trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Và ở tuổi 90, ông vẫn còn hướng dẫn luận văn cho nhiều sinh viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội. Chúng tôi thực sự tự hào về GS.TS Lê Quang Long”.

 

GS.TS Lê Quang Long cũng có công lao trong việc khôi phục nền đại học Campuchia sau nạn diệt chủng Pôn Pốt. Theo đề nghị của Campuchia, phái đoàn Việt Nam đã sang truyền đạt kiến thức cho những người đồng nghiệp tương lai - những người sẽ đặt nền móng cho nền đại học Campuchia. GS.TS Lê Quang Long đã giúp bạn biên soạn và xây dựng 3 bộ giáo trình bằng tiếng Pháp… Với những đóng góp cho nền giáo dục Campuchia, ông đã được tặng Huân chương Hữu nghị Việt Nam - Campuchia. 

Hạnh Nguyên

 

Ý kiến của bạn
Phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên có sự thay đổi từ tháng 7/2026?

Phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên có sự thay đổi từ tháng 7/2026?

Giáo dục - 26 phút trước

GĐXH - Từ ngày 7/7/2026, nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công lập sẽ được hưởng các chế độ phụ cấp ưu đãi nghề theo quy định tại Nghị định 182/2026/NĐ-CP.

Sinh xong, mẹ bỏ con lại bệnh viện rồi mất liên lạc

Sinh xong, mẹ bỏ con lại bệnh viện rồi mất liên lạc

Xã hội - 29 phút trước

GĐXH - Sau khi sinh một bé trai khỏe mạnh, sản phụ rời khỏi bệnh viện, để lại con sơ sinh và cắt đứt mọi liên lạc.

Chỉ cần bạn kể, 5 con giáp này có thể khiến cả thiên hạ biết chuyện

Chỉ cần bạn kể, 5 con giáp này có thể khiến cả thiên hạ biết chuyện

Đời sống - 46 phút trước

GĐXH - Không phải ai cũng có khả năng giữ kín những điều được người khác tin tưởng chia sẻ. Đặc biệt là 5 con giáp dưới đây.

Hà Nội: Từ một ca test nhanh, Công an triệt phá đường dây mua bán cần sa quy mô lớn, khởi tố 13 bị can

Hà Nội: Từ một ca test nhanh, Công an triệt phá đường dây mua bán cần sa quy mô lớn, khởi tố 13 bị can

Pháp luật - 53 phút trước

GĐXH - Từ một trường hợp dương tính với chất ma túy, Công an phường Yên Hòa đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố Hà Nội đấu tranh mở rộng, triệt phá thành công đường dây mua bán, tổ chức trồng cần sa quy mô lớn, khởi tố 13 bị can.

Sức sống dòng họ 3 thế kỷ ở làng cổ Bắc Biên: Lời giải cho bài toán bảo tồn di sản trong lòng đô thị

Sức sống dòng họ 3 thế kỷ ở làng cổ Bắc Biên: Lời giải cho bài toán bảo tồn di sản trong lòng đô thị

Đời sống - 1 giờ trước

GĐXH - Giữa làn sóng đô thị hóa gay gắt, làng Phúc Xá - Bắc Biên (phường Bồ Đề, Hà Nội) là nơi hiếm hoi còn bảo tồn vẹn nguyên một cộng đồng làng xã truyền thống với các dòng họ lâu đời, thiết chế cộng đồng và phong tục cổ. Việc giải mã sợi dây liên kết lịch sử - tâm linh giữa không gian nội đô và vùng bãi bồi ven sông không chỉ làm sâu sắc thêm giá trị bản sắc Thăng Long, mà còn góp phần bảo tồn di sản song hành với kiến tạo sinh kế bền vững.

Lời khai của nghi phạm giết vợ, bỏ thi thể vào bao tải thả sông ở TPHCM

Lời khai của nghi phạm giết vợ, bỏ thi thể vào bao tải thả sông ở TPHCM

Pháp luật - 2 giờ trước

GĐXH - Tại cơ quan điều tra, Thạch Kim Thái (nghi phạm giết vợ, bỏ thi thể vào bao tải thả xuống sông ở TPHCM) khai xuất phát từ mâu thuẫn tình cảm, ghen tuông trong quá trình chung sống nên y đã xuống tay sát hại vợ.

Bộ GD&ĐT công bố điểm sàn ngành Sư phạm năm 2026

Bộ GD&ĐT công bố điểm sàn ngành Sư phạm năm 2026

Giáo dục - 2 giờ trước

GĐXH - Theo công bố về điểm sàn của Bộ GD&ĐT, thí sinh phải đạt tối thiểu 20 điểm mới đủ điều kiện nộp hồ sơ xét tuyển đại học vào ngành luật và hầu hết các ngành sư phạm.

Điểm danh những khu vực là vùng mưa lớn nhất hôm nay trong đợt mưa to ở miền Bắc

Điểm danh những khu vực là vùng mưa lớn nhất hôm nay trong đợt mưa to ở miền Bắc

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết, vùng núi, trung du Bắc Bộ và Quảng Ninh là vùng mưa lớn nhất trong ngày hôm nay. Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất ở mức cao đến rất cao.

Tin sáng 9/7: Bản tin mới nhất về đợt mưa to tại loạt tỉnh thành miền Bắc; Quy định mới về xe bán tải

Tin sáng 9/7: Bản tin mới nhất về đợt mưa to tại loạt tỉnh thành miền Bắc; Quy định mới về xe bán tải

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - Cơ quan khí tượng phát đi bản tin về đợt mưa to và dông tại loạt tỉnh thành miền Bắc từ nay đến hết ngày 10/7; Cục CSGT lưu ý quy định mới chỉ thay đổi cách tổ chức giao thông, không làm thay đổi việc phân loại xe bán tải và xe tải van dưới 3,5 tấn...

Người dân giao nộp cá thể cu li quý hiếm

Người dân giao nộp cá thể cu li quý hiếm

Xã hội - 12 giờ trước

GĐXH - Phát hiện cá thể cu li đi lạc bên vệ đường, một người dân ở Hà Tĩnh đã giao nộp cho lực lượng chức năng chăm sóc, thả về môi trường tự nhiên.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.