Gặp "ông vua dẫn đường” cho không quân Việt Nam

Nghị lực phi thường

Đại tá Nguyễn Văn Chuyên sinh năm 1932 trong một gia đình có 10 người con ở xã Hoài Phủ, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Hồi nhỏ do nhà quá nghèo nên ông là người duy nhất được đi học. Tuy nhiên sự nghiệp ăn học của ông bị gián đoạn sau 3 năm chỉ vì không đủ tiền đóng học phí.

Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công là một sự kiện long trời lở đất và thay đổi biết bao số phận cơ cực của người Việt Nam. Ông Chuyên lúc này tích cực tham gia vào việc dạy học trong chương trình bình dân học vụ. Cũng kể từ đó tinh thần cách mạng cứ ngấm dần trong con người ông. Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, cậu thanh niên Chuyên ngày nào nguyện một lòng đi theo cách mạng và tham gia bộ đội địa phương.

Trong quân ngũ ông nổi lên là một người thông minh, sáng dạ nên rất được cấp trên tin tưởng. Năm 1953, ông được điều đi học về cơ yếu ở huyện Nghĩa Hành (Quảng Ngãi). Thế nhưng một lần nữa sự nghiệp của người lính bị gián đoạn vào năm 1954.

Bảo vật Quốc gia mig 21 mang số hiệu 4324 tại bảo tàng lịch sử quân sự.

Sau năm 1954, ông được tập kết ra bắc, và điều về Bộ tư lệnh không quân. Đây là một binh chủng đặc biệt bởi không chỉ cần sự nhiệt tình cách mạng mà cần phải có trình độ cao mới sử dụng được các loại máy móc hiện đại. Ý thức được điều đó, thời gian mới về binh chủng, ông Chuyên đã tự học nâng cao kiến thức, tự mày mò nghiên cứu các môn Toán, Lý, Hóa và tiếng Trung để chuẩn bị hành trang cho mình.

Với những vốn liếng được đào tạo cộng với sự tự học của mình, người lính Nguyễn Văn Chuyên là một trong 3 người được cử đi học tại Trường Hàng không cao cấp Nam Uyển (Trung Quốc) và Học viện Không quân Ga-ga-rin (Liên Xô) từ năm 1959 – 1963 về ngành dẫn đường trong không quân.

Như vậy, từ một người mới chỉ được đào tạo hết lớp 3, nhưng bằng sự nỗ lực không biết mệt mỏi cộng với tinh thần yêu nước Nguyễn Văn Chuyên đã trang bị đầy đủ kiến thức làm hành trang cho mình chuẩn bị cho một trận đánh trên không kinh thiên động địa. Ông đã trở thành một trong những người dẫn đường hàng đầu cho không quân ở Việt Nam.

“Mắt thần” của phi công

Đại tá Nguyễn Văn Chuyên chia sẻ, khi phi công điều khiển máy bay chiến đấu trên không họ hoàn toàn không thể quan sát được mục tiêu bằng mắt thường, vì thế người dẫn đường tuy ngồi ở sở chỉ huy mặt đất nhưng lại chính là “con mắt thần” của phi công. Để dẫn đường trên không thành công, người dẫn đường phải đảm bảo 3 yếu tố, thứ nhất là về hướng bay, hướng bay làm sao phải đảm bảo được tính bất ngờ với quân địch. Trong cuộc chiến trên không, ai nhìn thấy trước là người ấy chiến thắng. Thứ 2 về độ cao, người dẫn đường làm sao phải dẫn cho máy bay của ta thoát ẩn thoát hiện trên ra đa của đối phương mới có thể khiến họ không đoán được. Thứ 3 là về tốc độ bay, tốc độ bay có vai trò rất quan trọng tác động đến việc sử dụng nhiên liệu. Một máy bay chiến đấu chỉ có lượng nhiên liệu nhất định, nên phải điều chỉnh tốc độ phù hợp.

Trong suốt giai đoạn dẫn đường cho không quân Việt Nam chiến đấu với cuộc không quân Mỹ giai đoạn 1965 - 1972, người “hoa tiêu” Nguyễn Văn Chuyên đã dẫn đường cho máy bay tiêm kích chiến đấu 110 trận, người lái bắn rơi 117 máy bay thuộc 14 kiểu và bắn bị thương 1 B52 của Mỹ.

Khi được hỏi về kỷ niệm khiến ông nhớ nhất thời kỳ dẫn đường cho không quân Việt Nam. Đại tá Nguyễn Văn Chuyên chia sẻ đó những lần tham gia dẫn đường cho chiếc máy bay Mig 21 mang số hiệu 4324 huyền thoại. Chiếc máy bay này vừa mới được công nhận là bảo vật quốc gia năm 2015 vì thành tích bắn hạ được nhiều máy bay Mỹ nhất ( Từ tháng 1 đến tháng 12 năm 1967, máy bay đã tham gia chiến đấu ngăn chặn các đợt tấn công của không quân Mỹ tại miền Bắc Việt Nam với 14 lần lập công bắn rơi 14 máy bay Mỹ các loại).

Bản thân sỹ quan dẫn đường Nguyễn Văn Chuyên đã trực tiếp tham gia dẫn chiếc máy bay huyền thoại này 3 lần, lần đầu là ngày 16/9/1967 do phi công Nguyễn Ngọc Độ lái; lần thứ 2 là ngày 27/9/1967 do pho công Phạm Thanh Ngân điều khiển và lần cuối cùng là ngày 3/10/1967 do pho công Nguyên Văn Lý lái.

Với những thành tích của mình, Đại tá Nguyễn Văn Chuyên đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng LLVT năm 2013, huân chương quân công hạng nhì, huân chương chiến thắng hạng 3 cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Đông Xuyên – Xuân Thắng/Báo Gia đình và Xã hội